Quỹ đầu tư trước bài toán giữ chân dòng vốn

Thị trường quỹ đầu tư Việt Nam đang bước vào giai đoạn “tái cân bằng”

Báo cáo hoạt động các quỹ đầu tư tháng 2/2026 của FiinGroup cho thấy một bức tranh nhiều gam màu đan xen: hiệu suất đầu tư nhìn chung vẫn duy trì tích cực trong hai tháng đầu năm, song dòng vốn tiếp tục rút ròng mạnh, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước biến động thị trường.

Đáng chú ý, xu hướng này không chỉ diễn ra ở một nhóm tài sản riêng lẻ mà lan rộng từ quỹ cổ phiếu, trái phiếu đến quỹ cân bằng, đặt ra yêu cầu tái cấu trúc chiến lược đầu tư và nâng cao chất lượng quản trị quỹ trong giai đoạn tới.

Hiệu suất giữ nhịp tích cực

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán có những nhịp điều chỉnh ngắn hạn, hiệu suất của các quỹ đầu tư tháng 2/2026 ghi nhận sự chững lại so với tháng trước, đặc biệt ở nhóm quỹ cổ phiếu và quỹ cân bằng.

Theo FiinGroup, nhóm quỹ cân bằng chỉ đạt mức sinh lời bình quân khoảng 0,7% trong tháng 2/2026, giảm đáng kể so với mức 2,2% của tháng 1. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc gia tăng tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục, trong khi thị trường diễn biến kém thuận lợi hơn.

Ở nhóm quỹ cổ phiếu, hiệu suất trong tháng 2 cũng suy giảm, tuy nhiên nếu nhìn tổng thể hai tháng đầu năm, bức tranh lại tích cực hơn. Hiệu suất lũy kế 2 tháng năm 2026 vẫn cao hơn cùng kỳ năm trước, trong bối cảnh VN-Index tăng khoảng 5,4%, cải thiện so với mức 3% của cùng kỳ 2025.

Điểm sáng đáng chú ý là một số quỹ mở có chiến lược tái cơ cấu danh mục hiệu quả, đặc biệt là các quỹ do VinaCapital quản lý, ghi nhận mức tăng trưởng dao động từ 10-14%, vượt trội so với mặt bằng chung.

Trong khi đó, nhóm quỹ ETF ngoại lại có dấu hiệu phục hồi tốt trong tháng 2, cho thấy dòng vốn quốc tế vẫn tìm kiếm cơ hội tại thị trường Việt Nam, dù diễn biến nội địa có phần thận trọng hơn.

Ở nhóm quỹ trái phiếu, hiệu suất tiếp tục duy trì ổn định nhờ mặt bằng lợi suất ít biến động. Mức sinh lời bình quân đạt khoảng 0,47% trong tháng 2, chỉ giảm nhẹ so với tháng trước.

Đáng chú ý, lũy kế 2 tháng đầu năm 2026 có tới 18/26 quỹ trái phiếu đạt hiệu suất cao hơn cùng kỳ 2025, phản ánh khả năng thích ứng tốt của các quỹ trong môi trường lãi suất tương đối ổn định.

Tuy vậy, xét trong tương quan với các kênh đầu tư khác, mức lợi suất này vẫn chưa thực sự hấp dẫn. Lãi suất tiền gửi bình quân kỳ hạn 12 tháng tại nhóm ngân hàng quốc doanh vào khoảng 5,2%/năm, trong khi một số ngân hàng thương mại tư nhân có thể lên tới 6%/năm. Điều này khiến quỹ trái phiếu gặp áp lực cạnh tranh không nhỏ trong việc thu hút dòng tiền.

Bà Đỗ Thị Hồng Vân – Trưởng nhóm Phân tích Khối Dịch vụ Thông tin Tài chính (FiinGroup) cho rằng, hiệu suất của các quỹ đầu tư vẫn đang phản ánh khả năng thích ứng tương đối tốt với điều kiện thị trường. Tuy nhiên, sự phân hóa ngày càng rõ nét giữa các nhóm quỹ và giữa từng quỹ riêng lẻ đòi hỏi nhà đầu tư phải lựa chọn kỹ lưỡng hơn, thay vì dựa vào xu hướng chung của thị trường.

Dòng tiền rút ròng kéo dài

Nếu hiệu suất là điểm sáng tương đối, thì dòng tiền lại là “điểm nghẽn” lớn của thị trường quỹ đầu tư trong giai đoạn đầu năm 2026.

Tháng 2/2026, tổng giá trị rút ròng khỏi các quỹ đầu tư ước khoảng 4,2 nghìn tỷ đồng, dù đã giảm so với mức hơn 5,5 nghìn tỷ đồng của tháng trước nhưng vẫn cho thấy áp lực rút vốn chưa hạ nhiệt.

Đáng chú ý, xu hướng rút ròng đã kéo dài liên tục trong nhiều tháng, đặc biệt ở nhóm quỹ trái phiếu với chuỗi rút vốn lên tới 6 tháng liên tiếp.

Xét theo từng nhóm tài sản, quỹ cổ phiếu chịu áp lực lớn nhất khi ghi nhận mức rút ròng khoảng 3,1 nghìn tỷ đồng trong tháng 2. Điều này phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước biến động thị trường, cũng như hoạt động chốt lời sau giai đoạn tăng nóng trước đó.

Ở nhóm quỹ trái phiếu, dòng vốn rút ròng khoảng 1,1 nghìn tỷ đồng, dù đã thu hẹp so với tháng trước nhưng vẫn cho thấy xu hướng dịch chuyển vốn sang các kênh đầu tư thay thế có lợi suất hấp dẫn hơn.

Một điểm đáng lưu ý là ngay cả những quỹ có hiệu suất tốt cũng không tránh khỏi áp lực rút vốn. Ví dụ, nhiều quỹ cân bằng và trái phiếu dù duy trì mức sinh lời ổn định vẫn ghi nhận dòng tiền âm, cho thấy quyết định của nhà đầu tư không chỉ dựa trên hiệu suất mà còn phụ thuộc vào kỳ vọng thị trường và khẩu vị rủi ro.

Ở góc độ danh mục đầu tư, tháng 2/2026 chứng kiến sự đảo chiều đáng chú ý khi phần lớn quỹ cổ phiếu (21/36 quỹ) tăng giải ngân trở lại, sau giai đoạn nâng tỷ trọng tiền mặt trước đó.

Các cổ phiếu như HPG, HDB, VCI được mua ròng mạnh, trong khi một số mã lớn như FPT lại bị bán ròng, cho thấy xu hướng tái cơ cấu danh mục đang diễn ra mạnh mẽ trong nội bộ các quỹ.

Theo bà Đỗ Thị Hồng Vân, việc dòng tiền rút ròng kéo dài không chỉ xuất phát từ yếu tố hiệu suất, mà còn phản ánh sự thay đổi trong khẩu vị rủi ro và kỳ vọng lợi nhuận của nhà đầu tư.

“Nhà đầu tư hiện có xu hướng linh hoạt hơn trong phân bổ tài sản, sẵn sàng dịch chuyển dòng vốn sang các kênh có tính thanh khoản cao và lợi suất cạnh tranh hơn”, bà Vân nhận định.

Tái định vị chiến lược

Diễn biến trái chiều giữa hiệu suất và dòng tiền cho thấy thị trường quỹ đầu tư Việt Nam đang bước vào giai đoạn “tái cân bằng”.

Một mặt, nền tảng hiệu suất vẫn được duy trì nhờ sự cải thiện của thị trường chứng khoán và khả năng quản trị danh mục của các công ty quản lý quỹ. Mặt khác, áp lực rút vốn kéo dài phản ánh sự thay đổi trong hành vi nhà đầu tư, khi họ trở nên nhạy cảm hơn với biến động và so sánh lợi suất giữa các kênh.

Theo bà Đỗ Thị Hồng Vân, đây là thời điểm các công ty quản lý quỹ cần chủ động điều chỉnh chiến lược, không chỉ tập trung vào hiệu suất mà còn phải nâng cao trải nghiệm và niềm tin của nhà đầu tư. Minh bạch thông tin, đa dạng hóa sản phẩm và ứng dụng công nghệ sẽ là những yếu tố then chốt để giữ chân dòng vốn dài hạn.

Về dài hạn, quy mô thị trường quỹ đầu tư tại Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa phát triển, đặc biệt khi tổng giá trị tài sản ròng (NAV) của các quỹ hiện đạt hơn 281 nghìn tỷ đồng – con số còn khiêm tốn so với tiềm năng của nền kinh tế.

Do đó, giai đoạn hiện tại có thể được xem là “phép thử” đối với cả nhà đầu tư lẫn các tổ chức quản lý quỹ. Những đơn vị có chiến lược rõ ràng, quản trị rủi ro tốt và khả năng thích ứng cao sẽ không chỉ vượt qua giai đoạn khó khăn, mà còn tạo nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng mới khi dòng vốn quay trở lại.

Trong một thị trường đang trưởng thành, biến động ngắn hạn là điều khó tránh khỏi. Điều quan trọng là cách các chủ thể trên thị trường – từ nhà đầu tư đến nhà quản lý – tận dụng giai đoạn này để tái cấu trúc, nâng cao năng lực và chuẩn bị cho những cơ hội lớn hơn phía trước.