Cơ chế một cửa quốc gia: Đảm bảo mục tiêu, ưu tiên hiệu quả

	Đơn giản hóa nhiều TTHC trong thành lập và hoạt động ngân hàng
	Giải pháp công nghệ thông tin cho Chính phủ điện tử
	Chính phủ điện tử không chỉ đo sự hài lòng

Bà Nguyễn Minh Thảo

Văn phòng Chính phủ đã có thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ thúc đẩy các bộ, cơ quan năm nay phải hoàn thành kết nối 130 thủ tục hành chính (TTHC) đã đăng ký trên Cổng thông tin điện tử một cửa quốc gia. Nhưng 2 năm qua cả nước mới kết nối được 39 thủ tục. Theo bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) đây thậm chí là những thủ tục đơn giản, DN ít gặp hoặc kết nối “nửa vời”...

Với 39/130 thủ tục được kết nối, nhiệm vụ còn lại rất nặng nề. Vậy theo bà, khả năng hoàn thành mục tiêu này đến đâu?

Các thủ tục này là do các bộ, cơ quan đã đăng ký. Và đã đăng ký thì chắc rằng họ kỳ vọng sẽ làm được nên tôi cho rằng, mục tiêu hoàn thành kế hoạch là khả thi. Nhưng nếu nhìn lại kết quả làm được trong hơn 2 năm, tính đến ngày 30/6/2017 mới có 39 thủ tục của 11 bộ, cơ quan đã kết nối Cơ chế một cửa quốc gia, như vậy thì còn đến gần 100 TTHC nữa phải hoàn thành trong 6 tháng cuối năm. Có lẽ đây là một thách thức và Chính phủ phải có sự chỉ đạo quyết liệt hơn nữa. Các bộ, cơ quan đã đăng ký mà tiến độ chậm như vậy thì cũng cần phải nghiêm túc đánh giá lại về trách nhiệm của mình.

Nguyên nhân chậm ở đây là gì?

Có nhiều nguyên nhân, nhưng theo tôi, một trong những yếu tố quan trọng là mức độ quan tâm của các bộ, cơ quan đối với nội dung này tới đâu. Họ có thực sự quan tâm, chủ động tham gia đến nội dung này thì từ đó mới có quyết tâm kết nối vào hệ thống đó. Kể cả khi đã đạt được mục tiêu 130 TTHC đăng ký trong năm nay thì con số đó vẫn quá nhỏ bé, vì có đến 100.000 mặt hàng phải kiểm tra chuyên ngành và liên quan đến 12 bộ về quản lý chuyên ngành.

Như Bộ Công Thương hay Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có hàng trăm TTHC, nhưng đến nay mới có rất ít TTHC được đăng ký đưa lên cổng thông tin một cửa. Hay xét về tính chất và mức độ cần thiết của kiểm tra chuyên ngành thì không thể nói thủ tục liên quan đến đăng kiểm dễ hơn các thủ tục khác được, nhưng thủ tục này đã được triển khai tốt. Vậy thì vấn đề nằm chính ở sự quan tâm và quyết tâm của mỗi bộ, cơ quan đến đâu.

Việc đẩy nhanh lộ trình đưa các TTHC lên cổng thông tin một cửa quốc gia để vận hành thông suốt cũng là yếu tố quan trọng để chúng ta sẵn sàng chính thức kết nối Cơ chế một cửa ASEAN

Bên cạnh đó, các bộ, cơ quan cũng cần phải có phần mềm, hệ thống hạ tầng kỹ thuật tương thích để có thể kết nối, “đổ” dữ liệu được vào cổng thông tin một cửa này. Nói về đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật thì chúng ta cũng hay hình dung là sẽ phải mua hay đầu tư rất lớn, tốn kém chi phí. Nhưng, thực chất có thể đi thuê với giá cạnh tranh từ các công ty cung cấp hạ tầng công nghệ, như ngành thuế hay bảo hiểm đã triển khai rất tốt trên cả nước.

Ngoài ra, thực hiện kết nối với cổng thông tin một cửa không có nghĩa là chúng ta chỉ kết nối những thủ tục đơn giản, DN ít gặp hoặc là những kết nối mang tính chất nửa vời, vì như thế thì sẽ không phát huy được hiệu quả.

Nửa vời ở đây hiểu là gì?

Nếu chúng ta kết nối trên cổng điện tử một cửa rồi nhưng vẫn yêu cầu DN phải làm và nộp các thủ tục hồ sơ giấy tờ thủ công thì cổng thông tin một cửa không mang lại nhiều ý nghĩa, không khuyến khích được DN tham gia. Kỳ vọng của cổng thông tin một cửa này là chúng ta phải thực hiện điện tử hóa hoàn toàn. Có nghĩa là các cơ quan quản lý nhà nước tự xử lý các vấn đề liên quan nội bộ với nhau và DN không cần quan tâm. DN chỉ cần hoàn tất và đến nhận kết quả qua một đầu mối duy nhất, đó là cổng thông tin một cửa quốc gia.

Hơn nữa, trong 130 TTHC đăng ký này thì còn rất nhiều TTHC hiếm gặp, ít phổ biến. Tức là những TTHC mà DN ít gặp khi thực hiện các thủ tục về quản lý chuyên ngành, chỉ trừ một số thủ tục như về đăng kiểm là DN thường xuyên gặp và đã được thực hiện rất tốt.

Vậy, thời gian tới đây cần tập trung vào tháo gỡ những vấn đề gì?

Trong thời gian tới đây, Chính phủ cần phải đẩy mạnh và có những chỉ đạo quyết liệt hơn nữa, thay vì chỉ tập trung vào 130 TTHC mà các bộ, cơ quan đã đăng ký. Trong đó, những thủ tục mà DN thường xuyên gặp phải, lưu lượng hàng hóa qua giao dịch nhiều thì cần yêu cầu các bộ, cơ quan phải ưu tiên đưa vào trong kết nối với hệ thống một cửa quốc gia. Và khi đã thực hiện thủ tục về mặt điện tử rồi thì cần điện tử hóa hoàn toàn chứ không phải là vừa kết hợp điện tử vừa thủ công. Có như thế thì cổng thông tin một cửa mới mang lại ý nghĩa thực chất.

Hơn nữa về mặt logic, việc đẩy nhanh lộ trình đưa các TTHC lên cổng thông tin một cửa quốc gia để vận hành thông suốt cũng là yếu tố quan trọng để chúng ta sẵn sàng chính thức kết nối Cơ chế một cửa ASEAN, ngay sau khi Nghị định thư về khung pháp lý thực hiện Cơ chế một cửa ASEAN được 10 nước thành viên phê chuẩn và có hiệu lực.

Xin cảm ơn bà!