Nâng cao sức mạnh tài chính công để thúc đẩy tăng trưởng

Năm 2023, dù còn phải đối mặt với nhiều khó khăn nhưng ngành Tài chính đã chủ động, quyết liệt thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ được giao. Theo Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, một số điểm nhấn trong năm 2023 là lĩnh vực xuất nhập khẩu giảm khoảng 6,6%, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 681 tỷ USD, tuy nhiên xuất siêu vẫn đạt 25,5 tỷ USD. Đồng thời với đó, Chính phủ đã quyết liệt trong việc tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt các doanh nghiệp xuất nhập khẩu để tạo nên một động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.

Lý giải về lý do vì sao khi tăng trưởng kinh tế chỉ 5,05% nhưng thu ngân sách vẫn tăng cao, trong khi đó, Chính phủ vẫn giảm thuế cho các doanh nghiệp trong năm 2023 khoảng 200.000 tỷ đồng, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, ngành Tài chính đã hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp sáng tạo và đổi mới trong cách thu.
Cụ thể, những khoản thu tiềm năng mà lâu nay chưa thu được, như sàn thương mại điện tử xuyên biên giới, năm 2023 đã có 73 doanh nghiệp nước ngoài như Youtube, Google, Facebook… nộp thuế cho nhà nước. Bên cạnh đó, việc Bộ triển khai phát hành hóa đơn điện tử và quản lý chặt hóa đơn điện tử đã giúp doanh thu chính xác hơn mặc dù vẫn giảm thuế nhưng doanh thu vẫn tăng cao.Do vậy, dù thuế VAT tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp tăng, nhưng do phương cách quản lý chặt chẽ các vấn đề hoàn thuế và chống chuyển giá cũng như kết nối với dữ liệu liên thông với các máy khởi tạo tính tiền và phát hành hóa đơn… đã đưa lại nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Về nợ công, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, nếu năm 2021, nợ công của nước ta là 43,1% GDP thì đến đầu năm 2024, nợ công giảm xuống còn 37%, đặc biệt nợ nước ngoài còn 34%, trong khi dư địa đã được Quốc hội giao cho Chính phủ điều hành là 60%. Như vậy, vẫn còn một khoảng dư địa rất lớn để chúng ta có thể huy động nợ công phục vụ cho các công trình hạ tầng thiết yếu và các công trình hạ tầng kiến tạo cho sự phát triển trong tương lai. Nhưng những công trình đấy phải phát huy hiệu quả cao nhất và đóng góp cho sự phát triển của nền kinh tế một cách cao nhất.

“Cho nên, chúng tôi với quan điểm chỉ vay khi trả được nợ và chỉ vay khi chúng ta thực hiện những công trình, những dự án hiệu quả nhất để mang lại sự đột phá, phát triển cho nền kinh tế đất nước”, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết.

Bên cạnh đó, các thị trường tài chính tiếp tục được củng cố, tháo gỡ và xử lý kịp thời những khó khăn để ngày càng phát triển lành mạnh, công khai, và minh bạch, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, trong năm 2023, Bộ Tài chính đã tham mưu cho Chính phủ ban hành Nghị quyết 08 và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp huy động vốn nhưng lại vừa thiết lập trật tự, kỷ cương để minh bạch hóa thị trường tài chính.

Hiện nay, dư nợ của trái phiếu doanh nghiệp chỉ còn 1.000.000 tỷ đồng, tương đương với gần 10% GDP và chủ yếu là kênh phát hành từ các ngân hàng thương mại. Theo Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, trái phiếu doanh nghiệp là một kênh huy động vốn tốt và Bộ đã chỉ đạo xây dựng sàn giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ để đảm bảo sự minh bạch trên thị trường, cũng như tăng cường công tác kiểm tra với kỳ vọng kênh trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ sẽ là một kênh để đảm bảo việc huy động vốn trong phát triển kinh tế đất nước và giải quyết những khó khăn cho các doanh nghiệp.

“Đối với trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ theo chiến lược là phải huy động được khoảng độ 25%. Như vậy, chúng ta còn khoảng 15-16% để có thể huy động trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ phục vụ cho việc phát triển kinh tế của đất nước, cũng như để giải quyết những khó khăn và sự phát triển của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, các hoạt động phải theo đúng quy định của pháp luật và các doanh nghiệp khi vay được của người dân thì phải trả được cho người dân đúng hạn, để tăng niềm tin đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và như vậy mới minh bạch và mới phát triển được”, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho hay.

Chia sẻ thêm về những giải pháp hỗ trợ nền kinh tế, cho doanh nghiệp và người dân trong năm 2024, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho rằng, 2024 vẫn là một năm khó khăn và thách thức. Ngoài vấn đề tham mưu cho Chính phủ và Quốc hội giảm thuế VAT thêm 6 tháng đầu năm 2024 từ 10% xuống 8%, Bộ sẽ tiếp tục đề nghị giảm thuế môi trường trong xăng dầu và giảm các loại phí và lệ phí, cũng như giảm 3% tiền thuê đất để hỗ trợ cho các doanh nghiệp và nền kinh tế trong giai đoạn khó khăn.

Tuy nhiên, để giải quyết những khó khăn cho các doanh nghiệp không chỉ là các biện pháp giảm thuế mà chúng ta còn nhiều giải pháp khác, như tháo gỡ những nút thắt về mặt pháp lý, mở thị trường tiêu thụ, điều hành tín dụng ngân hàng linh hoạt và giảm bớt các thủ tục hành chính… Sự phát triển năm 2024 đòi hỏi rất nhiều giải pháp để cùng với giải pháp tài khóa hỗ trợ cho doanh nghiệp vượt qua khó khăn.

“Trong ngắn hạn có thể chúng ta giảm thuế để hỗ trợ cho doanh nghiệp, nhưng về dài hạn, để nâng cao sức mạnh của tài chính công để đảm bảo cho bội chi ngân sách thấp thì chúng ta phải có giải pháp để cho tài chính công tăng lên bằng các giải pháp về thuế xuất ổn định”, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc trao đổi trong Chương trình Phố Tài Chính trên VTV8.