Ngân hàng làm cầu nối chuyển hóa vốn xanh

Muốn hút vốn phải có dự án đạt chuẩn

Ngày 6/8, tại TP. Hồ Chí Minh, Hội nghị Tài chính Xanh Việt Nam 2026 với chủ đề “Nơi dòng vốn xanh kết nối cơ hội đầu tư” do Nam A Bank phối hợp cùng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC), FiinGroup và Viện Tăng trưởng Xanh Toàn cầu (GGGI) Việt Nam tổ chức đã quy tụ các cơ quan quản lý, định chế tài chính quốc tế, ngân hàng, quỹ đầu tư và doanh nghiệp nhằm trao đổi các giải pháp phát triển thị trường tài chính xanh.

Phát biểu tại hội nghị, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) cho biết, nhu cầu huy động vốn cho chuyển đổi xanh của Việt Nam đang rất lớn. Theo Báo cáo Quốc gia về Khí hậu và Phát triển (CCDR) của Ngân hàng Thế giới, đến năm 2040, Việt Nam cần khoảng 368 tỷ USD vốn đầu tư bổ sung để thực hiện các mục tiêu thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải, trong đó khu vực tư nhân được kỳ vọng đóng góp khoảng một nửa tổng nhu cầu vốn.

Theo ông Huân, để đáp ứng nhu cầu này, điều thị trường cần không chỉ là thêm nguồn lực tài chính mà là nhiều dự án đủ tiêu chuẩn để huy động vốn. VIFC-HCMC đang định hướng xây dựng Green Capital Conversion Hub (trung tâm chuyển hóa vốn xanh) nhằm kết nối quá trình chuẩn bị dự án, cấu trúc tài chính, dữ liệu, cơ chế giảm thiểu rủi ro, đo lường tác động và nhà đầu tư, qua đó chuyển hóa các dự án phát triển bền vững thành những tài sản có thể huy động vốn trên thị trường quốc tế.

Các chuyên gia lĩnh vực tài chính xanh trong nước và quốc tế tham gia thảo luận tại Hội nghị. Ảnh: Nam A Bank

Đồng quan điểm, ông Paul Xavier, chuyên gia của IFC cho biết, các nhà đầu tư quốc tế hiện không thiếu nguồn vốn dành cho chuyển đổi xanh, nhưng ưu tiên những thị trường có danh mục dự án được chuẩn bị bài bản, hệ thống phân loại xanh (taxonomy) rõ ràng, dữ liệu minh bạch và khung chính sách ổn định. Theo ông, chính chất lượng dự án sẽ quyết định khả năng thu hút các dòng vốn dài hạn, đồng thời góp phần giảm chi phí huy động vốn và nâng cao niềm tin của nhà đầu tư.

Từ góc độ ngân hàng, ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng Giám đốc Nam A Bank cho biết, yêu cầu chuẩn hóa dự án ngày càng cao cũng là lý do hội nghị được tổ chức theo hướng kết nối các định chế tài chính quốc tế, quỹ đầu tư, ngân hàng, doanh nghiệp và đơn vị tư vấn để chia sẻ kinh nghiệm triển khai các giao dịch thực tế, từ chuẩn bị dự án, thu xếp nguồn vốn đến quản lý sau giải ngân.

Theo ông Hải, hệ thống ngân hàng sẽ là cầu nối chuyển hóa các tiêu chuẩn của thị trường vốn quốc tế thành những tiêu chí cụ thể trong hoạt động cấp tín dụng, giúp doanh nghiệp từng bước hoàn thiện hồ sơ, nâng cao năng lực quản trị, minh bạch thông tin và đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội trước khi tiếp cận các nguồn vốn quốc tế.

Lan tỏa chuẩn mực tài chính xanh

Theo ông Võ Hoàng Hải, phần lớn dòng vốn xanh hiện nay được dẫn truyền thông qua hệ thống ngân hàng. Khi tiếp nhận các nguồn vốn từ IFC, ADB và các định chế tài chính quốc tế, các ngân hàng thương mại đồng thời tiếp nhận các yêu cầu về quản trị rủi ro, công bố thông tin, đánh giá tác động môi trường - xã hội (ESG) và hệ thống tiêu chí phân loại xanh. Những yêu cầu này sau đó được tích hợp vào quy trình thẩm định, cấp tín dụng và giám sát sử dụng vốn đối với khách hàng doanh nghiệp, từng bước hình thành một “ngôn ngữ chung” giữa nhà đầu tư, ngân hàng và doanh nghiệp.

Theo ông Hải, khi doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chuẩn về quản trị, minh bạch thông tin và phát triển bền vững, quá trình thẩm định sẽ thuận lợi hơn, chi phí huy động vốn được cải thiện, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn vốn dài hạn. Đây cũng là cách các chuẩn mực quốc tế từng bước lan tỏa vào hoạt động sản xuất, kinh doanh thông qua hệ thống ngân hàng.

Nam A Bank và SIFEM ký kết thỏa thuận đối tác chiến lược tại Hội nghị. Ảnh: Nam A Bank

Ở góc độ thị trường vốn, ông Nguyễn Quang Thuân, Tổng Giám đốc FiinGroup cho rằng nhu cầu vốn xanh của Việt Nam rất lớn nhưng “điểm nghẽn” không nằm ở nguồn vốn mà ở chất lượng dự án. Theo ông, nhiều dự án trong nước vẫn chưa được thiết kế theo chuẩn mà các nhà đầu tư quốc tế có thể chấp nhận. Ngay cả trước khi xét đến yếu tố “xanh”, dự án phải chứng minh được hiệu quả kinh tế, tính khả thi về tài chính, cấu trúc đầu tư hợp lý và năng lực của chủ đầu tư. Khi đáp ứng được những điều kiện này, yếu tố xanh mới trở thành lợi thế giúp mở rộng cơ sở nhà đầu tư và nâng cao sức hấp dẫn của dự án.

Ông Thuân cho biết, các dòng vốn xanh quốc tế hiện vẫn chủ yếu vào Việt Nam thông qua hình thức on-lending, tức các định chế tài chính quốc tế cấp vốn cho các tổ chức tín dụng trong nước để cho doanh nghiệp vay lại theo các tiêu chí xanh. Điều này cho thấy hệ thống ngân hàng vẫn là kênh dẫn vốn chủ yếu của thị trường tài chính xanh. Tuy nhiên, để thu hút thêm các dòng vốn trực tiếp, Việt Nam cần nhiều dự án quy mô lớn được thiết kế theo chuẩn quốc tế, có thể chuyển hóa thành các sản phẩm tài chính như trái phiếu xanh, trái phiếu hạ tầng hoặc các công cụ huy động vốn dài hạn.

Đồng quan điểm, ông Paul Xavier cho rằng nhà đầu tư quốc tế hiện không thiếu nguồn vốn dành cho chuyển đổi xanh. Điều họ tìm kiếm là những thị trường có hệ thống phân loại xanh rõ ràng, dữ liệu minh bạch và danh mục dự án được chuẩn bị bài bản. Trong quá trình đó, hệ thống ngân hàng giữ vai trò trung tâm trong việc chuyển hóa các chuẩn mực quốc tế thành hoạt động cấp tín dụng, đầu tư và quản trị rủi ro, đồng thời đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình đáp ứng các yêu cầu của thị trường vốn toàn cầu.