Ngân hàng Nhà nước thúc đẩy chia sẻ dữ liệu, xây dựng hệ sinh thái ngân hàng mở

Ngày 27/11, tại TP. Hồ Chí Minh, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam phối hợp với Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Cơ quan Hợp tác Kinh tế Thụy Sĩ (SECO) tổ chức sự kiện kết nối Fintech 2025 với chủ đề: “Chia sẻ dữ liệu hướng tới tài chính toàn diện và đổi mới”. Sự kiện này nằm trong khuôn khổ dự án “Thúc đẩy tài chính toàn diện và tài trợ khí hậu” do ADB tài trợ.

Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán phát biểu tại sự kiện tại TP. Hồ Chí Minh - Ảnh: TB

Tại đây, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) cho biết, trong những năm qua, đặc biệt là năm 2025 cơ quan quản lý tiền tệ liên tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng thúc đẩy kết nối và chia sẻ dữ liệu an toàn nhằm phát triển hệ sinh thái số, nâng cao chất lượng dịch vụ đối với người dân và doanh nghiệp.

Theo đó, cơ chế chính sách cũng liên tục ban hành, trong đó nhiều cơ chế chiến lược và khuôn khổ pháp lý quan trọng, như: Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030, Chiến lược dữ liệu ngành Ngân hàng đến năm 2030, cùng các văn bản nền tảng như Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, Nghị định 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt, Nghị định 94/2025/NĐ-CP về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng.

Đặc biệt, việc ban hành Thông tư số 64/2024/TT-NHNN về triển khai Giao diện lập trình ứng dụng mở (Open API) đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc xây dựng nền tảng pháp lý cho mô hình ngân hàng mở (Open Banking), tạo điều kiện thúc đẩy đổi mới sáng tạo, mở rộng hợp tác giữa ngân hàng và các bên thứ ba, đồng thời bảo vệ an toàn dữ liệu và quyền lợi của khách hàng.

Theo Cục Công nghệ Thông tin (NHNN), đến nay việc triển khai Thông tư số 64/2024/TT-NHNN đã đạt nhiều kết quả tích cực ở 3 phương diện:

Thứ nhất, mở ra khả năng tích hợp dịch vụ ngân hàng vào các nền tảng số, tạo điều kiện phát triển các mô hình ngân hàng mở, tài chính nhúng. Thứ hai, tăng cơ hội chia sẻ dữ liệu và quản trị rủi ro. Từ đó chuyển dịch cạnh tranh từ “nắm giữ dữ liệu” sang chất lượng dịch vụ và trải nghiệm khách hàng. Thứ ba, thúc đẩy tài chính toàn diện, giúp dịch vụ ngân hàng có thể tiếp cận người dùng trên các nền tảng số quen thuộc của họ, từ ví điện tử, ứng dụng tài chính, thương mại điện tử, ứng dụng thanh toán đến các dịch vụ công trực tuyến.

Các chuyên gia trong nước và quốc tế tham luận và trao đổi về chủ đề chia sẻ dữ liệu hướng tới tài chính toàn diện - Ảnh: TB

Tại sự kiện, các chuyên gia quốc tế đánh giá Việt Nam đang trở thành điểm sáng trong khu vực ASEAN về phát triển hệ sinh thái tài chính số và ngân hàng mở.

Ông Andri Meier, Phó trưởng Cơ quan Hợp tác Phát triển – Đại sứ quán Thụy Sĩ nhận định, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng trong giảm tỷ lệ sử dụng tiền mặt và thúc đẩy tài chính toàn diện.

“API mở có tiềm năng to lớn trong việc giảm bất cân xứng thông tin, thúc đẩy cạnh tranh và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho người dân và doanh nghiệp” – ông Andri Meier nói.

Trong khi đó, bà Maria João Pateguana, Trưởng bộ phận Phát triển khu vực tư nhân – ADB cho rằng, Thông tư 64/2024/TT-NHNN của NHNN Việt Nam là bước tiến đáng kể giúp thúc đẩy hệ sinh thái ngân hàng mở, tạo môi trường an toàn, chuẩn hóa và khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Theo ADB, việc chia sẻ dữ liệu trong khu vực tài chính đòi hỏi hệ thống kiểm soát chặt chẽ, tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân, tăng cường nhận thức và năng lực quản lý rủi ro. “Những yếu tố này thời gian qua Việt Nam đã và đang triển khai khá hiệu quả. Tuy nhiên cần tiếp tục ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa là nhóm đóng vai trò trụ cột của nền kinh tế” – bà Maria nhận định.

Báo cáo tham luận tại sự kiện, các ngân hàng như: Vietcombank, BIDV, VietinBank, MB, TPBank, VPBank… đưa ra đều cho rằng chủ động xây dựng lộ trình tuân thủ Thông tư 64, tập trung triển khai các nhóm API quan trọng như: API phục vụ ví điện tử (nạp – rút tiền), API khởi tạo thanh toán, API truy vấn thông tin khách hàng, API phục vụ eKYC và các dịch vụ gia tăng.

Theo Vụ Thanh toán, NHNN đã công bố Chương trình “Fintech Challenge Vietnam 2026” - sân chơi này dành cho các tổ chức và cá nhân phát triển giải pháp công nghệ sáng tạo, ứng dụng dữ liệu và AI, nhằm thúc đẩy hệ sinh thái tài chính số quốc gia.

Với sự đồng hành của các tổ chức quốc tế như ADB, SECO và sự chủ động của các ngân hàng, các chuyên gia nhận định rằng, Fintech Challenge Vietnam 2026 sẽ là cơ hội để Việt Nam hình thành hệ sinh thái ngân hàng mở, xây dựng và hoàn thiện nền tảng chia sẻ dữ liệu an toàn, tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo, tăng cường cạnh tranh lành mạnh và mở rộng tài chính toàn diện trong một vài năm tới.