Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Từ gia công sang giá trị cao - lối đi tất yếu của doanh nghiệp

Nguyên Tình
Nguyên Tình  - 
Trong bối cảnh kinh tế tư nhân được xác định là động lực quan trọng, yêu cầu đổi mới tư duy huy động vốn và nâng cao năng lực doanh nghiệp trở nên cấp thiết. Từ tiếp cận vốn thụ động đến chủ động, từ gia công sang gia tăng giá trị là hướng đi tất yếu.
aa
Doanh nghiệp Việt cần chuyển từ gia công sang tạo giá trị cao, đồng thời chủ động huy động vốn để nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu
Doanh nghiệp Việt cần chuyển từ gia công sang tạo giá trị cao, đồng thời chủ động huy động vốn để nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu

Trong giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế, khu vực kinh tế tư nhân đang được đặt vào vị trí trung tâm với kỳ vọng trở thành động lực dẫn dắt tăng trưởng. Tinh thần này được khẳng định rõ nét trong Nghị quyết 68-NQ/TW (2025), khi lần đầu tiên khu vực tư nhân được xác định là “động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế. Đây không chỉ là sự thay đổi về mặt nhận thức, mà còn mở ra yêu cầu cấp bách về cải cách thể chế, phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực nội tại của doanh nghiệp.

Hiện khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 50% GDP và tạo ra hơn 80% việc làm cho nền kinh tế. Tuy nhiên, khu vực này vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản, đặc biệt là trong tiếp cận nguồn vốn và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Điều này đặt ra yêu cầu phải khơi thông nguồn lực và thay đổi tư duy phát triển một cách căn bản.

Từ gia công sang giá trị cao - lối đi tất yếu của doanh nghiệp

Tại Hội thảo “Kinh tế tư nhân trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” diễn ra vừa qua tại Hà Nội, nhiều chuyên gia và nhà hoạch định chính sách đã nhấn mạnh đến bước ngoặt quan trọng trong phát triển khu vực tư nhân. TS. Phan Đức Hiếu cho rằng, Nghị quyết 68 không chỉ thay đổi cách nhìn về vai trò của khu vực tư nhân mà còn định hình một môi trường phát triển toàn diện hơn, với trọng tâm là xóa bỏ rào cản hành chính, cơ chế “xin - cho” và giảm chi phí tuân thủ.

Theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở việc ban hành chính sách mà ở khả năng triển khai hiệu quả trong thực tiễn. Một môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi sẽ là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tư nhân phát huy tối đa tiềm năng.

Ở góc độ nguồn lực, thị trường chứng khoán đang ngày càng khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng cho doanh nghiệp. Bà Lê Thị Việt Nga, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, quy mô huy động vốn qua thị trường trong năm 2025 đạt hơn 744.000 tỷ đồng, tăng gần 43% so với cùng kỳ. Điều này cho thấy tiềm năng rất lớn của thị trường trong việc hỗ trợ khu vực doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả kênh vốn này, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy từ “tiếp cận vốn thụ động” sang “chủ động huy động vốn”, coi thị trường chứng khoán là một phần trong chiến lược phát triển dài hạn. Bên cạnh đó, việc nâng cao chất lượng quản trị, minh bạch thông tin và đáp ứng các chuẩn mực thị trường cũng là yếu tố then chốt để tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Không chỉ bài toán vốn, năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp Việt cũng đang đặt ra nhiều thách thức. Theo TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam thì hiện trong hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, chỉ khoảng 5.000 doanh nghiệp tham gia cung ứng cho khu vực FDI, và chỉ hơn 100 doanh nghiệp đạt cấp độ nhà cung cấp Tier 1. Phần lớn doanh nghiệp vẫn đứng ở những khâu có giá trị gia tăng thấp.

Từ gia công sang giá trị cao - lối đi tất yếu của doanh nghiệp

Thực tế cho thấy, nhiều ngành công nghiệp chủ lực vẫn có tỷ lệ nội địa hóa thấp, như điện tử chỉ khoảng 35%, cơ khí khoảng 25-30%. Đồng thời, năng suất lao động của Việt Nam còn thấp so với khu vực, chỉ bằng khoảng 25% Malaysia và 50% Thái Lan. Khoảng 60-70% doanh nghiệp vẫn sử dụng công nghệ ở mức trung bình hoặc lạc hậu, khiến khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế bị hạn chế.

Đáng chú ý, phần lớn doanh nghiệp Việt vẫn hoạt động trong mô hình gia công, lắp ráp là khâu có giá trị gia tăng thấp nhất trong chuỗi sản xuất. Điều này khiến doanh nghiệp dễ rơi vào “bẫy giá rẻ - lợi nhuận thấp”, khó tạo ra sự bứt phá về năng lực cạnh tranh.

Để khắc phục tình trạng này, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cần chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình tạo giá trị gia tăng cao hơn. Thay vì chỉ gia công, doanh nghiệp cần tham gia vào các khâu như thiết kế, sản xuất linh kiện phức tạp và phát triển công nghệ. Tuy nhiên, quá trình này đòi hỏi sự đầu tư dài hạn, có thể kéo dài từ 3-5 năm hoặc hơn.

Ngoài ra, các yếu tố như chi phí logistics cao (khoảng 20% GDP), hạ tầng chưa đồng bộ và hạn chế về ngoại ngữ cũng đang là những rào cản lớn đối với doanh nghiệp. Do đó, việc tăng cường liên kết, hợp tác trong các cụm ngành, hiệp hội, cũng như hợp tác với doanh nghiệp FDI để học hỏi công nghệ là hướng đi cần thiết.

Ở góc độ chính sách, Nhà nước cần tiếp tục đóng vai trò kiến tạo thông qua cải cách thể chế, hoàn thiện môi trường pháp lý, hỗ trợ tài chính cho chuyển đổi xanh và đầu tư mạnh vào hạ tầng logistics. Trong khi đó, doanh nghiệp cũng cần chủ động nâng cao năng lực, đổi mới tư duy và chiến lược phát triển.

Theo ông Nguyễn Phúc Long, Chủ tịch HĐQT Thang Long Investment Group trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, tổng nhu cầu đầu tư trong 5 năm tới có thể lên tới 1.500 tỷ USD, trong đó phần lớn sẽ phụ thuộc vào khu vực doanh nghiệp. Điều này càng cho thấy vai trò then chốt của khu vực tư nhân trong việc dẫn dắt tăng trưởng.

Có thể thấy, để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức, doanh nghiệp Việt cần thực hiện đồng thời hai chuyển đổi lớn: từ thụ động sang chủ động trong huy động vốn, và từ gia công sang gia tăng giá trị. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là con đường tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và đóng góp bền vững cho nền kinh tế.

Nguyên Tình

Tin liên quan

Tin khác

Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Dù thu hút FDI lập kỷ lục 54,85 tỷ USD, tỷ lệ nội địa hóa tại Việt Nam mới đạt 20 - 25%. Gắn ưu đãi đầu tư với cam kết phát triển nhà cung ứng nội địa là chìa khóa nâng tầm doanh nghiệp Việt.
Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Cơ chế quản lý tài chính đặc thù với doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng diện chủ sở hữu

Cơ chế quản lý tài chính đặc thù với doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng diện chủ sở hữu

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Nghị định số 404/2026/NĐ-CP quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với một số doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng là cơ quan đại diện chủ sở hữu.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.