Một lô hàng, nhiều cửa chờ

Lực lượng hải quan kiểm tra đồ chơi trẻ em nhập khẩu. Ảnh: SL

Chi phí tăng theo ngày chờ

Hơn 60 ngày chờ thử nghiệm, cấp chứng thư là khó khăn mà Công ty TNHH Thương Mại nShop nêu trong kiến nghị ngày 1/10/2026 trên Cổng thông tin Bộ Khoa học và Công nghệ.

Theo phản ánh của doanh nghiệp, hàng nhập về theo kế hoạch với đối tác phải lưu kho, lưu bãi kéo dài, phát sinh chi phí và ảnh hưởng cam kết phát triển sản phẩm. Công ty TNHH Thương Mại nShop cho biết trong kiến nghị, với đơn hàng mới, “chúng tôi phải chờ đến cuối tháng 11 mới được xử lý lấy mẫu”.

Thời gian chờ kéo dài cũng được Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) phản ánh tới Cục Hải quan. Theo VLA, thời gian chờ kiểm tra tại một số tổ chức đánh giá sự phù hợp có thể kéo dài 30- 60 ngày. Một số lô đồ chơi đã đưa về bảo quản nhưng chưa có kết quả để hoàn tất thông quan, làm phát sinh chi phí lưu kho và ảnh hưởng hoạt động kinh doanh.

Vướng mắc xuất hiện ở các công đoạn tiếp nhận hồ sơ, bố trí lấy mẫu, thử nghiệm và cấp chứng nhận. Doanh nghiệp còn gặp khó khi xin xác nhận việc kiểm tra kéo dài, trong khi phải thực hiện nghĩa vụ nộp kết quả theo thời hạn.

Theo quy định được Cục Hải quan viện dẫn, người khai hải quan phải nộp kết quả kiểm tra chuyên ngành trong 30 ngày kể từ ngày đưa hàng về bảo quản. Ngoại lệ áp dụng khi cơ quan kiểm tra đã gửi kết luận cho Hải quan hoặc có xác nhận việc kiểm tra kéo dài. Tuy nhiên, theo VLA, việc đề nghị xác nhận vẫn gặp vướng mắc, gây khó cho cả doanh nghiệp và cơ quan Hải quan khi xử lý hồ sơ.

Để tháo gỡ, ngày 22/10, Cục Hải quan đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ đạo rà soát tiến độ kiểm tra; xác nhận những trường hợp thực tế kéo dài cho doanh nghiệp và Hải quan nơi đăng ký tờ khai làm căn cứ xử lý.

Từ phía doanh nghiệp, TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội, dẫn ví dụ doanh nghiệp nhập khẩu cuộn thép làm nguyên liệu có thể phải chờ kiểm tra khoảng 30 ngày. Ông Quốc Anh cho biết, nguyên liệu về chậm có thể ảnh hưởng kế hoạch sản xuất và tiến độ giao hàng.

Ông Mạc Quốc Anh lưu ý, thủ tục kiểm tra có thể ảnh hưởng trực tiếp đến “thời gian đưa nguyên liệu vào sản xuất và tiến độ thực hiện đơn hàng”. Theo ông, cải cách cần giảm chi phí, thời gian và rủi ro do thiếu chắc chắn trong giải quyết thủ tục.

“Việc tháo gỡ thủ tục phải đi cùng nỗ lực nâng tiêu chuẩn để doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của khách hàng và duy trì đơn hàng”, ông Quốc Anh nhấn mạnh.

Thời gian lưu kho kéo dài có thể làm phát sinh chi phí, ảnh hưởng kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp. Ảnh: MH

Tháo gỡ ở từng khâu

Đối với đồ chơi, phần trả lời kiến nghị của nShop trên Cổng thông tin Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết tổ chức chứng nhận căn cứ hồ sơ kỹ thuật, danh mục sản phẩm để xác định phương án lấy mẫu, thử nghiệm phù hợp, hạn chế thời gian và chi phí không cần thiết. Việc lựa chọn tổ chức thử nghiệm được chỉ định do tổ chức chứng nhận chủ động thực hiện.

Một kiến nghị khác, do bà Vũ Thị Phương Thúy gửi ngày 21/9/2026 trên Cổng thông tin Bộ Khoa học và Công nghệ, phản ánh lô đồ chơi đến cảng ngày 11/8, về kho ngày 27/8 nhưng đến 17/9 mới được lấy mẫu.

Trả lời kiến nghị này, Bộ hướng dẫn hàng chưa có giấy chứng nhận hợp quy phải đăng ký kiểm tra chất lượng và làm thủ tục đưa về địa điểm bảo quản. Việc đưa hàng về kho trong thời gian chờ thử nghiệm, đánh giá giúp giải phóng container tại cảng, tránh phát sinh chi phí lưu bãi, lưu container.

Về đầu mối tra cứu, phần trả lời trên Cổng thông tin Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn doanh nghiệp tìm danh sách tổ chức thử nghiệm, chứng nhận được chỉ định tại tcvn.gov.vn. Danh sách công khai tên, địa chỉ và thông tin liên hệ để doanh nghiệp tham khảo khi lựa chọn. Theo nội dung trả lời được công khai, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia đang xử lý hồ sơ đăng ký để bổ sung tổ chức đủ điều kiện. Việc chỉ định phải căn cứ vào năng lực thực tế.

Với vật liệu xây dựng, vướng mắc nằm ở việc tìm đơn vị đánh giá. Theo Cục Hải quan, có doanh nghiệp đăng ký kiểm tra tấm thạch cao tại Sở Xây dựng tỉnh Bắc Ninh nhưng chưa tìm được tổ chức đánh giá sự phù hợp đủ năng lực.

Cục Hải quan đề nghị hướng dẫn doanh nghiệp liên hệ Bộ Xây dựng để được xử lý. Bộ này ghi nhận kiến nghị rà soát danh mục hàng hóa theo mức độ rủi ro và khả năng đáp ứng của tổ chức đánh giá.

Về giảm kiểm tra, hướng dẫn đề cập các điều kiện như hàng hóa có cùng đặc điểm, nguồn sản xuất, xuất xứ, cùng nhà nhập khẩu và ba lần nhập khẩu liên tiếp được thông báo đáp ứng yêu cầu chất lượng. Doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ điều kiện áp dụng, đồng thời lưu hồ sơ chứng minh để phục vụ hậu kiểm.

Theo Cục Hải quan, việc phối hợp tháo gỡ nhằm giảm thời gian chờ, hạn chế chi phí phát sinh và bảo đảm quản lý hàng hóa đưa về bảo quản đúng quy định. Với vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng đề nghị thực hiện giảm kiểm tra đối với lô hàng đủ điều kiện, tránh phát sinh thủ tục mới hoặc kéo dài thông quan.