Ngày chuyển đổi số ngành Ngân hàng 2026

Ngành Ngân hàng tăng tốc đưa Nghị quyết 57 vào cuộc sống

Quỳnh Trang - 19:50 | 01/08/2026

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, tạo động lực đổi mới phương thức quản trị, phát triển lực lượng sản xuất hiện đại và thúc đẩy tăng trưởng. Với vai trò huyết mạch của nền kinh tế, ngành Ngân hàng không chỉ chịu tác động sâu sắc của chuyển đổi số, mà còn là hạ tầng thiết yếu để dòng vốn và các dịch vụ tài chính vận hành thông suốt trong nền kinh tế số.

Ngành Ngân hàng trong bước chuyển mới theo Nghị quyết 57 Khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là con đường bắt buộc để hiện thực hóa 2 mục tiêu 100 năm của đất nước

Kim chỉ nam cho tiến trình chuyển đổi số

Xác định vai trò quan trọng đó, ngành Ngân hàng đã tích cực đi đầu trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia. Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh: “Chuyển đổi số là xu thế tất yếu, đồng thời là yêu cầu khách quan và lựa chọn chiến lược để bảo đảm phát triển nhanh, bền vững”. Theo Phó Thống đốc, Nghị quyết số 57-NQ/TW không chỉ đưa ra định hướng mà còn trở thành kim chỉ nam cho tiến trình chuyển đổi số trong kỷ nguyên mới. Việc kiện toàn Ban Chỉ đạo ngành và xây dựng các kế hoạch gắn với khoa học, công nghệ, dữ liệu, Đề án 06 và an toàn hệ thống là cơ sở bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất, xuyên suốt trong toàn Ngành.

Đặc biệt, mới đây, NHNN đã ban hành Kế hoạch số 09/KH-NHNN về hành động 100 ngày của NHNN triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. Điểm đáng chú ý là Kế hoạch không dừng ở những định hướng chung, mà tổ chức thực hiện theo tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả. Nhiệm vụ chỉ được xác nhận hoàn thành khi có sản phẩm đáp ứng đầy đủ yêu cầu, tiêu chí được giao và có minh chứng, kiểm chứng được. Người đứng đầu đơn vị chủ trì chịu trách nhiệm về sản phẩm cuối cùng; đơn vị phối hợp chịu trách nhiệm về chất lượng và tiến độ phần việc được phân công.

Kế hoạch hành động 100 ngày được triển khai trên nền tảng chuyển đổi số mà ngành Ngân hàng đã bền bỉ xây dựng trong nhiều năm qua. Sau nhiều năm đầu tư cho hạ tầng, thể chế và dữ liệu, chuyển đổi số của ngành Ngân hàng đang bước sang giai đoạn tạo ra giá trị thực chất trong quản trị, vận hành và cung ứng dịch vụ. Đến nay, 40,40% đơn vị đã ứng dụng AI trong chăm sóc khách hàng; 45,69% ứng dụng AI và Big Data trong phân tích, hỗ trợ ra quyết định và cảnh báo gian lận; 43,14% triển khai Open API để kết nối hệ sinh thái; 38,16% ứng dụng robot tự động hóa quy trình. Cùng với đó, 63,42% nghiệp vụ đã cho phép khách hàng thực hiện hoàn toàn trên môi trường số; 66,11% giao dịch được thực hiện qua kênh số, trong đó nhiều ngân hàng đạt tỷ lệ trên 98%. Hạ tầng thanh toán tiếp tục được mở rộng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Hệ thống thanh toán liên ngân hàng quốc gia xử lý 80,7 triệu giao dịch với tổng giá trị 287,2 triệu tỷ đồng, tăng lần lượt 9,51% về số lượng và 64,92% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Trong 5 tháng đầu năm, hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử xử lý gần 5,79 tỷ giao dịch, tăng 34%; kết nối thanh toán QR với nhiều quốc gia cũng tiếp tục được mở rộng.

Song song với phát triển hạ tầng, dữ liệu ngày càng trở thành nền tảng quan trọng của chuyển đổi số. NHNN đã công bố đầy đủ 25/25 bộ dữ liệu mở. Đến hết tháng 6/2026, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học thành công hơn 162,9 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và trên 2,6 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID, góp phần làm sạch dữ liệu, hạn chế gian lận và nâng cao an toàn giao dịch điện tử.

Đặc biệt, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) đã được triển khai tại 147 đơn vị. Đến ngày 30/6/2026, hệ thống đã phát đi hơn 4,6 triệu lượt cảnh báo; hơn 1,5 triệu lượt khách hàng đã chủ động tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau cảnh báo, với tổng giá trị giao dịch hơn 5,2 nghìn tỷ đồng. Đây là minh chứng cho thấy dữ liệu và công nghệ không chỉ nâng cao hiệu quả quản trị mà còn trực tiếp bảo vệ khách hàng và củng cố niềm tin đối với các dịch vụ ngân hàng số.

TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam:

Chuyển từ số hóa dịch vụ sang ngân hàng thông minh

Việt Nam đang nổi lên là một trong những thị trường tài chính số phát triển nhanh nhất Đông Nam Á. Chuyển đổi số ngân hàng không chỉ dừng ở dịch vụ số và thanh toán điện tử, mà đang làm thay đổi mô hình vận hành, quản trị và trải nghiệm khách hàng. Các xu hướng như trí tuệ nhân tạo (AI), ngân hàng mở, điện toán đám mây và quản trị dữ liệu thông minh đang trở thành ưu tiên chiến lược. Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, tăng cường an ninh mạng và phòng, chống gian lận tài chính cũng ngày càng được quan tâm.

Số liệu của NHNN cho thấy, trên 95% TCTD đã và đang triển khai chiến lược chuyển đổi số; gần 80% giao dịch tài chính được thực hiện qua kênh số. Điều này cho thấy ngành Ngân hàng đang chuyển từ “số hóa dịch vụ” sang mô hình ngân hàng thông minh, vận hành trên nền tảng dữ liệu và kết nối số.

Tuy nhiên, tốc độ phát triển công nghệ cũng kéo theo áp lực về quản trị rủi ro và an ninh mạng. Các hình thức tấn công ngày càng chuyển sang khai thác dữ liệu, giả mạo danh tính và lợi dụng AI. Thực tế, chuyển đổi số vừa tạo cơ hội hiện đại hóa, mở rộng tiếp cận dịch vụ, tối ưu chi phí và nâng cao vị thế của ngân hàng Việt, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn về quản trị, an toàn hệ thống và khả năng chống chịu. Do đó, tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và kết nối với cộng đồng công nghệ trong nước, quốc tế là yếu tố quan trọng để thúc đẩy phát triển bền vững.

Xử lý điểm nghẽn, lấy an toàn và dữ liệu làm trụ cột

Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, Kế hoạch hành động 100 ngày đặt ra 11 nhiệm vụ cụ thể thuộc 6 nhóm: Thể chế; kỷ luật thực thi, chỉ đạo, điều hành; hạ tầng số; dữ liệu số; nền tảng số; dịch vụ công trực tuyến; và kinh tế số. Mỗi nhiệm vụ đều xác định rõ lãnh đạo phụ trách, đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, sản phẩm đầu ra và thời hạn hoàn thành.

Trong đó, nhóm nhiệm vụ về thể chế và quản trị dữ liệu được xem là nền tảng. NHNN sẽ cập nhật Khung Kiến trúc số theo Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số; đồng thời xây dựng khung quản trị dữ liệu và hệ thống từ điển dữ liệu dùng chung. Đây là cơ sở để các hệ thống thông tin được đầu tư đồng bộ, tăng khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu và hạn chế đầu tư phân tán.

Song song với hoàn thiện thể chế, Kế hoạch yêu cầu nâng cấp hạ tầng số và tăng cường an toàn, an ninh mạng. Trước ngày 30/11/2026, 100% hệ thống thông tin cấp độ 4 và cấp độ 5 phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về an toàn thông tin, từ hồ sơ cấp độ, kiểm thử, khắc phục lỗ hổng đến phương án sao lưu, phục hồi dữ liệu và kết nối giám sát an ninh mạng 24/7. Đây là bước chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động giám sát, phát hiện sớm và xử lý sớm rủi ro.

Ở nhóm dữ liệu và nền tảng số, NHNN đặt mục tiêu đồng bộ dữ liệu quản lý ngành với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; rà soát, hoàn thiện các nền tảng số dùng chung và tích hợp Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính với Cổng Dịch vụ công quốc gia trước ngày 30/9/2026. Đối với dịch vụ công trực tuyến, mục tiêu là 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện sẽ không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những giấy tờ, thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia; đồng thời ưu tiên tái thiết kế các thủ tục có tần suất sử dụng cao theo hướng đơn giản, thuận tiện hơn trên môi trường số.

Một điểm nhấn khác là thúc đẩy khai thác dữ liệu phục vụ phát triển kinh tế số. Kế hoạch yêu cầu xây dựng và công bố danh mục dữ liệu mở, chuẩn hóa API và các dịch vụ dữ liệu có thể khai thác an toàn trước ngày 30/11/2026. Việc chuẩn hóa và chia sẻ dữ liệu có kiểm soát không chỉ tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp công nghệ phát triển sản phẩm, dịch vụ mới mà còn nâng cao chất lượng phân tích, dự báo và hoạch định chính sách của cơ quan quản lý.

Quan trọng hơn, mục tiêu của Kế hoạch không chỉ là hoàn thành đủ 11 nhiệm vụ đúng tiến độ mà còn bảo đảm các sản phẩm sau 100 ngày được đưa vào vận hành thực chất, tạo ra giá trị trong quản trị, điều hành và cung ứng dịch vụ. Song song với hoàn thiện thể chế, hạ tầng, nền tảng và dữ liệu, toàn Ngành cần tiếp tục đầu tư nguồn lực cho chuyển đổi số; phát triển nhân lực số; nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới; tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm; Đồng thời đẩy mạnh truyền thông, giáo dục tài chính để người dân và doanh nghiệp sử dụng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng trên môi trường số an toàn, đúng quy định, nâng cao khả năng nhận diện và phòng tránh các hình thức lừa đảo.

Tinh thần xuyên suốt của Kế hoạch hành động 100 ngày là quán triệt các quan điểm, mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó phát triển hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng công nghệ luôn gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh mạng. Phát biểu tại Hội nghị về công nghệ thông tin mới đây, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho biết, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh yêu cầu phát triển mạnh mẽ hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng công nghệ, đồng thời khẳng định bảo đảm an toàn, an ninh mạng là yêu cầu xuyên suốt, không thể tách rời trong quá trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo Thống đốc, ngành Ngân hàng là lĩnh vực nắm giữ khối lượng dữ liệu lớn, nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến tài sản, quyền lợi của người dân, doanh nghiệp và sự an toàn của hệ thống tài chính. Chỉ một sự cố về an toàn hệ thống, dữ liệu khách hàng hoặc gián đoạn dịch vụ cũng có thể ảnh hưởng đến niềm tin của người dân, doanh nghiệp và uy tín của toàn hệ thống. Vì vậy, đối với ngành Ngân hàng, an toàn số không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là điều kiện bắt buộc để phát triển, là nền tảng của niềm tin, là trách nhiệm quản trị và là kỷ luật vận hành của từng đơn vị.

Thống đốc nhấn mạnh, tinh thần chỉ đạo của NHNN là chuyển đổi số phải đi cùng an toàn; khai thác dữ liệu phải đi cùng bảo vệ dữ liệu; ứng dụng AI phải đi cùng quản trị rủi ro; đổi mới sáng tạo phải đi cùng tuân thủ, kiểm soát và trách nhiệm giải trình; không đánh đổi an toàn hệ thống, an toàn dữ liệu và niềm tin của khách hàng để lấy tốc độ phát triển ngắn hạn. Thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn để thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển dữ liệu, ứng dụng AI và đặc biệt là tăng cường an ninh, an toàn thông tin trong toàn Ngành. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, cảnh báo, yêu cầu khắc phục và xử lý nghiêm các trường hợp không tuân thủ, đặc biệt đối với những vấn đề có thể ảnh hưởng đến an toàn hoạt động ngân hàng, quyền lợi của khách hàng và an toàn dữ liệu.

Ông Nguyễn Xuân Học, Phó Tổng Giám đốc MB:

Chủ động phòng thủ, bảo đảm an toàn hệ thống

Chuyển đổi số đang mở rộng không gian phát triển của ngành Ngân hàng, từ cung cấp dịch vụ đến quản trị và vận hành. Tuy nhiên, quá trình này cũng làm gia tăng mức độ phức tạp của các rủi ro an toàn thông tin. Các cuộc tấn công mạng hiện nay không chỉ có quy mô lớn hơn mà còn tận dụng AI, khai thác tài khoản hợp lệ, chuỗi cung ứng và các nền tảng đám mây để xâm nhập hệ thống. Điều đó đòi hỏi các ngân hàng phải thay đổi cách tiếp cận trong bảo đảm an toàn thông tin.

Việc ngân hàng xây dựng nhiều lớp phòng vệ là cần thiết nhưng chưa đủ. Quan trọng hơn là phải chuyển từ tư duy phòng thủ bị động sang phòng thủ chủ động. Thay vì chờ cảnh báo hoặc xử lý khi sự cố đã xảy ra, các ngân hàng cần liên tục nhận diện những hệ thống, dữ liệu trọng yếu; đánh giá các điểm yếu có thể bị khai thác; xác định thứ tự ưu tiên để xử lý và thường xuyên kiểm chứng khả năng phòng vệ của mình.

Một vấn đề khác cần được quan tâm là an toàn số phải trở thành nội dung quản trị ở cấp chiến lược. Đây không chỉ là nhiệm vụ của bộ phận công nghệ thông tin mà cần được xem là một nội dung gắn với quản trị rủi ro của tổ chức. Khi người đứng đầu và các cấp quản lý cùng tham gia vào quá trình này, việc đầu tư nguồn lực, tổ chức diễn tập, kiểm tra và nâng cao khả năng ứng phó sẽ được thực hiện đồng bộ hơn. Bên cạnh công nghệ, con người vẫn là yếu tố có vai trò quyết định. Việc đào tạo cần hướng đến những tình huống thực tế, giúp cán bộ, nhân viên hình thành kỹ năng nhận diện các dấu hiệu bất thường và chủ động báo cáo sớm. Khi mỗi cán bộ đều có khả năng phát hiện rủi ro, năng lực phòng thủ của cả tổ chức sẽ được nâng lên.

Để chuyển đổi số phát triển bền vững, ngành Ngân hàng cũng cần tăng cường chia sẻ thông tin về các nguy cơ, phương thức tấn công và kinh nghiệm ứng phó giữa các tổ chức tín dụng cũng như với các doanh nghiệp công nghệ, đơn vị an ninh mạng. Việc phối hợp chặt chẽ sẽ giúp nâng cao năng lực phòng vệ của toàn hệ thống, thay vì mỗi đơn vị tự xử lý các rủi ro riêng lẻ.

Quỳnh Trang

Tin khác

Chuyển đổi số bắt đầu từ những giao dịch nhỏ

Giữa những buôn làng Tây Nguyên hôm nay, chuyển đổi số đang lặng lẽ đi vào đời sống theo những cách rất đỗi gần gũi. Từ phiên chợ quê, cửa hàng vật tư nông nghiệp đến những giao dịch của người dân, chiếc điện thoại thông minh và mã QR đang dần thay đổi thói quen thanh toán, mở rộng cánh cửa tiếp cận dịch vụ tài chính hiện đại.

Chuyển đổi số và hành trình chạm tới cảm xúc

“Tận dụng có hiệu quả các cơ hội do cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đem lại để thúc đẩy quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế gắn với thực hiện các đột phá chiến lược và hiện đại hoá đất nước; phát triển mạnh mẽ kinh tế số; nâng cao chất lượng cuộc sống, phúc lợi của người dân…”.

Từ phòng vệ đến phòng ngừa lừa đảo số

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho biết, cùng với quá trình chuyển đổi số, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và phòng chống lừa đảo trực tuyến đã trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành Ngân hàng. Trước thực trạng các hình thức tấn công mạng, giả mạo danh tính, sử dụng AI, Deepfake, tài khoản không chính chủ hay các cuộc tấn công chuỗi cung ứng đang diễn biến ngày càng phức tạp, an toàn số không chỉ là yêu cầu về công nghệ, mà còn là điều kiện tiên quyết để phát triển ngân hàng số bền vững và củng cố niềm tin của người dân đối với các dịch vụ tài chính số. Theo đó, các TCTD phải chuyển mạnh từ phòng ngự bị động sang phòng thủ chủ động, hình thành năng lực phát hiện sớm, cảnh báo sớm, xử lý nhanh và phục hồi nhanh sau sự cố.

Xây dựng nguồn nhân lực tinh thông nghiệp vụ, làm chủ công nghệ

Cùng với những thành tựu vượt bậc về số hóa dịch vụ, ngành Ngân hàng cũng đang chứng kiến một cuộc “tái cấu trúc” về nhân sự chưa từng có. Để duy trì vị thế tiên phong và hướng tới phát triển bền vững, việc tái cấu trúc, đào tạo và phát triển một thế hệ nhân sự ngân hàng mới - những người vừa tinh thông nghiệp vụ vừa làm chủ công nghệ đã trở thành nhiệm vụ mang tính sống còn.

Khi doanh nghiệp trở thành trung tâm của chuyển đổi số ngân hàng

Chuyển đổi số trong ngành Ngân hàng đang bước sang một giai đoạn mới. Thực hiện tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các chương trình hành động của Chính phủ, NHNN xác định chuyển đổi số không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng, mà còn góp phần hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Theo định hướng đó, nếu như trước đây các ngân hàng chủ yếu cạnh tranh bằng tốc độ số hóa giao dịch, mở rộng kênh ngân hàng số và gia tăng trải nghiệm trên ứng dụng, thì hiện nay trọng tâm đã chuyển sang xây dựng các nền tảng tài chính có khả năng gắn với hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngân hàng có mặt ở mọi “điểm chạm” của nền kinh tế

Không còn chỉ hiện diện khi người dân gửi tiết kiệm, doanh nghiệp vay vốn hay thực hiện một giao dịch chuyển tiền, ngân hàng đang xuất hiện ở ngày càng nhiều “điểm chạm” của nền kinh tế số. Từ vai trò trung gian tài chính, ngân hàng đang trở thành người kiến tạo hệ sinh thái số, kết nối dòng tiền, dữ liệu và dịch vụ, góp phần thúc đẩy kinh tế số, xã hội số.

Làm chủ dữ liệu - lợi thế cạnh tranh mang tính quyết định

Dữ liệu đang dần thay đổi cách các ngân hàng vận hành, ra quyết định và phục vụ khách hàng. Theo ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank (ảnh trên), trong kỷ nguyên AI, làm chủ dữ liệu không chỉ là yêu cầu của chuyển đổi số mà còn là lợi thế cạnh tranh mang tính quyết định đối với ngân hàng số.

Ngành Ngân hàng với cơ hội mới từ kỷ nguyên AI

Chuyển đổi số đã đưa ngân hàng từ quầy giao dịch lên môi trường số, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra bước chuyển sâu hơn: từ số hóa giao dịch sang thông minh hóa vận hành, quản trị và dịch vụ. Trong kỷ nguyên dữ liệu và AI, cơ hội nằm ở việc phục vụ khách hàng nhanh hơn, khả năng hiểu khách hàng tốt hơn, ra quyết định chính xác và quản trị rủi ro chủ động hơn.

Bình dân học vụ số và hành trình thắp sáng tri thức số

"Bình dân học vụ số phải trở thành phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện, bao trùm, sâu rộng". Tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm đã được ngành Ngân hàng triển khai sâu rộng không chỉ trong toàn Ngành, mà còn lan tỏa đến mọi miền đất nước thông qua việc lồng ghép các kiến thức số trong từng sản phẩm tiện ích số đến với người dân, để không ai bị bỏ lại phía sau trong dòng chảy chuyển đổi số.

Gieo mầm kinh tế số giữa đại ngàn

Giữa những buôn làng Tây Nguyên hôm nay, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa lạ. Từ những phiên livestream bán hàng trực tuyến ở cửa hàng vật tư nông nghiệp đến các rẫy cà phê, hồ tiêu, dòng chảy số đang lặng lẽ len vào từng giao dịch thường nhật.