VN-Index trước phép thử Fed và nghịch lý dòng vốn tuần nâng hạng

Thị trường trước một phép thử lớn (Ảnh minh hoạ)

Thắt chặt tiền tệ trở lại tâm điểm

Báo cáo từ Bộ Lao động Mỹ cho thấy CPI tháng 8 tăng 0,4% so với tháng trước và 3,4% so với cùng kỳ, phù hợp dự báo đối với chỉ số toàn phần. CPI lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, tăng 0,3% so với tháng trước, cao hơn dự báo 0,1 điểm phần trăm; mức tăng so với cùng kỳ là 2,4%, bằng dự báo.

Sau số liệu này, thị trường lãi suất tương lai nâng xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 15-16/9 lên 87%, từ mức gần 70% trước đó. Cuộc họp của Fed vì vậy trở thành tâm điểm của thị trường tuần tới.

ECB cũng tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm lên 2,5%, mức cao nhất kể từ tháng 4/2025. Thị trường hoán đổi phản ánh khả năng gần 100% ECB tiếp tục tăng thêm 0,25 điểm phần trăm vào cuối năm và có một đợt điều chỉnh tương tự vào tháng 3/2027.

Áp lực thắt chặt còn có thể đến từ cuộc họp BOJ ngày 18-19/9. MBS nhận định, nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản thắt chặt chính sách, một cú sốc thanh khoản gián tiếp có thể xuất hiện, tạo “tác động kép” đối với dòng chảy thanh khoản toàn cầu.

Trên thị trường hàng hóa, vàng giao ngay giảm khoảng 1,8%, đánh dấu tuần giảm thứ hai liên tiếp. Số liệu lạm phát và giá bán buôn của Mỹ củng cố khả năng Fed tăng lãi suất, trong khi giá dầu tăng mạnh làm triển vọng lạm phát cao kéo dài, gây áp lực lên vàng.

Dù giảm hơn 2% trong phiên cuối tuần, dầu Brent vẫn tăng 8,7% và dầu WTI tăng 9,4% trong cả tuần. Trước phiên điều chỉnh, Brent có năm phiên tăng liên tiếp, còn WTI duy trì chuỗi tám phiên đi lên.

Trong nước, áp lực lạm phát nửa cuối năm đến từ cả bên ngoài và bên trong, khiến dư địa kiểm soát CPI trong những tháng còn lại gần như không còn. Bộ Tài chính cập nhật ba kịch bản CPI bình quân năm 2026 ở mức 4,5%, 5% và 5,5%; Ngân hàng Nhà nước dự báo khoảng 4,5-5,5%, trong khi các tổ chức quốc tế đưa ra khoảng 3,8-5,2%.

Tín hiệu tích cực là đến ngày 22/8, huy động vốn bằng VND tăng 8,77% so với đầu năm, vượt tăng trưởng tín dụng 8,38%. Cuối tháng 7, huy động mới tăng 5,75% trong khi tín dụng đã tăng 8,38%. Tuy nhiên, lãi suất huy động vẫn neo cao. Một số ngân hàng thương mại cổ phần áp dụng lãi suất ưu đãi 8,5-9,4%/năm cho tiền gửi trực tuyến hoặc phát hành chứng chỉ tiền gửi với lãi suất 8-9%/năm, cho thấy nhu cầu củng cố vốn trung và dài hạn vẫn lớn.

Theo MBS, bốn tháng cuối năm 2026 không còn dư địa cho sai số chính sách; ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát là nền tảng duy trì tăng trưởng cao, bền vững.

VN-Index mất mốc 1.800 điểm, thanh khoản xuống thấp

VN-Index trải qua tuần điều chỉnh mạnh nhất trong bảy tuần, đóng cửa tại 1.795,21 điểm, giảm 57,9 điểm, tương ứng 3,12%. Ba cổ phiếu gây áp lực lớn gồm VIC làm mất 20,6 điểm, VHM 5,4 điểm và CTG 2,3 điểm.

Đà giảm tập trung ở nhóm vốn hóa vừa với mức mất 3,9%; VN30 giảm 2,4% và nhóm vốn hóa nhỏ giảm 2,3%. Sau tuần vừa qua, VN-Index chỉ còn tăng 0,6% từ đầu năm, trong khi VN30 giảm 4,6%, Midcap giảm 15,4% và Smallcap giảm 17,2%.

Độ rộng thị trường nghiêng hẳn về phía tiêu cực khi số cổ phiếu giảm gấp bảy lần số tăng. Dầu khí tăng 0,1%; sản xuất đường giảm 0,3% và du lịch giảm 0,7%, là những nhóm hiếm hoi chống chịu tương đối. Trong khi đó, chứng khoán giảm 5,7%, bất động sản dân cư giảm 5,6% và nhóm Vingroup giảm 4,8%.

Thanh khoản bình quân toàn thị trường chỉ còn 16.673 tỷ đồng, giảm 8,7% so với tuần trước; giá trị khớp lệnh giảm 10,4% xuống 13.619 tỷ đồng. Từ đầu tháng 9, thanh khoản giảm về mức thấp nhất kể từ đầu năm, bình quân 17.128 tỷ đồng, thấp hơn tháng 8 khoảng 8,3% và giảm 54% so với cùng kỳ.

Khối ngoại bán ròng 1.571 tỷ đồng trong tuần. Sau khi chỉ bán ròng 1.357 tỷ đồng trong tháng 8, khối này đã bán ròng 3.017 tỷ đồng chỉ trong hơn một tuần đầu tháng 9. Lũy kế từ đầu năm, giá trị bán ròng đạt 96.654 tỷ đồng, tương đương khoảng 3,7 tỷ USD. Năm 2025, khối ngoại bán ròng 135.329 tỷ đồng, khoảng 5,2 tỷ USD, đánh dấu năm thứ ba liên tiếp bán ròng và là năm bán ròng thứ năm trong sáu năm.

FPT được mua ròng 383 tỷ đồng, HPG 257 tỷ đồng và VIC 157 tỷ đồng. Ở chiều bán, VHM dẫn đầu với 689 tỷ đồng, tiếp theo là STB 334 tỷ đồng và VCB 229 tỷ đồng. Khối tự doanh mua ròng VCB 72 tỷ đồng, MWG 71 tỷ đồng, TCB 43 tỷ đồng; bán ròng VIX 577 tỷ đồng, MCH 158 tỷ đồng và STB 61 tỷ đồng.

Nâng hạng dài hạn, áp lực kỹ thuật ngắn hạn

Việc FTSE chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi vào ngày 21/9 được báo cáo nhìn nhận là dấu mốc về vị thế quốc gia. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần phân biệt giá trị chiến lược dài hạn với biến động kỹ thuật ngắn hạn.

Cơ chế “bán một lần, mua nhiều đợt” tạo ra sự lệch pha dòng tiền. Các ETF mô phỏng chỉ số Frontier Markets phải tất toán, bán toàn bộ danh mục cổ phiếu Việt Nam trước ngày 21/9. Trong khi đó, các quỹ Emerging Markets mới giải ngân đợt đầu với tỷ trọng khoảng 10% trong năm 2026; ba đợt tiếp theo diễn ra trong năm 2027.

Sự chênh lệch này tạo lượng cung kỹ thuật trong ngắn hạn, đặt gánh nặng hấp thụ lên dòng tiền nội. MBS đồng thời lưu ý tháng 9 thường có hiệu suất kém tích cực trong bốn năm gần đây, phản ánh tâm lý hành vi và chu kỳ công bố thông tin.

Về kỹ thuật, VN-Index mất mốc 1.800 điểm trong phiên cuối tuần với thanh khoản 18.800 tỷ đồng, cao nhất từ đầu tháng 9. Một phiên giảm mạnh đi kèm thanh khoản tăng có thể là kết quả của bán kỹ thuật hoặc dòng tiền rút ra chờ đợi.

Chỉ số vẫn cao hơn “đáy 2” quanh 1.730 điểm, nhưng nếu loại trừ nhóm Vingroup, nhiều nhóm đã xuyên qua vùng hỗ trợ này, gồm chứng khoán, bán lẻ, bảo hiểm, logistics, bất động sản khu công nghiệp và đầu tư công. MBS cho rằng, thị trường chưa có động lực hỗ trợ ngắn hạn; dù tháng 9 có sự kiện nâng hạng, thanh khoản lại xuống mức thấp nhất từ đầu năm, thể hiện tâm lý chờ đợi.

Vùng hỗ trợ ngắn hạn của VN-Index được xác định tại 1.770-1.780 điểm; trong kịch bản thận trọng, vùng hỗ trợ nằm ở 1.680-1.700 điểm.

Do có sự lệch pha giữa chỉ số và cổ phiếu, nhà đầu tư được khuyến nghị căn cứ vào vị thế của từng mã thay vì chỉ tham chiếu VN-Index. MBS khuyến nghị không mua đuổi, không mở vị thế. Nếu VN-Index không giữ được 1.790 điểm, cần duy trì thận trọng; khi chỉ số xuống dưới 1.760 điểm, có thể hạ tỷ trọng cổ phiếu và tiền mặt về mức 50/50.