Siết giao dịch phòng hộ: Đồng rupee bật tăng 1% sau động thái của Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ

RBI vừa triển khai các biện pháp nhằm hỗ trợ đồng rupee. Ảnh: Anurag Vijay 03/Wikimedia Commons

RBI đánh thẳng vào hai nguồn cầu USD lớn

Đồng rupee Ấn Độ bật tăng khoảng 1% so với USD trong phiên mở cửa ngày 12/10, phản ứng mạnh đầu tiên của thị trường sau khi RBI công bố một loạt biện pháp nhằm giảm áp lực lên đồng nội tệ.

Rupee mở cửa ở mức 95,74 rupee/USD, tăng đáng kể so với mức đóng cửa 96,73 rupee/USD cuối tuần trước. Diễn biến này đưa rupee trở thành một trong những đồng tiền nổi bật nhất trên thị trường ngoại hối châu Á trong phiên, trong khi phần lớn các đồng tiền khác trong khu vực chỉ dao động trong biên độ hẹp. Dù vậy, mức phục hồi trong một phiên chưa đủ bù đắp đà suy yếu từ đầu năm. Tính đến ngày 12/10, rupee vẫn mất khoảng 6,5% giá trị so với USD.

Động lực chính của đợt tăng giá đến từ gói biện pháp RBI công bố cuối tuần, tập trung vào hai nguồn gây sức ép lớn đối với thị trường ngoại hối: nhu cầu mua USD thường xuyên của các doanh nghiệp dầu mỏ và nhu cầu phòng hộ tỷ giá của doanh nghiệp nhập khẩu.

Theo cơ chế mới, RBI mở một cửa sổ đặc biệt để cung cấp USD trực tiếp cho ba doanh nghiệp kinh doanh dầu mỏ thuộc sở hữu nhà nước gồm Indian Oil, Hindustan Petroleum và Bharat Petroleum. Thay vì mua lượng lớn USD trên thị trường giao ngay, các doanh nghiệp này có thể tiếp cận nguồn ngoại tệ từ dự trữ của ngân hàng trung ương. Các doanh nghiệp sẽ được phép tiếp cận cơ chế này từ thứ Hai.

Động thái này đáng chú ý bởi các doanh nghiệp dầu khí là một trong những nguồn cầu USD lớn và đều đặn tại Ấn Độ. Khi giá dầu quốc tế tăng cao, lượng USD cần thiết để thanh toán nhập khẩu năng lượng cũng tăng theo, trực tiếp tạo sức ép lên rupee.

“Việc trực tiếp đáp ứng nhu cầu USD của các công ty dầu mỏ sẽ loại bỏ một trong những nguồn cầu lớn nhất khỏi thị trường ngoại hối, qua đó có thể giúp giảm biến động, nhưng đồng thời điều này cũng sẽ khiến dự trữ ngoại hối bị suy giảm,” Dhiraj Nim, chiến lược gia ngoại hối tại ANZ Bank ở Mumbai, nhận định.

Song song với đó, RBI siết các giao dịch phòng hộ (giao dịch phái sinh) nhằm hạn chế tình trạng doanh nghiệp liên tục mua USD kỳ hạn do lo ngại rupee tiếp tục mất giá. Theo đó, cấm doanh nghiệp tái lập một số hợp đồng phái sinh gắn với rupee sau khi đã hủy, hạ mạnh hạn mức giao dịch không cần chứng minh nhu cầu ngoại tệ thực tế xuống 5 triệu USD từ 100 triệu USD và yêu cầu ngân hàng duy trì khoản dự phòng tương đương 20% đối với một số hợp đồng ngoại hối.

Đà tăng của rupee chưa chắc đã kéo dài

Những quy định này có thể làm tăng chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Theo các ngân hàng được khảo sát, yêu cầu mới có thể khiến chi phí phòng hộ của doanh nghiệp nhập khẩu tăng khoảng 80-150 điểm cơ bản, tùy thuộc vào mức độ mà các tổ chức cho vay chuyển phần chi phí phát sinh này sang cho khách hàng.

Áp lực từ hoạt động phòng hộ đã tăng mạnh trước khi RBI hành động. Giá trị mua USD kỳ hạn của doanh nghiệp trong tháng 9 đạt mức kỷ lục 77 tỷ USD, tăng khoảng 80% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lượng bán USD kỳ hạn chỉ khoảng 41 tỷ USD.

Phản ứng ban đầu của thị trường cho thấy RBI ít nhất đã thành công trong việc thay đổi cán cân cung - cầu USD trên thị trường trong ngắn hạn.

Các chuyên gia kinh tế của Citi nhận định gói biện pháp có thể tạo ra một đợt tăng giá nhanh của rupee trước khi đồng tiền này bước vào giai đoạn ổn định hơn. “Gói biện pháp này làm tăng chi phí trong ngắn hạn đối với các giao dịch đặt cược vào việc đồng rupee mất giá. Tuy nhiên, nó không loại bỏ được những áp lực cơ bản lên cán cân thanh toán”, các chuyên gia này cho biết trong một báo cáo công bố hôm thứ Hai.

Cùng quan điểm, chuyên gia Kunal Kurani tại Mecklai Financial, cho biết, kinh nghiệm trong quá khứ cho thấy những biện pháp xử lý kiểu này thường chỉ có tác dụng trong thời gian hạn chế, trừ khi những áp lực cơ bản lên đồng tiền bắt đầu dịu bớt.

Đây chính là giới hạn lớn nhất của cách tiếp cận hiện nay. RBI có thể chuyển nhu cầu mua USD của các công ty dầu khỏi thị trường giao ngay hoặc khiến việc mua USD kỳ hạn trở nên đắt đỏ hơn, nhưng các biện pháp này khó làm giảm nhu cầu nhập khẩu dầu thực tế của nền kinh tế.

Việc cung cấp USD trực tiếp cho doanh nghiệp dầu khí cũng đồng nghĩa RBI phải sử dụng nguồn dự trữ ngoại hối. Dự trữ ngoại hối của Ấn Độ đã giảm xuống khoảng 734 tỷ USD tính đến ngày 2/10, sau khi đạt mức kỷ lục khoảng 785 tỷ USD trong tháng 9.