Quản trị tài chính trong kỷ nguyên số: Nâng chất lượng dòng vốn, củng cố năng lực tăng trưởng

Nhìn sức khỏe doanh nghiệp từ sự vận động của dòng vốn

Tại Hội thảo, TS. Trần Văn Thế, Chủ tịch Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển INDEL làm rõ sự khác biệt giữa doanh thu, lợi nhuận và lượng tiền thực có. Doanh nghiệp ghi nhận có lãi vẫn có thể gặp khó khăn trong thanh toán khi vốn bị giữ trong công nợ, hàng tồn kho hoặc các dự án chưa thu hồi được vốn.

Từ góc độ quản trị, đây là vấn đề về chất lượng tăng trưởng. Doanh số mở rộng trong khi thời gian thu tiền kéo dài có thể khiến nhu cầu tài trợ vốn tăng nhanh. Vì vậy, lợi nhuận trên báo cáo cần được xem xét cùng khả năng chuyển hóa thành dòng tiền và các nghĩa vụ doanh nghiệp phải thực hiện.

Ví dòng tiền như “dòng máu” của doanh nghiệp giúp người học hiểu rõ bản chất vấn đề: vốn cần lưu chuyển qua các khâu với tốc độ phù hợp. Công nợ chậm thu, hàng tồn kho kéo dài hay đầu tư dàn trải đều có thể làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực dù quy mô tài sản vẫn tăng.

TS. Trần Văn Thế, Chủ tịch Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển INDEL trao đổi tại Hội thảo

Một nội dung mang tính chiến lược là cân đối thời hạn sử dụng vốn với kỳ hạn tài trợ. Dự án có thời gian thu hồi vốn dài nhưng phụ thuộc vào nguồn vốn ngắn hạn sẽ tạo áp lực tìm kiếm nguồn vốn thay thế. Khi điều kiện tài trợ thay đổi, doanh nghiệp có thể phải thu hẹp hoạt động hoặc xử lý tài sản vào thời điểm bất lợi. Bởi vậy, dự báo dòng tiền, xây dựng kịch bản và duy trì nguồn dự phòng cần gắn với kế hoạch đầu tư, bán hàng, mua sắm. Nguồn dự phòng cũng phải được đánh giá trên cơ sở khả năng tiếp cận thực tế và thời điểm có thể sử dụng.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi trao đổi tại Hội thảo

Ở góc độ huy động vốn, chuyên gia kinh tế Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, phân tích vai trò của cổ phiếu, trái phiếu bên cạnh tín dụng ngân hàng. Đa dạng hóa nguồn vốn giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn, song mỗi công cụ đều đi kèm chi phí và trách nhiệm. Vốn vay tạo nghĩa vụ thanh toán; vốn cổ phần gắn với việc chia sẻ quyền sở hữu. Cấu trúc vốn phù hợp cần dựa trên dòng tiền dự kiến, khả năng chịu đựng rủi ro và mục tiêu phát triển. Minh bạch thông tin, sử dụng vốn đúng mục đích và thực hiện các cam kết là cơ sở để nhà đầu tư đánh giá doanh nghiệp. Ở phạm vi rộng hơn, chất lượng quản trị của từng doanh nghiệp góp phần nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và củng cố niềm tin trên thị trường.

Số hóa cần đi cùng tuân thủ và kỷ luật quản trị

Các tham luận tại Hội thảo cho thấy số hóa tài chính cần bắt đầu từ bài toán quản trị. Kết nối dữ liệu bán hàng, kế toán, ngân hàng và kho giúp doanh nghiệp nhận diện chênh lệch, dự báo thiếu hụt và theo dõi các nghĩa vụ đến hạn. Giá trị của việc kết nối dữ liệu nằm ở khả năng chuyển thông tin thành hành động kịp thời.

Ông Trần Quang Dũng, CEO Công ty TNHH Luật và Kế toán MVA Việt Nam, nhấn mạnh nền tảng pháp lý, thuế và văn hóa tuân thủ. Rủi ro có thể xuất phát từ việc người ký không đủ thẩm quyền, điều khoản hợp đồng chưa chặt chẽ hoặc giao dịch thiếu chứng cứ.

Trong môi trường số, tốc độ xử lý càng tăng càng đòi hỏi phân quyền rõ ràng, bảo đảm khả năng truy vết và trách nhiệm giải trình. Tự động hóa một quy trình thiếu kiểm soát có thể khiến sai sót lan rộng nhanh hơn. Do đó, đầu tư công nghệ cần đi cùng chuẩn hóa dữ liệu, quy trình phê duyệt và cơ chế giám sát.

Các diễn giả và thầy, cô giảng viên, sinh viên khóa Tài chính – Ngân hàng và các khoa trong trường đại học Nguyễn Trãi

Bà Bùi Thị Nga, Trưởng ban Tài chính Công ty Cổ phần Dinh dưỡng Hồng Hà, đặt vấn đề quản trị nguồn vốn trong mối liên hệ với thanh khoản và chi phí. Tiền chưa sử dụng chưa chắc đã là nguồn vốn nhàn rỗi nếu doanh nghiệp còn nghĩa vụ thanh toán và nhu cầu dự phòng.

Điều này đặt ra yêu cầu quản trị tổng thể. Một khoản đầu tư có lợi suất hấp dẫn vẫn có thể không phù hợp nếu dòng tiền không trở về đúng thời điểm. Tương tự, việc cắt giảm chi phí cần được đánh giá cùng tác động đến chất lượng, năng suất và năng lực phục vụ khách hàng.

Ông Trần Ngọc Tuấn, Giám đốc Tài chính Công ty Cổ phần Xi măng Sunrise, phân tích mối liên hệ giữa các chỉ tiêu tài chính và chuỗi cung ứng. Khi chi phí tăng, biên lợi nhuận giảm hay chu kỳ tiền mặt kéo dài, doanh nghiệp cần phân tích để xác định nguyên nhân từ hoạt động vận hành.

Đa dạng hóa nguồn cung, chủ động vận chuyển, cân đối tồn kho và chuẩn bị phương án duy trì hoạt động kinh doanh liên tục là những lựa chọn cần được cân nhắc trên cơ sở chi phí và lợi ích. Dữ liệu và công nghệ hỗ trợ nhận diện vấn đề, còn người điều hành vẫn chịu trách nhiệm về quyết định.

Nhìn tổng thể, chuyển đổi số tài chính là quá trình nâng cao năng lực ra quyết định dựa trên dữ liệu đáng tin cậy, sự phối hợp giữa các bộ phận và kỷ luật thực thi. Đây là nền tảng để doanh nghiệp mở rộng quy mô mà vẫn kiểm soát được chất lượng tăng trưởng.

Hội thảo giúp sinh viên tiếp cận cách người điều hành giải quyết những xung đột giữa tăng trưởng, thanh khoản và rủi ro, qua đó xác định những năng lực cần bổ sung.

Đáng chú ý, TS. Trần Văn Thế giới thiệu 10 vị trí tập sự tại INDEL dành cho sinh viên năm cuối của Khoa. Sau thời gian tập sự, những người phù hợp sẽ có cơ hội trở thành nhân sự chính thức của khối tài chính Công ty. Việc kết nối đào tạo với doanh nghiệp tạo điều kiện để kiến thức được kiểm nghiệm và phát triển trong thực tiễn công việc.