Xuất nhập khẩu của Trung Quốc tăng trưởng trở lại

Sự cải thiện đáng khích lệ

Xuất khẩu và nhập khẩu của Trung Quốc tăng trưởng trở lại trong tháng 4 sau khi giảm vào tháng trước, báo hiệu sự cải thiện đáng khích lệ về nhu cầu trong và ngoài nước khi Bắc Kinh vượt qua nhiều thách thức trong nỗ lực vực dậy nền kinh tế đang khó khăn.

Xuất nhập khẩu của Trung Quốc cải thiện trong tháng 4

Dữ liệu của cơ quan Hải quan Trung Quốc công bố hôm thứ Năm cho thấy, xuất khẩu của Trung Quốc đã tăng 1,5% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm trước, phù hợp với dự báo trong cuộc thăm dò ý kiến của các nhà kinh tế của Reuters (dự báo xuất khẩu tăng 1,5%). Trước đó vào tháng 3, xuất khẩu đã giảm 7,5%, đánh dấu lần giảm đầu tiên kể từ tháng 11/2023. Trong khi đó, nhập khẩu trong tháng 4 tăng 8,4% so với cùng kỳ năm trước (cuộc thăm dò của Reuters dự báo chỉ tăng 4,8%), đảo ngược mức giảm 1,9% trong tháng 3. Thặng dư thương mại của Trung Quốc trong tháng 4 ở mức 72,35 tỷ USD, dù thấp hơn so với dự báo 77,50 tỷ USD trong cuộc thăm dò của Reuters, nhưng cao hơn đáng kể con số 58,55 tỷ USD vào tháng 3.

“Giá trị xuất khẩu tăng trưởng trở lại sau sự suy giảm trong tháng trước, nhưng điều này chủ yếu là do cơ sở so sánh thấp hơn”, theo bà Huang Zichun, chuyên gia kinh tế Trung Quốc tại Capital Economics. Bà cho biết thêm: “Sau khi tính đến những thay đổi về giá xuất khẩu và tính thời vụ, chúng tôi ước tính khối lượng xuất khẩu nhìn chung không thay đổi so với tháng 3”.

Trong quý I vừa qua, cả nhập khẩu và xuất khẩu hàng hóa của Trung Quốc đều tăng ở mức 1,5% so với cùng kỳ năm ngoái, chủ yếu nhờ dữ liệu thương mại tốt hơn mong đợi trong khoảng thời gian tháng 1 và tháng 2. Tuy nhiên, số liệu tháng 3 yếu kém làm dấy lên lo ngại rằng đà tăng trưởng có thể chững lại. Chính vì thế, các số liệu tích cực hơn trong tháng 4 đã giúp làm dịu phần nào lo ngại này. Zhang Zhiwei, nhà kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, cho biết: “Xuất khẩu là điểm sáng của nền kinh tế Trung Quốc từ đầu năm đến nay. Nhu cầu trong nước yếu dẫn đến áp lực giảm phát, làm tăng khả năng cạnh tranh xuất khẩu của Trung Quốc”.

Trung Quốc cho biết sẽ tăng cường hỗ trợ nền kinh tế bằng chính sách tiền tệ thận trọng và chính sách tài khóa chủ động. Bắc Kinh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2024 khoảng 5%, một mục tiêu mà nhiều nhà phân tích cho rằng sẽ là thách thức khó đạt được nếu không có thêm nhiều biện pháp kích thích hơn nữa.

Thông tin về dữ liệu thương mại tích cực trong tháng 4 đã giúp chứng khoán Trung Quốc tăng vào thứ Năm, với chỉ số blue-chip CSI 300 tạm ghi nhận mức tăng 0,9% và chỉ số Hang Seng của Hồng Kông cao hơn 1,1% sau giờ nghỉ giữa trưa. Mặc dù dữ liệu mới nhất cho thấy một loạt các biện pháp hỗ trợ chính sách trong vài tháng qua có thể đã giúp phần nào ổn định niềm tin của nhà đầu tư và người tiêu dùng, song các nhà phân tích cho rằng vẫn chưa rõ liệu sự phục hồi thương mại có bền vững hay không.

Lo dư thừa công suất

Sự gia tăng nhập khẩu hàng hóa không hoàn toàn liên quan đến nhu cầu trong nước tăng. Điều này được thể hiện qua việc các doanh nghiệp tăng dự trữ hàng hóa nguyên liệu. Như bà Wang Dan, nhà kinh tế trưởng tại Hang Seng Bank China, phân tích: “Tính đến thời điểm hiện tại trong năm nay, đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc mất giá ít nhất trong số các đồng tiền chính ở châu Á, điều này hỗ trợ cho số liệu nhập khẩu mạnh. Ngoài ra, các nhà sản xuất Trung Quốc đang tích trữ nguyên liệu thô trước khi giá tăng”.

Một vài số liệu cụ thể như: xuất khẩu than vào Trung Quốc trong tháng trước là 45,25 triệu tấn, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái do các nhà sản xuất điện tăng cường mua hàng trước mùa cao điểm tiêu thụ điện cho điều hòa không khí; nhập khẩu quặng sắt cũng tăng 1,1% trong tháng trước, do giá thấp hơn trong tháng 3 đã khuyến khích một số người mua đặt hàng cho nhu cầu nguyên liệu sản xuất thép, với kỳ vọng nhu cầu và giá sẽ tăng vào cuối năm nay; nhập khẩu đậu nành trong tháng 4 cũng đã tăng tới 18% so với cùng kỳ năm trước, do người mua đã tranh thủ nguồn cung dồi dào và giá rẻ từ Brazil.

Các nhà xuất khẩu Trung Quốc đã gặp khó khăn trong hầu hết năm 2023 khi lãi suất tăng cao đè nặng lên nhu cầu bên ngoài. Với việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và NHTW ở các quốc gia phát triển khác không cho thấy sự cấp bách trong việc cắt giảm chi phí vay, các nhà sản xuất có thể phải đối mặt với những căng thẳng hơn nữa trong năm nay khi họ tranh giành thị phần xuất khẩu.

Giới phân tích cho biết, các nhà xuất khẩu Trung Quốc đang tiếp tục giảm giá để duy trì doanh số bán hàng ở nước ngoài trong bối cảnh nhu cầu trong nước yếu. Đồng thời, các nhà máy cũng đang sản xuất quá nhiều, bất kể người mua có sẵn ở đó hay không. Tháng trước, Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Janet Yellen đã nói rằng, mối lo ngại đang gia tăng về các hệ quả đối với kinh tế toàn cầu do năng lực sản xuất dư thừa của Trung Quốc.

Đồng thời, vấn đề dư thừa công suất cũng khiến một số nhà phân tích đặt câu hỏi về chất lượng và tính bền vững của đà tăng xuất khẩu của Trung Quốc. Chuyên gia Huang Zichun tại Capital Economics nhận định: “Tình trạng dư thừa công suất đã đẩy giá xuất khẩu giảm và thúc đẩy hoạt động xuất khẩu mạnh mẽ gần đây. Nhưng với biên lợi nhuận của các nhà sản xuất vốn đã bị thu hẹp, khả năng giảm giá của họ đã giảm đi và giá xuất khẩu hiện đang chạm đáy. Việc đồng Nhân dân tệ tăng giá theo trọng số thương mại đang diễn ra sẽ đặt ra nhiều thách thức hơn nữa”.