Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Thu ngân sách gần 1 triệu tỷ đồng từ 200 doanh nghiệp: Nguồn thu lớn nhưng đã có thể an tâm?

Đức Thuận
Đức Thuận  - 
Lần đầu tiên, 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam đóng góp gần 956.000 tỷ đồng, tương đương hơn 36% tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025. Kết quả này phản ánh sự lớn mạnh của khu vực doanh nghiệp và đà phục hồi của nền kinh tế. Tuy nhiên, phía sau kỷ lục về quy mô là bài toán về tính bền vững của nguồn thu, khi ngân sách vẫn phụ thuộc đáng kể vào một số doanh nghiệp và ngành kinh tế chủ lực.
aa
Gần 1 triệu tỷ đồng có phản ánh sức bật của khu vực doanh nghiệp?

Năm 2025 ghi dấu một cột mốc đáng chú ý của tài chính công khi tổng thu ngân sách nhà nước đạt khoảng 2,65 triệu tỷ đồng, vượt dự toán và tăng mạnh so với năm trước. Trong kết quả chung đó, khu vực doanh nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là động lực quan trọng tạo nguồn lực cho phát triển kinh tế.

Theo bảng xếp hạng VNTAX 200, 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam đã đóng góp khoảng 955.647 tỷ đồng, tương đương hơn 36% tổng thu ngân sách nhà nước. Điều này đồng nghĩa cứ gần 3 đồng ngân sách thu được thì có hơn 1 đồng đến từ nhóm doanh nghiệp lớn nhất nền kinh tế.

Không chỉ mang ý nghĩa về quy mô, con số này còn phản ánh sự phục hồi rõ nét của hoạt động sản xuất, kinh doanh sau giai đoạn nhiều biến động. So với kỳ công bố trước, tổng số nộp ngân sách của VNTAX 200 tăng hơn 20%, cho thấy hiệu quả hoạt động của nhiều doanh nghiệp đầu tàu tiếp tục cải thiện bất chấp bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn.

Thu ngân sách gần 1 triệu tỷ đồng từ 200 doanh nghiệp: Nguồn thu lớn nhưng đã có thể an tâm?
Theo VNTAX 200, bất động sản là lĩnh vực đóng góp ngân sách cao nhất với hơn 206.000 tỷ đồng. Ảnh AI

Một điểm đáng chú ý là cơ cấu doanh nghiệp đóng góp ngày càng đa dạng hơn. Bên cạnh các tập đoàn nhà nước, nhiều doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã vươn lên trở thành những nguồn thu ngân sách quan trọng. Điều này phản ánh sự mở rộng của khu vực doanh nghiệp và hiệu quả của các chính sách cải thiện môi trường đầu tư trong những năm gần đây.

Ở nhóm dẫn đầu, Vingroup tiếp tục đứng đầu bảng xếp hạng với mức đóng góp gần 149.000 tỷ đồng, tiếp đến là Vinhomes với hơn 73.000 tỷ đồng. Trong khối doanh nghiệp nhà nước, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) đóng góp khoảng 91.000 tỷ đồng, còn Viettel nộp hơn 42.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, các chuyên gia tài chính lưu ý rằng số nộp ngân sách không đơn thuần phản ánh lợi nhuận doanh nghiệp. Khoản đóng góp này bao gồm nhiều nghĩa vụ tài chính như thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, thuế xuất nhập khẩu, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế tiêu thụ đặc biệt và nhiều khoản phí khác theo quy định. Vì vậy, quy mô nộp ngân sách phản ánh tổng nghĩa vụ tài chính.

Nguồn thu vẫn tập trung vào một số ngành kinh tế chủ lực

Nếu nhìn sâu vào cơ cấu VNTAX 200, điều đáng chú ý không chỉ là tên các doanh nghiệp dẫn đầu mà còn là sự tập trung nguồn thu vào một số ngành có quy mô vốn lớn.

Theo thống kê, bất động sản là lĩnh vực đóng góp ngân sách cao nhất với hơn 206.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 21,6% tổng số nộp của toàn bộ VNTAX 200. Tiếp theo là dầu khí với hơn 135.000 tỷ đồng và ngân hàng với gần 105.000 tỷ đồng.

Như vậy, chỉ riêng ba lĩnh vực này đã đóng góp gần 446.000 tỷ đồng, tương đương gần một nửa tổng số nộp của toàn bộ VNTAX 200.

Điều này phản ánh đúng cấu trúc của nền kinh tế Việt Nam hiện nay, nơi những ngành có quy mô vốn lớn, giá trị gia tăng cao và có sức lan tỏa mạnh vẫn giữ vai trò chủ lực đối với ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận đúng bản chất của các con số này.

Đối với bất động sản, mức nộp ngân sách không chỉ đến từ thuế thu nhập doanh nghiệp mà còn bao gồm nhiều nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai như tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các khoản phát sinh khi triển khai hoặc chuyển nhượng dự án. Vì vậy, đóng góp của ngành thường mang tính chu kỳ và phụ thuộc tiến độ thực hiện dự án.

Trong khi đó, dầu khí chịu tác động lớn từ giá dầu thế giới và sản lượng khai thác, còn ngành ngân hàng phản ánh trực tiếp hiệu quả hoạt động kinh doanh, tăng trưởng tín dụng và chất lượng dịch vụ tài chính.

Khi doanh nghiệp mở rộng đầu tư, nhu cầu vốn tăng lên, hoạt động ngân hàng phát triển, qua đó tạo thêm nguồn thu cho ngân sách. Ngược lại, dòng vốn tín dụng được phân bổ hiệu quả lại giúp doanh nghiệp mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và gia tăng năng lực cạnh tranh, từ đó tiếp tục mở rộng cơ sở thuế trong dài hạn.

Ngoài ba lĩnh vực trên, nhiều ngành khác cũng duy trì mức đóng góp lớn như ô tô, công nghệ - viễn thông, thực phẩm - đồ uống, xăng dầu, điện, thép, hàng không và bán lẻ.

Sự vươn lên của nhóm công nghệ - viễn thông là tín hiệu tích cực, cho thấy kinh tế số đang từng bước trở thành động lực mới của ngân sách nhà nước. Đây cũng là xu hướng phù hợp với định hướng phát triển kinh tế số và đổi mới sáng tạo mà Việt Nam đang theo đuổi.

Tuy nhiên, việc nguồn thu vẫn tập trung vào một số ngành lớn cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đa dạng hóa nền tảng doanh nghiệp để giảm thiểu rủi ro khi thị trường bất động sản, giá năng lượng hay xuất khẩu biến động.

Nuôi dưỡng doanh nghiệp mới là giải pháp bền vững cho ngân sách

Kỷ lục gần 956.000 tỷ đồng từ VNTAX 200 là tín hiệu tích cực, nhưng điều quan trọng hơn đối với chính sách tài khóa không phải là mức thu của một năm mà là khả năng duy trì nguồn thu ổn định trong nhiều năm tiếp theo.

Điểm sáng hiện nay là cơ cấu thu ngân sách đang chuyển dịch theo hướng bền vững hơn. Thu nội địa tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng thu do cơ quan thuế quản lý, trong khi nguồn thu từ thương mại điện tử và kinh tế số tăng trưởng nhanh nhờ quá trình số hóa công tác quản lý thuế.

Đây là nền tảng quan trọng để mở rộng cơ sở thuế mà không làm gia tăng gánh nặng cho doanh nghiệp.

Theo các chuyên gia kinh tế, tăng thu ngân sách bền vững không đến từ việc tăng thuế suất mà từ việc tạo lập môi trường đầu tư ổn định, minh bạch để doanh nghiệp phát triển. Khi quy mô sản xuất mở rộng, năng suất lao động tăng và lợi nhuận cải thiện, nguồn thu từ thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và các khoản nghĩa vụ tài chính khác cũng sẽ tăng theo một cách tự nhiên.

Trong quá trình đó, hệ thống ngân hàng tiếp tục giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Nguồn vốn tín dụng dành cho sản xuất, xuất khẩu, công nghiệp chế biến - chế tạo, nông nghiệp công nghệ cao hay doanh nghiệp nhỏ và vừa giúp doanh nghiệp mở rộng đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo thêm việc làm. Khi doanh nghiệp phát triển, ngân sách cũng được hưởng lợi thông qua việc mở rộng quy mô thuế và các khoản nộp khác.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68-NQ/TW, việc phối hợp hiệu quả giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ sẽ tiếp tục là điều kiện quan trọng để vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa bảo đảm an toàn hệ thống tài chính và ổn định kinh tế vĩ mô.

Về dài hạn, một nền tài chính quốc gia vững mạnh không thể chỉ dựa vào một nhóm doanh nghiệp hay một vài ngành kinh tế chủ lực. Mức độ tập trung nguồn thu càng cao thì ngân sách càng dễ chịu tác động khi thị trường bất động sản suy giảm, giá dầu biến động hoặc xuất khẩu gặp khó khăn.

Vì vậy, mục tiêu của chính sách tài khóa không chỉ là thu đúng, thu đủ mà còn phải nuôi dưỡng nguồn thu thông qua cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất lao động và mở rộng khu vực kinh tế tư nhân.

Đức Thuận

Tin liên quan

Tin khác

PMI lĩnh vực sản xuất: Động lực phục hồi, sức ép chi phí và vai trò của chính sách tiền tệ

PMI lĩnh vực sản xuất: Động lực phục hồi, sức ép chi phí và vai trò của chính sách tiền tệ

Hoạt động sản xuất của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong 10 tháng đầu năm 2026, thể hiện qua chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) liên tục nằm trên ngưỡng 50 điểm. Tuy nhiên, đằng sau tín hiệu tích cực này là những diễn biến không đồng nhất, với đơn hàng phục hồi, sản lượng mở rộng nhưng việc làm chưa tăng ổn định, trong khi chi phí nguyên liệu, nhiên liệu và vận tải vẫn tạo sức ép lên doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng tiếp cận vốn, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và tạo thêm việc làm.
Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.
Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Trong bối cảnh chuyển đổi số, mỗi bưu gửi đều gắn liền với dữ liệu cá nhân, tình trạng lộ lọt thông tin từ nhãn dán bưu phẩm, đơn hàng đều có thể bị kẻ xấu lợi dụng để lừa đảo đang gây bức xúc lớn trong cử tri. Do vậy, cần thắt chặt quy định bảo vệ thông tin dữ liệu cá nhân và cụ thể hóa lộ trình chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.