Thanh toán số: Lan tỏa từ dịch vụ công đến đời sống hằng ngày

Hồng Sơn - 07:15 | 16/09/2026

Từ dịch vụ công, y tế, giáo dục đến thanh toán điện, nước, thanh toán số đang ngày càng hiện diện trong những hoạt động thường nhật của người dân. Việc quét mã QR, chuyển khoản hay thanh toán qua ứng dụng ngân hàng không chỉ rút ngắn thời gian giao dịch mà còn góp phần thay đổi cách cung ứng và sử dụng nhiều dịch vụ thiết yếu.

TP. Hồ Chí Minh: Mua sắm đa kênh và thanh toán số trở thành xu hướng chủ đạo “Thời gian chờ” trong giao dịch thanh toán: Tạo thêm cơ hội bảo vệ khách hàng trước lừa đảo Tăng cường lớp bảo vệ để ngăn chặn lừa đảo trong thanh toán số

Theo thông tin tại chương trình “Chuyện ngân hàng, Chuyện đời sống” phát sóng ngày 11/9 trên VTV1, do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phối hợp với Ban Thời sự - Đài Truyền hình Việt Nam xây dựng và sản xuất, bình quân khối lượng thanh toán số tại Việt Nam hiện đạt gần 85 triệu giao dịch mỗi ngày. Trong 6 tháng đầu năm 2026, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng hơn 34% so với cùng kỳ.

Hiệu quả dễ nhận thấy nhất là thời gian thực hiện giao dịch được rút ngắn. Theo ước tính của Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội chi nhánh số 5, thanh toán số đã giúp giảm khoảng 30-50% thời gian ở khâu thanh toán tại các dịch vụ. Nhờ đó, trung tâm có thể phục vụ nhiều lượt công dân hơn mỗi ngày.

Đại diện trung tâm chia sẻ tại chương trình “Chuyện ngân hàng, Chuyện đời sống” cho hay, trước đây, với hình thức thanh toán bằng tiền mặt, cán bộ phải thực hiện nhiều thao tác thủ công như hướng dẫn, tiếp nhận, lập chứng từ, đối soát và kiểm xuất dòng tiền. Khi chuyển sang thanh toán số, phần lớn các thao tác này được giản lược hoặc tự động hóa, giúp quy trình xử lý nhanh hơn và giảm áp lực cho cả cán bộ lẫn người dân.

Thanh toán số: Lan tỏa từ dịch vụ công đến đời sống hằng ngày

Thanh toán số mở rộng tiện ích tới người dân. Ảnh: ST

Với người dân, sự thay đổi này thể hiện khá rõ trong những giao dịch hằng ngày. Nhiều người cho biết trước đây mỗi lần nộp viện phí, học phí hay các khoản phí trực tiếp thường phải chuẩn bị tiền mặt từ trước. Có những khoản không biết chính xác số tiền phải nộp nên họ thường mang dư để tránh thiếu, vừa bất tiện vừa phải cầm theo nhiều tiền.

Quá trình thanh toán cũng gồm nhiều bước như rút tiền, xếp hàng, nhận phiếu thu, chờ kiểm đếm rồi nhận lại tiền thừa. Vào những thời điểm đông người, riêng khâu chờ thanh toán cũng có thể kéo dài đáng kể.

Theo chia sẻ của một số người dân, trước đây việc phải chuẩn bị tiền mặt khiến họ khá bị động, nhất là khi không xác định được chính xác số tiền cần thanh toán. Hiện nay, với mã QR và các ứng dụng ngân hàng, thông tin giao dịch và số tiền cần chuyển được hiển thị trực tiếp trên điện thoại, giúp quá trình thanh toán nhanh và thuận tiện hơn.

Tiện ích này cũng ngày càng phổ biến tại bệnh viện. Nhiều phụ huynh cho biết khi đóng viện phí cho con, thay vì phải chuẩn bị tiền mặt và chờ hoàn tất nhiều thủ tục như trước, hiện chỉ cần quét mã và chuyển khoản tại điểm thanh toán là có thể hoàn tất giao dịch trong thời gian ngắn.

Khi những thay đổi này được nhân lên ở hàng triệu giao dịch mỗi ngày, lợi ích không chỉ nằm ở việc tiết kiệm thời gian cho người dân mà còn góp phần giảm đáng kể các thao tác thu, kiểm đếm và đối soát thủ công tại các đơn vị cung cấp dịch vụ.

Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN chia sẻ tại chương trình “Chuyện ngân hàng, Chuyện đời sống”

Sự thay đổi trong thói quen thanh toán của người dân cũng đang được các ngân hàng thương mại thúc đẩy bằng nhiều giải pháp số mới. Vietcombank đã triển khai OneQR và chương trình “Có Vietcombank, rinh quà kỳ tích” nhằm khuyến khích khách hàng quét QR tại điểm bán; đồng thời kết nối giải pháp thanh toán học phí trực tuyến PSC e-Bills bằng QR động. Trong khi đó, Agribank từ ngày 14/9/2026 triển khai chương trình ưu đãi dành cho cơ sở giáo dục mở tài khoản thanh toán tại Agribank, hỗ trợ các trường học và cơ sở đào tạo sử dụng dịch vụ thanh toán, quản lý tài chính trên nền tảng số.

Những tiện ích này đang đưa thanh toán số đi sâu hơn vào các nhu cầu thiết yếu, từ mua sắm, học tập đến khám chữa bệnh và thực hiện các khoản phí, lệ phí hằng ngày.

Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển nhanh của thanh toán số, yêu cầu bảo đảm an toàn tài khoản và dòng tiền cũng ngày càng lớn.

Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN cho biết, đến cuối tháng 8/2026, ngành Ngân hàng đã làm sạch khoảng 172 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân. Đồng thời, NHNN triển khai dịch vụ thông báo trạng thái đối với các tài khoản nghi ngờ liên quan đến lừa đảo, gian lận, qua đó đã cảnh báo hơn 5,1 triệu khách hàng và kịp thời giữ lại khoảng hơn 5.700 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy quá trình mở rộng thanh toán số của ngành Ngân hàng không chỉ đặt trọng tâm vào tốc độ và sự thuận tiện, mà còn gắn chặt với yêu cầu bảo đảm an toàn cho người sử dụng. Khi các giao dịch ngày càng được số hóa sâu hơn, từ thanh toán viện phí, lệ phí hành chính đến các khoản chi tiêu thiết yếu, khả năng vận hành thông suốt, chính xác và an toàn của hệ thống sẽ tiếp tục là nền tảng để thanh toán số trở thành một phần ngày càng phổ biến trong đời sống.

Hồng Sơn

Tags: thanh toán số Dịch vụ công

Tin khác

Ứng dụng AI trong khai thác thông tin quốc tế phục vụ tham mưu chính sách tiền tệ

Mỗi ngày, rất nhiều báo cáo, tin tức, bài viết, bài nghiên cứu… từ các ngân hàng trung ương, định chế tài chính quốc tế hàng đầu được công bố, mang theo lượng thông tin khổng lồ về diễn biến và triển vọng kinh tế toàn cầu. Làm thế nào để “lọc” nhanh, đúng và đủ những nội dung cốt lõi từ khối dữ liệu ấy, phục vụ kịp thời công tác tham mưu, điều hành chính sách tiền tệ. Đó là bài toán mà cán bộ Vụ Chính sách tiền tệ (CSTT) đã và đang từng bước giải quyết bằng một hướng đi sáng tạo: chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công việc chuyên môn hằng ngày.

Chuyển đổi số và hành trình chạm tới cảm xúc

“Tận dụng có hiệu quả các cơ hội do cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đem lại để thúc đẩy quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế gắn với thực hiện các đột phá chiến lược và hiện đại hoá đất nước; phát triển mạnh mẽ kinh tế số; nâng cao chất lượng cuộc sống, phúc lợi của người dân…”.

NHNN và Mastercard tăng cường hợp tác phát triển thanh toán số an toàn, bền vững

Ngày 14/9/2026, tại Trụ sở Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng đã có buổi tiếp và làm việc với ông Jon M. Huntsman, Phó Chủ tịch kiêm Chủ tịch phụ trách Tăng trưởng chiến lược Tập đoàn Mastercard. Tại buổi làm việc, hai bên trao đổi về kết quả hợp tác thời gian qua và định hướng tăng cường hợp tác trong phát triển thanh toán số, tăng cường an ninh, an toàn và phòng, chống gian lận, lừa đảo trong hoạt động thanh toán.

Từ 1/11, việc chia sẻ thông tin tín dụng của khách hàng phải đáp ứng điều kiện gì?

Thông tư 46/2026/TT-NHNN bổ sung, sửa đổi một số quy định về cung cấp và khai thác thông tin tín dụng, trong đó làm rõ trường hợp phải có sự đồng ý của khách hàng vay, cách thức thể hiện sự đồng ý và bổ sung quy định đối với ngân hàng thành viên tại Trung tâm tài chính quốc tế.

Dữ liệu điện tử sẽ là căn cứ kiểm soát quyền và thứ tự ưu tiên đối với tài sản thế chấp

Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm thay thế Nghị định số 99/2022/NĐ-CP. Điểm mới đáng chú ý là cơ chế tiếp nhận đồng thời nhiều hồ sơ liên quan đến cùng một tài sản; và chuyển quy trình lên môi trường điện tử. Theo Ban soạn thảo, những thay đổi này nhằm đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Và khi dữ liệu được cập nhật đồng bộ, ngân hàng có thể xác định tình trạng tài sản đảm bảo nhanh và chính xác hơn.

VietinBank ra mắt diện mạo mới – đậm chất riêng cho hệ sinh thái thẻ

VietinBank giới thiệu diện mạo mới cho hệ sinh thái thẻ với ngôn ngữ thiết kế đồng nhất, đồng thời tạo dấu ấn riêng để khách hàng có thêm lựa chọn phù hợp với nhu cầu và phong cách sống của mình.

Ngành Ngân hàng nâng cao năng lực đo lường phát thải và tham gia thị trường các-bon

Ngày 8/9/2026 tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) tổ chức Khóa tập huấn “Hạch toán phát thải được tài trợ theo PCAF và Sàn giao dịch Các-bon cho các tổ chức tín dụng”. Chương trình đào tạo với sự tham gia của gần 70 đại biểu là cán bộ các đơn vị có liên quan thuộc NHNN và cán bộ chuyên môn đến từ gần 20 tổ chức tín dụng.

BAC A BANK thông báo chào bán trái phiếu ra công chúng lần 2 Đợt 5

Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAC A BANK) thông báo chào bán Trái Phiếu Ngân hàng TMCP Bắc Á phát hành ra công chúng lần 2 (Đợt 5) theo phương thức phân phối trực tiếp thông qua Trụ sở chính và các Chi nhánh/PGD trên toàn quốc

KienlongBank ra mắt hệ sinh thái số MyShop 5.0 All-in-One cho Hộ kinh doanh

Không chỉ dừng lại ở việc giúp Hộ kinh doanh quản lý dòng tiền, KienlongBank đã nâng cấp giải pháp MyShop 5.0 thành nền tảng quản trị "All-in-One", tích hợp bán hàng, hóa đơn điện tử, chữ ký số và hỗ trợ kê khai thuế trên cùng một ứng dụng. Đây là bước tiến tiếp theo trong chiến lược xây dựng hệ sinh thái số dành riêng cho hơn 6 triệu Hộ kinh doanh tại Việt Nam. 

Dữ liệu mở thêm cánh cửa tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Việc khai thác dữ liệu dòng tiền, giao dịch và hóa đơn có thể giúp ngân hàng nhìn rõ hơn năng lực tài chính, nhu cầu vốn và khả năng trả nợ của DNNVV, qua đó giảm dần sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm trong quyết định tín dụng. Trao đổi với Thời báo Ngân hàng, PGS.TS Lê Hoàng Anh, Khoa Ngân hàng, Trường Đại học Ngân hàng TP.Hồ Chí Minh cho rằng, cho vay dựa trên dữ liệu là xu hướng tất yếu, nhưng cần đi cùng chất lượng, chia sẻ dữ liệu, quản trị mô hình và bảo vệ dữ liệu cá nhân.