Lương tối thiểu vùng tăng, người lao động bớt áp lực chi tiêu

Công nhân mong “dễ thở” hơn khi lương tăng

Sau giờ tan ca tại một khu công nghiệp ở Hà Nội, chị Nguyễn Thị Hương (30 tuổi, công nhân may) tranh thủ ghé chợ gần khu trọ để mua thêm rau và thực phẩm cho bữa tối. Với thu nhập khoảng 8 triệu đồng mỗi tháng, chị phải tính toán khá kỹ các khoản chi tiêu cho gia đình.

“Từ tiền nhà trọ, điện nước đến tiền ăn uống, cái gì cũng tăng. Lương tăng thêm vài trăm nghìn đồng thì cũng đỡ được phần nào tiền sinh hoạt”, chị Hương chia sẻ.

Chị Hương cho biết, phần lớn công nhân tại khu trọ đều trông chờ việc tăng lương tối thiểu, bởi đây là khoản thu nhập cơ bản ảnh hưởng trực tiếp đến mức lương hằng tháng.

Người lao động phấn khởi bởi có thêm thu nhập, đồng nghĩa với việc giảm bớt phần nào áp lực chi tiêu trong bối cảnh giá cả sinh hoạt ngày càng cao

Không chỉ riêng chị Hương, nhiều lao động tại các khu công nghiệp cũng cho biết thu nhập tăng thêm giúp họ giảm bớt áp lực chi tiêu. Anh Trần Văn Minh (32 tuổi), công nhân ngành điện tử tại Bắc Ninh, cho biết khoản tăng thêm từ lương tối thiểu được dùng để bù vào các chi phí thiết yếu như tiền ăn, tiền gửi con hoặc tiền xăng xe.

“Không phải là tăng nhiều, nhưng với công nhân thì vài trăm nghìn cũng đáng kể. Ít nhất cũng thêm tiền chợ mỗi tháng”, anh Minh nói.

Theo nhiều lao động, chi phí sinh hoạt tại các thành phố lớn hiện chiếm phần lớn thu nhập. Vì vậy, dù mức lương tối thiểu tăng không quá cao, đây vẫn là tín hiệu tích cực đối với người lao động.

Từ đầu năm 2026, mức lương tối thiểu vùng áp dụng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động được điều chỉnh theo quy định mới của Chính phủ.

Theo đó, mức lương tối thiểu tháng tại vùng I là 5,31 triệu đồng/tháng; vùng II là 4,73 triệu đồng/tháng; vùng III là 4,14 triệu đồng/tháng và vùng IV là 3,7 triệu đồng/tháng. So với trước đây, các mức lương này tăng từ 250.000 đến 350.000 đồng mỗi tháng, tương đương mức tăng bình quân hơn 7%.

Ngoài lương tối thiểu theo tháng, mức lương tối thiểu theo giờ cũng được điều chỉnh. Cụ thể: vùng I là 25.500 đồng/giờ; vùng II là 22.700 đồng/giờ; vùng III là 20.000 đồng/giờ và vùng IV là 17.800 đồng/giờ.

Theo các chuyên gia lao động, lương tối thiểu là mức sàn để doanh nghiệp trả lương cho người lao động làm công việc giản đơn trong điều kiện lao động bình thường. Vì vậy, việc điều chỉnh mức lương này sẽ tác động trực tiếp đến thu nhập của một bộ phận lớn lao động phổ thông.

Ngoài ra, lương tối thiểu cũng là căn cứ để doanh nghiệp xây dựng thang bảng lương và tính toán các khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động.

Doanh nghiệp cân đối chi phí, hướng tới tăng năng suất

Không chỉ tác động đến đời sống người lao động, việc tăng lương tối thiểu cũng buộc nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh hệ thống tiền lương và chi phí nhân sự.

Theo đại diện một doanh nghiệp sản xuất tại Khu công nghiệp Thăng Long (Hà Nội), khi mức lương tối thiểu tăng, doanh nghiệp phải rà soát lại toàn bộ thang bảng lương, phụ cấp và các khoản đóng bảo hiểm.

“Chi phí lao động chắc chắn sẽ tăng lên, đặc biệt với doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động phổ thông. Tuy nhiên, đây là điều cần thiết để đảm bảo đời sống người lao động”, vị đại diện cho biết.

Theo các chuyên gia kinh tế, mức tăng hơn 7% trong năm 2026 được đánh giá là tương đối phù hợp, nhằm cân bằng giữa mục tiêu cải thiện thu nhập của người lao động và khả năng chi trả của doanh nghiệp.

Trong dài hạn, việc điều chỉnh lương tối thiểu cần gắn với năng suất lao động và sự phát triển của nền kinh tế. Nếu năng suất lao động được cải thiện, doanh nghiệp sẽ có điều kiện nâng mức thu nhập cho người lao động một cách bền vững.

Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng cần tiếp tục đẩy mạnh đào tạo kỹ năng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cải thiện điều kiện làm việc. Khi người lao động được trả lương xứng đáng với năng lực và đóng góp, họ sẽ có động lực gắn bó lâu dài với doanh nghiệp, góp phần xây dựng thị trường lao động ổn định và bền vững trong những năm tới.

Ông Lê Đình Quảng, nguyên Phó Trưởng ban Chính sách pháp luật và Quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cho biết mức sống tối thiểu là căn cứ quan trọng để đàm phán điều chỉnh lương tối thiểu hằng năm.

Là thành viên tham gia Hội đồng Tiền lương Quốc gia trong nhiều năm, ông Quảng phân tích rằng tiền lương tối thiểu phải đảm bảo mức sống tối thiểu của người lao động, vì vậy yếu tố này có vai trò đặc biệt quan trọng.

Trong Nghị quyết 27 về cải cách chính sách tiền lương, Trung ương đã giao cơ quan có thẩm quyền công bố mức sống tối thiểu hằng năm để các thành viên Hội đồng Tiền lương Quốc gia có cơ sở thương lượng và đề xuất mức lương tối thiểu. Từ năm 2018, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã nhiều lần đề xuất việc công bố chỉ số này.

Theo ông Quảng, trong bối cảnh hiện nay, chỉ số mức sống tối thiểu rất cần thiết để xây dựng chính sách tiền lương mới theo hướng khoa học và hài hòa lợi ích của các bên liên quan.

Việc xác định mức sống tối thiểu chủ yếu dựa trên khảo sát mức sống dân cư, tổng hợp từ nhiều yếu tố, trong đó có mức tiêu dùng các mặt hàng thiết yếu. Ông Quảng cũng cho rằng việc xác định mức sống tối thiểu cần bám sát thực tiễn khi nhu cầu lương thực, thực phẩm có xu hướng giảm, trong khi nhu cầu chi tiêu phi lương thực ngày càng tăng.

Hiện nay, Đề án điều tra chi tiêu của người lao động đang được triển khai nhằm xây dựng phương pháp tính và nguồn số liệu riêng để xác định mức sống tối thiểu của người lao động.

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, việc điều chỉnh lương tối thiểu được xem là bước đi cần thiết nhằm đảm bảo đời sống cơ bản của người lao động. Dù mức tăng lần này chưa thể giải quyết triệt để những khó khăn về thu nhập, nhưng vẫn mang ý nghĩa tích cực khi giúp nhiều công nhân có thêm nguồn tài chính để trang trải các nhu cầu thiết yếu.

Các chuyên gia cho rằng trong dài hạn, việc điều chỉnh lương tối thiểu cần tiếp tục gắn với năng suất lao động, mức sống tối thiểu và khả năng chi trả của doanh nghiệp. Khi chính sách tiền lương được xây dựng trên cơ sở khoa học và phản ánh đúng thực tế đời sống, thị trường lao động sẽ phát triển ổn định hơn, đồng thời tạo động lực để người lao động yên tâm gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.