Tài chính xanh: Kết nối nguồn vốn với cơ hội đầu tư bền vững

Tại Diễn đàn Tài chính xanh tổ chức tại Đà Nẵng ngày 20/10/2026, các đại biểu tập trung thảo luận giải pháp khơi thông dòng vốn, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn xanh và mở rộng cơ hội tiếp cận đầu tư.

Khơi thông nguồn lực cho chuyển đổi xanh

Diễn đàn do Tổ chức World University Service of Canada (WUSC), Quỹ đầu tư Sarona Asset Management (Canada), Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV) và Công ty TNHH New Energy Nexus Vietnam (NEXVN) phối hợp tổ chức, trong khuôn khổ Dự án “Thúc đẩy đổi mới, tăng trưởng và năng lực lãnh đạo cho doanh nghiệp” (AGILE), do Bộ Các vấn đề toàn cầu Canada tài trợ.

Ông Nguyễn Đức Trung, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) phát biểu tại diễn đàn (Ảnh: PV)

Sự kiện thuộc Tuần lễ Khí hậu Việt Nam 2026, diễn ra từ ngày 19 đến 22/10 tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Cần Thơ, thu hút hơn 150 đại biểu từ các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, đối tác phát triển quốc tế, giới khoa học và cộng đồng đầu tư.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đức Trung, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) nhấn mạnh: Chuyển đổi xanh trở thành xu thế tất yếu. Để thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, doanh nghiệp cần giữ vai trò trung tâm trong quá trình chuyển đổi, từ đổi mới phương thức sản xuất, quản trị đến sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Song quá trình này đòi hỏi nguồn lực đáng kể, trong khi không phải doanh nghiệp nào cũng có đủ năng lực tài chính và chuyên môn để đáp ứng các yêu cầu mới.

Vì vậy, bên cạnh việc huy động vốn, cần có những cơ chế hỗ trợ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, minh bạch thông tin và chứng minh hiệu quả hoạt động theo các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Quang cảnh diễn đàn (Ảnh: PV)

Theo ông Nguyễn Đức Trung, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể đang nghiên cứu, triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp trên nhiều phương diện, từ quản trị, chuyển đổi số đến chuyển đổi xanh.

Một trong những hướng đi đáng chú ý là xây dựng nền tảng miễn phí hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện “chuyển đổi kép”, kết hợp chuyển đổi số với chuyển đổi xanh.

Nền tảng này hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp kê khai, minh bạch dữ liệu sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo cơ sở chứng minh việc đáp ứng tiêu chuẩn xanh tại những thị trường có yêu cầu cao như châu Âu và Mỹ.

“Chúng tôi đang phối hợp với các tập đoàn dữ liệu lớn trên thế giới để công nhận dữ liệu kê khai trên nền tảng của Bộ Tài chính, giúp doanh nghiệp dễ dàng nhận các chứng chỉ quốc tế về tiêu chuẩn phát triển bền vững ESG và chuyển đổi xanh mà không cần kê khai lặp lại, từ đó tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí”, ông Trung cho biết. Dự kiến, chương trình sẽ chính thức ra mắt vào tháng 11/2026.

Việc chuẩn hóa và minh bạch dữ liệu không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ mà còn tạo thuận lợi khi làm việc với các tổ chức tài chính, nhà đầu tư. Đây cũng là một trong những yếu tố giúp các dự án xanh nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn.

Vốn tư nhân giữ vai trò quan trọng

Tại diễn đàn, bà Kate Wallace, Tổng Lãnh sự Úc tại TP. Hồ Chí Minh nhận định, Việt Nam đang bước vào giai đoạn quan trọng trong thực hiện các mục tiêu khí hậu và tăng trưởng xanh. Những lĩnh vực như năng lượng tái tạo, hạ tầng có khả năng chống chịu cao, giao thông bền vững, kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu đang mở ra nhiều cơ hội đầu tư.

Bà Kate Wallace, Tổng Lãnh sự Úc tại TP. Hồ Chí Minh phát biểu tại diẽn đàn (Ảnh: PV)

Dù vậy, theo bà Kate Wallace, để hiện thực hóa các mục tiêu này, quyết tâm chính sách cần đi cùng nguồn lực tài chính phù hợp. Phần lớn nhu cầu đầu tư cho chuyển đổi xanh tại Việt Nam được kỳ vọng đến từ khu vực tư nhân.

Do đó, vấn đề quan trọng là làm thế nào kết nối dòng vốn với các dự án có tính khả thi, có khả năng triển khai và tạo ra tác động rõ ràng.

“Thách thức đặt ra không nằm ở việc có nguồn vốn hay không, mà là cách kết nối nguồn vốn đó với các cơ hội đầu tư khả thi và sẵn sàng”, bà Kate Wallace nhấn mạnh.

Để góp phần giải quyết bài toán này, Úc đang thúc đẩy các sáng kiến tài chính hỗ trợ đầu tư xanh trong khu vực.

Trong đó, Quỹ Tài trợ đầu tư Đông Nam Á (SEAIFF) trị giá 2 tỷ USD hướng dòng vốn vào các lĩnh vực như năng lượng sạch và hạ tầng bền vững. Cùng với đó, chương trình Quỹ Tài chính sáng tạo cho khí hậu tại châu Á - Thái Bình Dương do Ngân hàng Phát triển châu Á quản lý góp phần giảm thiểu rủi ro đầu tư, tạo điều kiện thu hút thêm vốn tư nhân vào những dự án khí hậu còn gặp khó khăn về khả năng tự cân đối tài chính.

Thông qua các khoản đầu tư phát triển, Úc cũng hỗ trợ các quỹ và doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng sạch, công nghệ khí hậu, nông nghiệp bền vững và tài chính toàn diện.

Các nội dung thảo luận tại diễn đàn cho thấy tài chính xanh không chỉ là câu chuyện huy động thêm tiền cho các dự án thân thiện với môi trường.

Để dòng vốn thực sự phát huy hiệu quả, cần đồng thời cải thiện chất lượng dự án, minh bạch thông tin, nâng cao năng lực quản trị và có cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp giữa các bên.

Theo đó, nguồn vốn có thể được huy động qua nhiều kênh như ngân hàng thương mại, đầu tư mạo hiểm và tài chính hỗn hợp. Mỗi kênh có đặc điểm, khẩu vị rủi ro và yêu cầu riêng, đòi hỏi doanh nghiệp phải lựa chọn phương thức tiếp cận phù hợp với quy mô, lĩnh vực và giai đoạn phát triển.

Mở rộng không gian kết nối vốn xanh tại Đà Nẵng

Một nội dung được quan tâm tại diễn đàn là vai trò tiềm năng của các nền tảng tài chính mới nổi, trong đó có Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC) tại Đà Nẵng, đối với việc thu hút nguồn vốn tư nhân cho phát triển bền vững.

Việc hình thành các cơ chế kết nối tài chính mới có thể mở thêm cơ hội tiếp cận nhà đầu tư, đa dạng hóa công cụ huy động vốn và hỗ trợ phát triển các dự án xanh.

Đại diện WUSC và Công ty cổ phần Tư vấn Impact Link Asia trao biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai chương trình thí điểm “EcoChain” (Ảnh: PV)

Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, cần có các dự án đáp ứng yêu cầu về pháp lý, quản trị, minh bạch thông tin và khả năng tạo ra giá trị kinh tế - xã hội lâu dài.

Trong khuôn khổ diễn đàn, WUSC và Công ty cổ phần Tư vấn Impact Link Asia đã trao biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai chương trình thí điểm “EcoChain” thuộc dự án AGILE.

Sáng kiến hướng tới hỗ trợ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khí hậu nâng cao thực hành về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), cải thiện năng lực đo lường, báo cáo tác động và mức độ sẵn sàng tiếp cận nguồn vốn đầu tư.

Dự án AGILE được triển khai trong giai đoạn 2025-2029, do Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể thực hiện. Dự án đặt mục tiêu nâng cao khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu cho hơn 90.000 người dễ bị tổn thương thông qua phát triển hệ sinh thái kinh doanh bao trùm, đặc biệt hỗ trợ doanh nghiệp khí hậu do phụ nữ làm chủ, lãnh đạo hoặc hưởng lợi.

Ba trụ cột chính của AGILE gồm: nâng cao năng lực cho các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp; huy động nguồn vốn tư nhân theo hướng bao trùm; và mở rộng áp dụng các cơ chế đầu tư có lồng ghép yếu tố giới.

Từ những thảo luận và sáng kiến được giới thiệu tại diễn đàn, có thể thấy để thúc đẩy tài chính xanh, cần sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp.

Khi nguồn vốn được kết nối với những dự án đủ năng lực triển khai, cùng cơ chế minh bạch và quản trị phù hợp, chuyển đổi xanh sẽ có thêm nền tảng để tạo ra giá trị kinh tế, nâng cao sức chống chịu và đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.