Đầu tư chưa hợp lý

	Đầu tư nông nghiệp sạch để kéo vốn ngân hàng
	Nông nghiệp hữu cơ hấp dẫn vốn ngoại
	Đầu tư nông nghiệp: Ngoại e dè, nội ngán ngẩm

Đầu tư vào sản xuất và phân phối sản phẩm nông nghiệp hữu cơ tính đến nay đã được gần 2 năm, với hệ thống 7 cửa hàng, song CTCP Đầu tư Tâm Đạt vẫn luôn lo ngại về chuỗi cung ứng sản phẩm. Ông Thái Anh Tuấn, đại diện của DN này cho biết, hiện tại nhu cầu về thực phẩm hữu cơ và thực phẩm sạch đang lớn hơn rất nhiều so với năng lực cung cấp của các đơn vị sản xuất. Điều này thể hiện ở cả 2 khía cạnh chất lượng và sản lượng.

Đầu tiên, theo ông Tuấn về mặt sản lượng thì sản phẩm hữu cơ phụ thuộc vào điều kiện canh tác tự nhiên, mùa nào thức nấy nên chủng loại không đa dạng. Hệ thống canh tác phụ thuộc vào hộ nông dân nên quy mô còn nhỏ lẻ, người trồng không tuân thủ quy trình kỹ thuật từ khâu chọn giống, chăm bón, thời điểm thu hoạch... Chưa kể sản lượng không đều đặn, năng suất thấp do tác động thời tiết…

Ảnh minh họa

Về mặt chất lượng, sản phẩm không đáp ứng được do giá cả cao và bấp bênh, cách bảo quản khó theo đúng quy trình và có sự trà trộn thực phẩm không sạch từ ngoài vào. Quá trình giám sát chuỗi giá trị theo quy chuẩn chất lượng trong trồng trọt lỏng lẻo…

Cũng ông Thái Anh Tuấn, nhiều DN đầu tư vào nông nghiệp hữu cơ đều lo ngại rằng, khi lực lượng sản xuất chủ yếu là các hộ nhỏ lẻ, thì kết quả tất yếu là sản xuất manh mún, không có quy mô lớn, kiến thức các hộ chưa đầy đủ, tính kỷ luật, chuyên nghiệp trong sản xuất còn thiếu… Hiện tại đó là nguyên nhân dẫn đến sản phẩm nông nghiệp hữu cơ chưa đáp ứng chất lượng và sản lượng. Chưa kể thông tin trên thị trường đang hết sức nhiễu loạn. Khách hàng dễ bị nhầm lẫn do thiếu thông tin rõ ràng, dẫn tới mất niềm tin vào sản phẩm hữu cơ.

Ngoài ra giữa nông dân và DN cũng chưa có được mối liên kết ở dạng đối tác, vì vậy 2 bên chưa có kế hoạch sản xuất với nhau, chỉ đơn thuần là anh có sản phẩm thì tôi mua. Đây là mối lo ngại từ phía người sản xuất. Bà Bùi Thị Bời, hộ sản xuất rau tại huyện Tân Lạc, tỉnh Hoà Bình băn khoăn, tại Tân Lạc có rất nhiều hộ sẵn sàng nuôi trồng sản phẩm theo quy chuẩn nông nghiệp hữu cơ, song lại chưa có nhà phân phối sản phẩm này.

Bên cạnh đó do sản lượng của các hộ còn thấp nên khó ký hợp đồng dài hạn với nhà phân phối. Kết quả là người sản xuất không định lượng được sản lượng cần cung cấp là bao nhiêu. Việc các đơn vị tiêu thụ không chuẩn bị sẵn sàng năng lực để tiêu thụ sản phẩm một cách triệt để cho bà con đã dẫn tới việc bà con không dám mạnh dạn đầu tư. Và như vậy mối liên kết 2 bên lại càng thêm lỏng lẻo.

Dù cung và cầu chưa gặp nhau, song theo các DN đầu tư sản xuất nông sản hữu cơ, ít nhất là trên thị trường đã có nguồn cung và cầu để chắp nối. Trong khi đó nền tảng để phát triển ngành nông sản sạch hiện nay còn thiếu yếu tố then chốt. Đó là chứng chỉ niềm tin của người tiêu dùng.

Ông Dương Minh Việt, Tổng giám đốc Công ty Dịch vụ thực phẩm sạch Helloman cho rằng người tiêu dùng đã có ý thức về việc tiêu thụ nông sản sạch, song hiện nay lại thiếu hệ thống chứng chỉ để chứng minh sản phẩm có sạch hay không. Vì vậy theo vị này, phải có phong trào truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

“Chính bản thân tôi cũng khó trả lời có thể bảo chứng sản phẩm có sạch 100% hay không. Vì vậy trong nhiều trường hợp, chúng tôi vẫn phải định kỳ tự mang mẫu đi kiểm định và lấy chứng chỉ”, ông cho biết. Khi khách hàng gặp vấn đề và cần tìm hiểu nguồn gốc sản phẩm thì DN có mẫu xét nghiệm đưa ra.

Điều này là để minh bạch hoá công việc kinh doanh. Các DN cho rằng truy xuất nguồn gốc là công việc rất quan trọng để người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm. Song vừa qua lại có vấn đề là chứng chỉ VietGap vốn đang được áp dụng để chứng nhận sản xuất sạch, lại bị phanh phui là có thể mua được. Điều này lại một lần nữa làm mất niềm tin của người tiêu dùng và khiến các nhà sản xuất chân chính thêm đau đầu.

Giám đốc một DN sản xuất rong nho chỉ ra nghịch lý, làm nông sản hữu cơ để xuất khẩu còn dễ hơn là bán trong nước. Theo vị này, đó là vì sản phẩm sạch thì giá cao, không thể cạnh tranh được với sản phẩm cùng loại ngoài thị trường. Bởi cùng diện tích, tiền thuê đất, chi phí nhân công… song thời gian sản xuất nông sản hữu cơ dài gấp đôi, gấp rưỡi so với nông sản bình thường do đất phải tái tạo. Chưa kể tỷ lệ hao hụt sản phẩm lớn do không có chất bảo quản.

Ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Pan chia sẻ, hầu hết các DN đầu tư vào nông sản sạch đến hôm nay đều chưa có lãi, hoặc mới vượt ngưỡng lỗ. Ông Hưng khẳng định tất cả những DN đi vào con đường đầu tư nông nghiệp hữu cơ đều chưa đặt vấn đề lợi nhuận lên trên, trừ nhà sản xuất lớn. Còn DN nhỏ muốn lớn mạnh thì phải sống được. Khi DN sống được và thị trường lớn lên thì DN mới theo đó mà lớn được.

“Khi nào trong 1 ngày mà doanh số bán hàng đạt cỡ vài chục đến 100 tỷ đồng thì giá bán sản phẩm mới rẻ được như nông sản bình thường ngoài thị trường”, ông Hưng đặt ra bài toán đầy khó khăn cho các NĐT.