Mở lô dầu khí mới: Bài toán đầu tư không dừng ở tiềm năng tài nguyên

Ông Aimy Zairin Mohamed phát biểu tại buổi gặp gỡ báo chí

Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Malaysia (PETRONAS) đang phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đánh giá tiềm năng dầu khí tại một số lô đang mở ngoài khơi Việt Nam, nhằm xác định cơ hội đầu tư thượng nguồn mới trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tăng, còn sản lượng khai thác trong nước chịu áp lực suy giảm tự nhiên. Thông tin được PETRONAS công bố tại buổi gặp gỡ báo chí ngày 20/10. Động thái này cho thấy tập đoàn tiếp tục tìm kiếm cơ hội mở rộng danh mục dầu khí tại Việt Nam. Tuy nhiên, từ triển vọng tài nguyên đến một dự án có thể đưa vào phát triển vẫn là chặng đường dài, đòi hỏi đánh giá kỹ thuật, phương án khai thác và hiệu quả đầu tư.

Ông Aimy Zairin Mohamed, Trưởng đại diện PETRONAS tại Việt Nam cho biết, tài nguyên dầu khí là hữu hạn, do đó việc tiếp tục tìm kiếm tại các bể trầm tích của Việt Nam là một phần trong cam kết hợp tác của tập đoàn.

“Tài nguyên dầu khí là hữu hạn và sẽ cạn kiệt. Vai trò của chúng tôi là cùng các đối tác liên tục tìm kiếm dầu khí tại các bể trầm tích của Việt Nam. Đó là cam kết của chúng tôi với đối tác và với Việt Nam. Chúng tôi sẽ tiếp tục thăm dò và hy vọng có thể phát triển các nguồn tài nguyên này một cách phù hợp”, ông Aimy cho biết.

Nghiên cứu kỹ thuật trước khi quyết định đầu tư

Tháng 4/2025, PETRONAS và Petrovietnam triển khai Thỏa thuận Nghiên cứu Kỹ thuật Chung (Technical Joint Study Agreement - TJSA) kéo dài một năm, tập trung đánh giá địa chất và địa vật lý tại một số lô đang mở ngoài khơi Việt Nam.

Nghiên cứu nhằm làm rõ triển vọng dầu khí tại các khu vực được lựa chọn, đồng thời tận dụng chuyên môn kỹ thuật, nguồn lực và giải pháp đổi mới sáng tạo của hai bên để nhận diện cơ hội thăm dò. Kết quả cũng được kỳ vọng cung cấp cơ sở cho việc xem xét phát triển nguồn tài nguyên phục vụ nhu cầu năng lượng dài hạn của Việt Nam.

Với các dự án dầu khí ngoài khơi, đánh giá tiềm năng địa chất mới là bước đầu của quá trình đầu tư. Sau giai đoạn nghiên cứu, nhà đầu tư còn phải xem xét khả năng xác định trữ lượng, điều kiện phát triển mỏ, hạ tầng kết nối, chi phí khai thác và triển vọng thương mại. Những yếu tố này quyết định liệu một phát hiện dầu khí có thể chuyển thành nguồn cung thực tế hay không.

Vì vậy, ý nghĩa của TJSA không chỉ nằm ở việc xác định thêm khu vực có triển vọng, mà còn ở khả năng giúp hai bên sàng lọc cơ hội trước khi đưa ra các quyết định đầu tư có mức độ cam kết vốn lớn hơn. Trong bối cảnh các mỏ hiện hữu chịu áp lực suy giảm tự nhiên, việc bổ sung nguồn tài nguyên mới có thể hỗ trợ duy trì năng lực cung ứng, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào kết quả thăm dò và khả năng thương mại hóa.

Hợp tác giữa PETRONAS và Petrovietnam dựa trên các ưu tiên chung về an ninh năng lượng và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, để chuyển mục tiêu này thành kết quả cụ thể, hai bên cần đưa các triển vọng kỹ thuật qua những bước đánh giá tiếp theo, thay vì đồng nhất tiềm năng tài nguyên với khả năng bổ sung nguồn cung trong ngắn hạn.

Mở rộng danh mục, tận dụng các dự án hiện hữu

PETRONAS bắt đầu đầu tư thượng nguồn tại Việt Nam từ năm 1991 và ghi dấu phát hiện dầu khí đầu tiên tại mỏ Ruby năm 1994. Hiện tập đoàn có quyền lợi tham gia tại Lô 102 và 106 ngoài khơi bể Sông Hồng. Việc đánh giá các lô mới sẽ bổ sung cho danh mục hiện hữu, đồng thời mở thêm lựa chọn đầu tư trong dài hạn.

Trong lĩnh vực thượng nguồn, mở rộng danh mục không đơn thuần là gia tăng số lượng lô tham gia. Bài toán quan trọng hơn là phân bổ vốn giữa các cơ hội có mức độ rủi ro, thời gian phát triển và triển vọng sinh lời khác nhau. Những nghiên cứu ban đầu giúp nhà đầu tư đánh giá mức độ hấp dẫn của từng khu vực, từ đó cân nhắc thứ tự ưu tiên và khả năng theo đuổi dự án.

Bên cạnh các lô đang được nghiên cứu, Khu vực Thỏa thuận Thương mại PM3 (PM3 Commercial Arrangement Area – PM3 CAA), nằm dọc ranh giới biển giữa Malaysia và Việt Nam, tiếp tục là một phần đáng chú ý trong danh mục hoạt động của PETRONAS. Tháng 4/2025, khuôn khổ gia hạn hợp đồng thêm 20 năm, đến năm 2047, đã được thống nhất.

Theo ông Aimy, việc gia hạn cho phép khu vực tiếp tục được thăm dò để tìm thêm hydrocarbon, bên cạnh hoạt động khai thác khí hiện tại. So với các cơ hội mới đang ở giai đoạn nghiên cứu, việc duy trì hoạt động tại khu vực đã có khai thác tạo cơ sở để xem xét đồng thời khả năng khai thác hiện hữu và triển vọng bổ sung tài nguyên.

Công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) được kỳ vọng có thể giúp khai mở thêm nguồn khí tại PM3 CAA. Tuy nhiên, khả năng ứng dụng công nghệ này cần được đánh giá trên cơ sở điều kiện kỹ thuật, chi phí và hiệu quả tổng thể của phương án phát triển. Công nghệ chỉ tạo thêm giá trị đầu tư khi có thể hỗ trợ khai thác tài nguyên khả thi, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về phát thải.

Thượng nguồn trong chiến lược hợp tác năng lượng

Thượng nguồn là một trong những trụ cột của Thỏa thuận Liên minh Chiến lược (Strategic Alliance Agreement – SAA) mà PETRONAS vừa ký với Petrovietnam. Thỏa thuận thiết lập khuôn khổ hợp tác trong các lĩnh vực thượng nguồn, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), hạ nguồn và các giải pháp phát thải carbon thấp.

Việc mở rộng hợp tác trên nhiều khâu cho phép hai tập đoàn xem xét các cơ hội dầu khí trong mối liên hệ với chuỗi giá trị năng lượng rộng hơn. Tuy nhiên, giá trị của khuôn khổ này sẽ phụ thuộc vào những dự án cụ thể được lựa chọn, khả năng phối hợp nguồn lực và hiệu quả kinh tế của từng phương án.

Đối với Việt Nam, tìm kiếm nguồn dầu khí mới có thể góp phần giảm áp lực suy giảm sản lượng trong nước, nhưng không thể thay thế yêu cầu đa dạng hóa nguồn cung và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Với nhà đầu tư, triển vọng dài hạn cần được cân đối với chi phí thăm dò, thời gian phát triển và những biến động của thị trường năng lượng.

“Chúng tôi đang tìm cách khai mở thêm nguồn tài nguyên trong nước, tích hợp các giải pháp năng lượng theo cách mới và từng bước kết nối Việt Nam với các cơ hội trong khu vực”, ông Aimy chia sẻ.

Việc PETRONAS cùng Petrovietnam đánh giá các lô dầu khí mới vì thế mới mở ra bước đầu của một quá trình đầu tư. Kết quả nghiên cứu, khả năng xác lập triển vọng thương mại và quyết định phân bổ vốn trong các giai đoạn tiếp theo sẽ là những yếu tố quyết định liệu các cơ hội này có thể chuyển hóa thành dự án cụ thể, đóng góp thực chất cho nguồn cung năng lượng Việt Nam hay không.