Việt Nam - Thái Lan mở dư địa mới cho dòng chảy thương mại

Thương mại Việt Nam - Thái Lan hướng tới mục tiêu 50 tỷ USD theo hướng cân bằng, bền vững. Ảnh minh họa AI

Dòng thương mại tăng tốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Nhà Vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu Suthida từ ngày 14-16/9/2026 diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Quan hệ Việt Nam - Thái Lan đã được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện từ tháng 5/2025.

Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại ASEAN. Theo số liệu của Cục Hải quan, 8 tháng năm 2026, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Thái Lan đạt 18,52 tỷ USD. Việt Nam xuất khẩu sang Thái Lan 7,43 tỷ USD và nhập khẩu 11,09 tỷ USD, tương ứng mức nhập siêu khoảng 3,66 tỷ USD.

Cơ cấu hàng hóa trao đổi giữa hai nước ngày càng gắn nhiều hơn với sản xuất công nghiệp. Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam sang Thái Lan đạt khoảng 1,86 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt 878 triệu USD. Bộ Công Thương cũng xác định sản phẩm công nghiệp nặng, linh kiện điện tử, bán dẫn và bảng mạch PCB là những lĩnh vực có tiềm năng thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước.

Tại cuộc hội đàm ngày 8/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul nhất trí thúc đẩy thực chất Chiến lược “Ba kết nối”, gồm kết nối chuỗi cung ứng; kết nối doanh nghiệp, địa phương và hạ tầng kinh tế; đồng thời tăng liên kết giữa các chiến lược phát triển bền vững. Hai bên cũng hướng tới kim ngạch thương mại song phương 50 tỷ USD theo hướng cân bằng, bền vững.

Hai bên tiếp tục phát huy cơ chế Ủy ban hỗn hợp Thương mại Việt Nam - Thái Lan, hạn chế rào cản và tạo thuận lợi cho hàng hóa tiếp cận thị trường của nhau.

Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Phạm Việt Hùng nhận định: “Quan hệ Việt Nam - Thái Lan đang đứng trước cơ hội rất lớn để bứt phá”. Theo Đại sứ, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư vẫn còn nhiều dư địa; bên cạnh những lĩnh vực truyền thống, hai nước có thể khai thác thêm tiềm năng trong chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn, năng lượng tái tạo, tài chính xanh, logistics và nông nghiệp công nghệ cao.

Xe buýt “Made in Vietnam” được xuất khẩu sang Thái Lan trong năm 2026. Ảnh: Kim Long Motor

Nối sâu chuỗi giá trị

Những kết nối giữa doanh nghiệp hai nước đang được thể hiện qua các hoạt động sản xuất, xuất khẩu và đầu tư cụ thể. Ngày 10/9, Công ty Cổ phần KIM LONG MOTOR Huế hoàn tất bàn giao lô 9 xe city buýt thuần điện KIMLONGB30-EV cho Công ty TNHH INNOPOWER của Thái Lan. Đây là đợt bàn giao đầu tiên trong tổng số 113 xe theo hợp đồng đã ký, dự kiến được bàn giao và xuất khẩu sang Thái Lan trong năm 2026. Theo kế hoạch, lô xe đầu tiên sẽ xuất cảng Chân Mây ngày 18/9.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Thái Lan tiếp tục duy trì sự hiện diện đáng kể tại Việt Nam. Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài, tính đến cuối tháng 4/2026, doanh nghiệp Thái Lan có 804 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 15,4 tỷ USD, đứng thứ 8 trong số các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Các dự án tập trung ở nhiều lĩnh vực như hóa dầu, năng lượng, bán lẻ, thực phẩm và bất động sản công nghiệp.

Một hướng kết nối song phương khác là logistics. Bộ Công Thương cho biết hợp tác đang hướng tới tăng kết nối các tuyến vận tải ven biển và đường bộ trên trục Việt Nam - Lào - Thái Lan, đồng thời khai thác hiệu quả Hành lang kinh tế Đông - Tây và Hành lang kinh tế phía Nam. Nội dung này nằm trong định hướng tăng kết nối hạ tầng kinh tế giữa hai nước.

Năng lượng cũng là lĩnh vực được hai bên tiếp tục thúc đẩy. Ngày 28/5, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng làm việc với lãnh đạo Tập đoàn năng lượng quốc gia Thái Lan PTT và Công ty Thăm dò khai thác dầu khí PTTEP. Bộ trưởng đề nghị PTT/PTTEP tiếp tục phối hợp với các đối tác Việt Nam trong các dự án dầu khí hiện hữu, đồng thời mở rộng hợp tác về LNG, cung cấp xăng dầu, hạ tầng khí, điện khí và năng lượng mới phù hợp với định hướng chuyển dịch năng lượng của Việt Nam.

Phía PTT/PTTEP bày tỏ mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác với các đối tác Việt Nam. PTT quan tâm đến các dự án gas-to-power và những lĩnh vực năng lượng mới, trong khi PTTEP hiện tham gia ba lô dầu khí tại Việt Nam, trong đó có Chuỗi dự án khí - điện Lô B.

Ở khâu phân phối, Central Retail tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương trong các hoạt động kết nối hàng Việt với hệ thống bán lẻ và nhà mua hàng quốc tế. Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đề nghị Tập đoàn “tiếp tục nghiên cứu các sáng kiến mới nhằm quảng bá và xây dựng thương hiệu cho từng mặt hàng thế mạnh của Việt Nam ra thế giới”.

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Thái Lan năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên vượt lên trên trao đổi hàng hóa thông thường, hướng tới “cùng sản xuất, cùng chế biến, cùng phân phối và cùng xây dựng thương hiệu”. Định hướng này được đặt cùng với yêu cầu tăng kết nối chuỗi cung ứng, logistics, tài chính số, năng lượng và doanh nghiệp giữa hai nước.