VAMC – SAMC: Lan tỏa kinh nghiệm xử lý nợ xấu, góp phần vun đắp tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam – Lào

Hợp tác chuyên môn gắn với trách nhiệm vun đắp quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam – Lào

Việt Nam và Lào là hai quốc gia láng giềng có mối quan hệ hữu nghị tốt đẹp, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện, được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp. Trên nền tảng quan hệ truyền thống tốt đẹp đó, hợp tác giữa các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp hai nước không ngừng được củng cố, mở rộng và đi vào chiều sâu, ngày càng gắn với những nhu cầu phát triển thực tiễn của mỗi quốc gia.

Trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, Việt Nam và Lào có nhiều điểm tương đồng về vai trò của hệ thống ngân hàng đối với việc huy động, phân bổ nguồn lực, bảo đảm ổn định tài chính và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Việc nâng cao chất lượng tín dụng, xử lý nợ xấu và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính vì vậy không chỉ là yêu cầu đối với từng tổ chức tín dụng mà còn là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng đối với sự ổn định và phát triển bền vững của nền kinh tế.

PGS.TS. Nguyễn Kim Anh - Thành viên Tổ Chuyên gia cao cấp của Việt Nam tại Lào, Nguyên Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát biểu và chia sẻ kinh nghiệm

Xuất phát từ nhận thức đó, chương trình trao đổi kinh nghiệm và đào tạo giữa VAMC và SAMC được tổ chức với mục tiêu hỗ trợ SAMC nâng cao năng lực tổ chức, quản trị và nghiệp vụ trong lĩnh vực mua, quản lý, xử lý nợ xấu và tài sản có vấn đề; đồng thời tạo diễn đàn để hai bên chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn, các mô hình hoạt động và giải pháp phù hợp với điều kiện của mỗi quốc gia.

Tham dự chương trình có ông Trần Trung Dũng, Chủ tịch Hội đồng thành viên VAMC, cùng đoàn công tác gồm các cán bộ, chuyên gia có kinh nghiệm trong những lĩnh vực nghiệp vụ trọng tâm của VAMC; bà Thipphavanh Chanthaphasouk, Tổng Giám đốc SAMC, cùng Ban Lãnh đạo và các cán bộ chuyên môn của SAMC.

Đặc biệt, chương trình có sự quan tâm, đồng hành của các thành viên Tổ chuyên gia tư vấn chính sách của Chính phủ Việt Nam dành cho Chính phủ Lào, trong đó có ông Nguyễn Kim Anh, nguyên Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Tổ trưởng Tổ chuyên gia.

Sự hiện diện và đồng hành của các chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý kinh tế, tài chính và ngân hàng góp phần khẳng định ý nghĩa của chương trình, đồng thời tạo điều kiện để hoạt động trao đổi chuyên môn giữa VAMC và SAMC được đặt trong bối cảnh rộng hơn của quá trình hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm phát triển kinh tế và hoàn thiện thể chế giữa hai quốc gia.

Đối với VAMC, việc tham gia hỗ trợ, đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm với SAMC không đơn thuần là hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực chuyên môn. Đây còn là hoạt động có ý nghĩa chính trị thiết thực, thể hiện tinh thần trách nhiệm của một doanh nghiệp do Nhà nước Việt Nam sở hữu trong việc góp phần thực hiện chủ trương tăng cường quan hệ hợp tác đặc biệt Việt Nam – Lào.

Ông Trần Trung Dũng, Chủ tịch Hội đồng thành viên VAMC, phát biểu tại Chương trình trao đổi kinh nghiệm và đào tạo giữa VAMC và SAMC

Chia sẻ kinh nghiệm hơn 13 năm xử lý nợ xấu của Việt Nam

Được Chính phủ Việt Nam thành lập năm 2013, trong bối cảnh nợ xấu tạo sức ép lớn đối với hệ thống ngân hàng, VAMC được giao thực hiện nhiệm vụ mua, quản lý và xử lý nợ xấu, góp phần hỗ trợ các tổ chức tín dụng lành mạnh hóa bảng cân đối tài chính, nâng cao chất lượng tài sản và khơi thông dòng vốn cho nền kinh tế.

Trải qua hơn 13 năm xây dựng và phát triển, VAMC đã từng bước hình thành hệ thống nghiệp vụ tương đối toàn diện, từ mua nợ bằng trái phiếu đặc biệt, mua bán nợ theo giá trị thị trường đến thẩm định, định giá, quản lý và xử lý nợ, đấu giá tài sản, tư vấn, môi giới và kết nối nhà đầu tư thông qua Sàn giao dịch nợ. Quá trình hoạt động đã giúp VAMC tích lũy nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong việc xây dựng cơ chế mua nợ, quản trị rủi ro, phối hợp với các tổ chức tín dụng, xử lý tài sản bảo đảm và giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong hoạt động mua bán, xử lý nợ xấu.

Đặc biệt, việc đưa Sàn giao dịch nợ vào hoạt động từ năm 2021 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong định hướng phát triển của VAMC, từ hoạt động mua và xử lý từng khoản nợ sang từng bước xây dựng hạ tầng kết nối thị trường, thúc đẩy tính công khai, minh bạch và tạo điều kiện thu hút các nhà đầu tư tham gia thị trường mua bán nợ.

Những kinh nghiệm này là cơ sở quan trọng để VAMC xây dựng nội dung đào tạo dành cho SAMC, trong đó chú trọng chia sẻ cả những kết quả đạt được, khó khăn, hạn chế và bài học rút ra trong quá trình triển khai.

Theo chương trình đã thống nhất, các chuyên gia VAMC tập trung trao đổi bốn nhóm chuyên đề trọng tâm.

Thứ nhất, cơ chế mua nợ xấu bằng trái phiếu đặc biệt. Nội dung tập trung vào cơ sở pháp lý, điều kiện và quy trình mua nợ, cơ chế phát hành và quản lý trái phiếu đặc biệt, phương thức phối hợp giữa công ty quản lý tài sản với các tổ chức tín dụng, cũng như những ưu điểm, hạn chế và bài học kinh nghiệm từ thực tiễn triển khai tại Việt Nam.

Thứ hai, phát triển Sàn giao dịch nợ và ứng dụng công nghệ, dữ liệu. Các chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm xây dựng và vận hành hạ tầng kết nối thị trường mua bán nợ, tổ chức công bố thông tin, kết nối nhà đầu tư; đồng thời trao đổi về định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu nợ xấu, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả hoạt động.

Thứ ba, mua bán nợ theo giá trị thị trường. Nội dung đào tạo đi sâu vào việc thu thập và đánh giá thông tin khoản nợ, khách hàng và tài sản bảo đảm; lựa chọn cơ hội đầu tư, thẩm định, định giá, xây dựng phương án mua nợ và triển khai các biện pháp quản lý, thu hồi, cơ cấu và xử lý khoản nợ sau mua.

Thứ tư, công tác thẩm định, quản trị rủi ro và phân cấp thẩm quyền. Các chuyên gia VAMC chia sẻ kinh nghiệm thiết lập cơ chế kiểm soát rủi ro, phân định trách nhiệm và thẩm quyền trong hoạt động mua bán, xử lý nợ; đồng thời trao đổi các vấn đề thực tiễn liên quan đến hợp đồng, pháp lý và giải quyết tranh chấp trong quá trình xử lý nợ xấu.

Điểm đáng chú ý của chương trình là phương pháp đào tạo được xây dựng trên cơ sở kết hợp giữa lý thuyết, kinh nghiệm thực tiễn và trao đổi các tình huống nghiệp vụ. Thay vì chỉ giới thiệu các quy định và quy trình đã được áp dụng tại Việt Nam, các chuyên gia VAMC tập trung phân tích những vấn đề phát sinh trong thực tiễn, nguyên nhân, cách thức xử lý và những bài học có thể tham khảo trong điều kiện của Lào.

Đồng thời, VAMC cũng dành thời gian tìm hiểu mô hình tổ chức, cơ chế hoạt động và những khó khăn thực tế của SAMC, qua đó cùng trao đổi, xác định các nội dung có thể nghiên cứu vận dụng phù hợp với khuôn khổ pháp luật, điều kiện thị trường và yêu cầu quản lý của Lào.

Các chuyên gia VAMC chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn về cơ chế mua nợ, quản trị rủi ro, phát triển Sàn giao dịch nợ và ứng dụng công nghệ trong xử lý nợ xấu

Từ xử lý nợ xấu đến khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế

Một trong những thông điệp quan trọng được VAMC nhấn mạnh tại chương trình là xử lý nợ xấu không chỉ nhằm giải quyết những khoản nợ tồn đọng của hệ thống ngân hàng, mà còn có ý nghĩa giải phóng nguồn lực tài chính, nâng cao hiệu quả phân bổ vốn và tạo điều kiện thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Trong điều kiện nền kinh tế ngày càng phát triển, hệ thống ngân hàng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc cung ứng vốn cho sản xuất, kinh doanh. Khi nguồn vốn bị tồn đọng trong các khoản nợ xấu và tài sản bảo đảm chưa được xử lý, khả năng cấp tín dụng mới của các ngân hàng có thể bị hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và hiệu quả sử dụng nguồn lực xã hội.

Từ thực tiễn hoạt động tại Việt Nam, VAMC cho rằng xử lý nợ xấu hiệu quả cần được tiếp cận bằng những giải pháp tổng thể, đồng bộ, kết hợp giữa hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao năng lực tài chính, thẩm định và định giá, xây dựng cơ chế quản trị rủi ro, phát triển hạ tầng giao dịch, ứng dụng công nghệ và hình thành hệ thống dữ liệu đáng tin cậy.

Các yếu tố này có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau; việc thiếu một cấu phần quan trọng có thể làm hạn chế hiệu quả của toàn bộ quá trình mua bán, xử lý nợ.

Thông qua chương trình đào tạo, những kinh nghiệm thực tiễn và định hướng phát triển này được VAMC chia sẻ với SAMC như những nội dung tham khảo phục vụ quá trình nghiên cứu, hoàn thiện mô hình hoạt động và nâng cao năng lực xử lý nợ xấu tại Lào.

Ở góc độ rộng hơn, hợp tác giữa hai tổ chức còn góp phần thúc đẩy sự trao đổi về tư duy quản lý và phương thức tiếp cận đối với vấn đề nợ xấu trong hệ thống ngân hàng. Khi năng lực xử lý nợ xấu được nâng cao, nguồn lực tài chính có điều kiện được luân chuyển hiệu quả hơn, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp, hoạt động sản xuất, kinh doanh và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Đây chính là giá trị lâu dài mà chương trình hướng tới: không chỉ chia sẻ kinh nghiệm xử lý những khoản nợ đã phát sinh, mà còn góp phần xây dựng năng lực quản lý, xử lý nợ xấu hiệu quả và bền vững trong tương lai.

Khẳng định vai trò, vị thế của VAMC trong hợp tác quốc tế về xử lý nợ xấu

Trong những năm qua, bên cạnh việc thực hiện nhiệm vụ mua, quản lý và xử lý nợ xấu tại Việt Nam, VAMC từng bước mở rộng hoạt động hợp tác quốc tế, tăng cường trao đổi kinh nghiệm với các tổ chức quản lý tài sản và xử lý nợ xấu trong khu vực.

VAMC tích cực tham gia các hoạt động của Diễn đàn các công ty quản lý tài sản công quốc tế (IPAF), trao đổi kinh nghiệm với Công ty Quản lý tài sản Hàn Quốc (KAMCO) và các đối tác quốc tế; đồng thời thúc đẩy hợp tác với Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) và KAMCO trong lĩnh vực nâng cấp Sàn giao dịch nợ.

Nếu như trước đây, hợp tác quốc tế chủ yếu là cơ hội để VAMC tiếp cận, học hỏi kinh nghiệm, mô hình quản trị và công nghệ từ các tổ chức quốc tế, thì chương trình đào tạo dành cho SAMC lần này thể hiện một bước phát triển đáng ghi nhận: VAMC chủ động chia sẻ những kinh nghiệm đã được tích lũy và kiểm nghiệm trong thực tiễn hoạt động tại Việt Nam để hỗ trợ đối tác nước bạn.

Điều đó cho thấy những kiến thức, kinh nghiệm và năng lực chuyên môn được hình thành trong quá trình hơn 13 năm thực hiện nhiệm vụ xử lý nợ xấu của VAMC không chỉ có giá trị đối với hệ thống ngân hàng Việt Nam, mà còn có thể trở thành nguồn kinh nghiệm tham khảo hữu ích đối với các quốc gia có điều kiện phát triển và những yêu cầu cải cách tương đồng.

Việc trực tiếp tổ chức chương trình đào tạo chuyên sâu cho SAMC cũng góp phần khẳng định năng lực của đội ngũ cán bộ, chuyên gia VAMC, nâng cao uy tín và vị thế của Công ty trong mạng lưới hợp tác quốc tế về quản lý tài sản và xử lý nợ xấu.

Quan trọng hơn, chương trình thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm của VAMC trong việc tham gia các hoạt động hợp tác quốc tế gắn với lợi ích chung của đất nước, góp phần lan tỏa kinh nghiệm và hình ảnh của ngành Ngân hàng Việt Nam tới các đối tác trong khu vực.

Chương trình đào tạo là dịp để VAMC và SAMC tăng cường trao đổi kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác chuyên môn và nâng cao năng lực xử lý nợ xấu

Hướng tới hợp tác thực chất, lâu dài vì sự phát triển của hệ thống ngân hàng hai nước

Chương trình trao đổi kinh nghiệm và đào tạo tại Viêng Chăn được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để VAMC và SAMC tiếp tục phát triển quan hệ hợp tác theo hướng ngày càng thực chất, hiệu quả và bền vững.

Theo quan điểm được Chủ tịch Hội đồng thành viên VAMC Trần Trung Dũng nhấn mạnh tại chương trình, hiệu quả của hoạt động hợp tác không chỉ được đánh giá qua số lượng chuyên đề đào tạo hay những kiến thức được truyền đạt, mà quan trọng hơn là khả năng vận dụng những kinh nghiệm đó vào thực tiễn, tạo ra những chuyển biến và kết quả cụ thể trong hoạt động của mỗi tổ chức.

Tinh thần này cũng phản ánh cách tiếp cận của VAMC đối với hợp tác quốc tế: lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, tôn trọng sự khác biệt về thể chế, khuôn khổ pháp lý và điều kiện phát triển, đồng thời hướng tới những giải pháp có khả năng triển khai và mang lại giá trị lâu dài.

Có thể khẳng định, chương trình trao đổi kinh nghiệm và đào tạo giữa VAMC và SAMC là một hoạt động hợp tác chuyên môn có ý nghĩa thiết thực, đồng thời mang thông điệp sâu sắc về tình đoàn kết, hữu nghị và tinh thần chia sẻ giữa hai quốc gia.

Từ những kinh nghiệm được đúc kết trong quá trình thực hiện nhiệm vụ xử lý nợ xấu tại Việt Nam, VAMC đang từng bước phát huy vai trò không chỉ là một tổ chức trực tiếp tham gia xử lý nợ xấu, mà còn là đối tác có năng lực chia sẻ tri thức, kinh nghiệm và giải pháp với các tổ chức tương đồng trong khu vực.

Vượt lên ý nghĩa của một chương trình đào tạo nghiệp vụ, hợp tác VAMC – SAMC là minh chứng cụ thể cho việc chuyển hóa mối quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam – Lào thành những hoạt động hợp tác thiết thực trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng; qua đó góp phần nâng cao năng lực xử lý nợ xấu, củng cố sự ổn định của hệ thống tài chính và khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế của mỗi quốc gia.