Chuyển nợ xấu thành vốn góp, nên chăng?

TS. Nguyễn Thị Kim Thanh - 09:13 | 02/11/2016

Nếu VAMC không xử lý được nợ xấu thì khoản nợ xấu này sẽ quay lại các NHTM. Đây là một thách thức lớn đối với các NHTM hiện nay cũng như trong tương lai.

	Kiên quyết xử lý nợ xấu bằng biện pháp mạnh
	Cởi nút thắt cho xử lý nợ xấu
	Xử lý nợ xấu: Ngân hàng không thể “đơn thương độc mã”

Xử lý nợ xấu của hệ thống NH vẫn là vấn đề nóng trên nghị trường. Nhất là việc xử lý các khoản nợ xấu mà VAMC đã mua nhưng chưa xử lý được, do những nút thắt về cơ chế chưa được tháo gỡ. Điển hình như thiếu cơ chế xử lý tài sản bảo đảm thu hồi nợ, thiếu quy định làm căn cứ cho việc định giá khoản nợ.

Hiện chưa có cơ chế tạo lập, phát triển thị trường mua bán nợ và nguồn vốn xử lý nợ xấu… Nếu VAMC không xử lý được nợ xấu thì khoản nợ xấu này sẽ quay lại các NHTM. Đây là một thách thức lớn đối với các NHTM hiện nay cũng như trong tương lai.

Ảnh minh họa

Gần đây, dự thảo của NHNN lấy ý kiến việc góp vốn, mua cổ phần của các TCTD, trong đó có phần liên quan đến hoán đổi nợ xấu, cho phép các TCTD được chuyển nợ xấu thành vốn góp. Nhưng chỉ được áp dụng riêng với nợ xấu thuộc nhóm 5 hoặc nợ đã được xử lý bằng dự phòng rủi ro. Tổng mức góp vốn, mua cổ phần dưới mọi hình thức không vượt quá 40% vốn điều lệ và quỹ dự trữ của NHTM. Phải chăng đó là một trong những giải pháp “hậu” VAMC?

Thực tế đây là một giải pháp đã được áp dụng thành công ở Nhật Bản khi nước này thành lập Cơ quan tái thiết công nghiệp – JRCJ. Tổ chức này hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần. IRCJ tái thiết DN gắn với xử lý nợ thông qua các biện pháp như thực hiện hoán đổi vốn - nợ, xóa nợ cho DN, tái thiết hoạt động, cử người trực tiếp quản lý điều hành DN.

Theo đó, sau khi mua được nợ, IRCJ sẽ cử người xuống DN đảm nhiệm các chức vụ trong bộ máy điều hành của DN, từ vị trí cao nhất đến các cấp trung gian (cấp trưởng, phó phòng)… Tuy nhiên, IRCJ chỉ thực hiện tái thiết DN sau khi nhận đơn đề nghị của DN hoặc TCTD về tái thiết DN khách hàng có nợ từ 70 - 80% do TCTD đề nghị.

Trên cơ sở đó trong vòng 3 năm, IRCJ phải thoái vốn khỏi DN. Do đó khi xây dựng phương án tái thiết, IRCJ phải đánh giá, xác định trong vòng 3 năm đó, DN đó có khả năng có nhà đầu tư quan tâm hay không, nếu không IRCJ sẽ từ chối thực hiện tái thiết DN. Trong trường hợp phương án xác định có nhà đầu tư quan tâm, nhưng sau ba năm, nếu không tìm được nhà đầu tư, IRCJ sẽ áp dụng Luật Đổi mới DN để thực hiện giải thể DN và thu hồi vốn (thông qua tòa án).

Theo đó, chỉ trong vòng 4 năm hoạt động từ 2003 – 2007, IRCJ đã hỗ trợ tái thiết 41 DN, ngân sách thu được 74,5 tỷ Yên (thuế thu được 31,2 tỷ Yên và 43,3 tỷ Yên sau khi thanh lý tài sản và giải thể IRCJ), cổ đông thu hồi đủ vốn đầu tư ban đầu 50,5 tỷ Yên và 200 triệu Yên tiền cổ tức và hoàn trả đầy đủ các khoản vốn huy động.

Bài học từ Nhật Bản là cơ sở để cho ta cân nhắc kỹ lưỡng giải pháp này. Nếu quy định chuyển nợ thành vốn góp thiếu thận trọng có thể sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng, khó lường khi mà năng lực quản trị DN của NH còn hạn chế về nguồn lực và kỹ năng, việc góp vốn mà không theo sát DN, cùng tham gia quản lý, thúc đẩy hoạt động DN phát triển, thì hiệu quả chẳng khác gì như việc góp vốn, mua cổ phần của DN trước đây các NHTM đã làm, mà hiện nay họ đang phải thực hiện thoái vốn.

Hơn nữa, nợ xấu sẽ càng trầm trọng hơn khi mà việc chuyển nợ thành vốn góp không cải thiện được hoạt động của DN. Một vấn đề cần cân nhắc kỹ nữa cho giải pháp này là rủi ro “đạo đức” đang hiện hữu trong nền kinh tế Việt Nam là rất lớn.

TS. Nguyễn Thị Kim Thanh

Tags: xử lý nợ xấu vốn góp vamc

Tin khác

Quy định về thanh khoản sẽ phân hóa khả năng thích ứng của ngân hàng

Trao đổi với Thời báo Ngân hàng về Thông tư số 50/2026/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của NHTM, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS) cho rằng, các quy định mới về LCR, NSFR và tài sản có tính thanh khoản cao sẽ đặt ra yêu cầu cao hơn đối với quản trị thanh khoản, cấu trúc nguồn vốn và chất lượng tài sản của các ngân hàng.

Minh bạch dòng vốn để phát triển trái phiếu chính phủ xanh

Trái phiếu chính phủ xanh được kỳ vọng mở ra hướng phát triển mới cho thị trường vốn Việt Nam, tạo thêm nguồn lực dài hạn cho các dự án bảo vệ môi trường và thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng xanh.

Hội nghị 'Ngành ngân hàng đồng hành khơi thông nguồn lực Tài chính - Ngân hàng phục vụ tăng trưởng vùng Đông Nam Bộ'

Chiều ngày 23/10/2026 tại TP. Hồ Chí Minh sẽ diễn ra hội nghị: “Ngành ngân hàng đồng hành khơi thông nguồn lực Tài chính- Ngân hàng phục vụ tăng trưởng vùng Đông Nam Bộ”, do Ngân hàng Nhà nước phối hợp cùng UBND TP. Hồ Chí Minh, TP. Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh tổ chức nhằm nắm bắt, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và bàn giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng để đáp ứng nhu cầu vốn cho tăng trưởng kinh tế 2 con số vùng Đông Nam Bộ. Hội nghị có ý nghĩa rất quan trọng và có tác động hiệu ứng toàn diện không chỉ trong ngắn hạn mà xuyên suốt giai đoạn 2026-2030.

Sáng 23/10: Tỷ giá trung tâm giảm 5 đồng

Ngày 23/10, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.627 đồng, giảm 5 đồng so với phiên trước. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 5-30 đồng so với phiên trước.

Techcombank nhập cuộc giảm lãi suất

Sau chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, Techcombank triển khai giảm lãi suất cho vay, với mức giảm tới 2%/năm. Các chương trình ưu đãi lãi suất tập trung vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, góp phần giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp và người dân, với quy mô 40.000 tỷ đồng, đồng thời ngân hàng cũng giảm lãi suất tiền gửi 0.5% cho các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, áp dụng với toàn bộ khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.

Sau khách hàng doanh nghiệp, SACOMBANK tiếp tục hạ lãi suất cho vay khách hàng cá nhân thấp nhất từ 1,5% đến 2%

Tiếp tục thực hiện chủ trương của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về giảm mặt bằng lãi suất, SACOMBANK triển khai thêm gói tín dụng ưu đãi với tổng quy mô 20.000 tỷ đồng, tập trung hỗ trợ nhóm khách hàng cá nhân với mức giảm lãi suất từ 1,5% đến 2%/năm.

ĐBQH Trần Hoàng Ngân: Nâng cao khả năng hấp thụ vốn không thể chỉ dựa vào giảm lãi suất

Trong nỗ lực hỗ trợ nền kinh tế thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước vừa chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai các giải pháp giảm lãi suất, với mức giảm lãi suất cho vay 1,5-2%, chấp nhận chia sẻ lợi nhuận để hỗ trợ doanh nghiệp. Trao đổi với phóng viên Thời báo Ngân hàng, đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP. Hồ Chí Minh) đã đánh giá rất cao chỉ đạo này, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phát huy dư địa chính sách tài khóa, nâng cao khả năng hấp thụ vốn và phát triển thị trường vốn để chia sẻ áp lực với hệ thống ngân hàng…

HDBank tiếp tục dành 5.000 tỷ đồng, giảm lãi suất 1,5%/năm cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp siêu nhỏ

Tiếp nối gói tín dụng 10.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp vừa triển khai ngày 20/10/2026, HDBank dành thêm 5.000 tỷ đồng cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp siêu nhỏ vay sản xuất kinh doanh và phát triển nông nghiệp, với mức giảm lãi suất 1,5%/năm, góp phần giảm chi phí vốn và tiếp sức cho người dân mở rộng sản xuất.

Ngân hàng tăng thu ngoài lãi, giảm dần phụ thuộc vào tín dụng

Thu nhập từ dịch vụ, thanh toán, bảo hiểm và ngoại hối tăng trưởng tích cực, trở thành điểm sáng trong cơ cấu thu nhập của nhiều ngân hàng trong 9 tháng đầu năm 2026. Khi biên lãi ròng tiếp tục chịu sức ép, đa dạng hóa nguồn thu giúp các nhà băng củng cố lợi nhuận, song yêu cầu đặt ra là xây dựng được những nguồn thu ổn định, gắn với nhu cầu thực của khách hàng.

NHNN tiếp tục chỉ đạo về việc giảm mặt bằng lãi suất

Để tiếp tục thực hiện quyết liệt các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất, góp phần hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh theo chỉ đạo của của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở kết luận của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tại cuộc họp ngày 19/10/2026, NHNN vừa ban hành công văn số 9736/NHNN-CSTT ngày 21/10/2026 quán triệt các NHTM thực hiện quyết liệt nhiệm vụ được giao và chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước Thống đốc NHNN và các cấp có thẩm quyền về việc giảm mặt bằng lãi suất.

Cà phê với CEO

Thông tư 50 không chỉ quy định các tỷ lệ mà còn yêu cầu ngân hàng quản lý chênh lệch kỳ hạn, đa dạng hóa nguồn tài trợ, xây dựng kế hoạch tài trợ dự phòng, quản lý thanh khoản trong ngày và thực hiện kiểm tra sức chịu đựng.