Nhiều thách thức với mục tiêu ổn định mặt bằng lãi suất

Tín dụng tăng trưởng tốt trong những tháng đầu năm cho thấy khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế đã được cải thiện đáng kể

Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia cho biết, tín dụng tháng 4 tiếp tục tăng trưởng tốt theo xu hướng quý 1 năm 2017. Ước tính hết tháng 4/2017, tín dụng tăng khoảng 5,2% (cùng kỳ 2016: 4,2%).

Đáng chú ý tín dụng chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng tín dụng ngắn hạn, giảm tỷ trọng tín dụng trung và dài hạn. Ước tính tỷ trọng tín dụng ngắn hạn trong tổng tín dụng tăng từ 44,9% (T12/2016) lên 45,5% (T3/2017). Trong khi tín dụng trung dài hạn tháng 4/2017 ước tăng 4,3%.

“Các TCTD chủ động cơ cấu lại kỳ hạn cho vay và huy động để giảm tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn”, cơ quan này cho biết.

Trong khi đó, huy động vốn 4 tháng đầu năm 2017 tăng trưởng chậm hơn so với cùng kỳ, ước tính đến cuối tháng 4/2017, huy động vốn tăng 3,7% (cùng kỳ 2016: 4,6%). Trong đó, huy động bằng VND ước tăng 3,6% (cùng kỳ 2016: 5,8%). Tăng trưởng huy động chậm hơn so với tăng trưởng tín dụng dẫn đến tỷ lệ tín dụng/huy động tăng nhẹ từ 86,3% lên 87% (T3/2014).

Về lãi suất, Ủy ban cho biết, trên thị trường 1, sau khi lãi suất huy động tăng từ 0,1-0,5% tại một số NHTM kể từ tháng 3, sang tháng 4/2017, thị trường chưa ghi nhận thêm mức điều chỉnh đáng kể nào. Tại thời điểm cuối tháng 4, lãi suất huy động bình quân kỳ hạn trên 12 tháng dao động quanh mức 7%.

Mặc dù vậy, cơ quan này cho rằng, “việc ổn định mặt bằng lãi suất những tháng còn lại của năm 2017 sẽ chịu nhiều thách thức hơn 2016”. Sở dĩ như vậy do kỳ vọng về lạm phát và tỷ giá gia tăng khi Fed dự kiến tăng lãi suất ít nhất 3 lần trong năm nay. Bên cạnh đó, nợ xấu chưa được xử lý triệt tiếp tục là rào cản lớn cho hạ mặt bằng lãi suất. Ngoài ra, các TCTD tiếp tục phải cân đối nguồn vốn để đảm bảo theo lộ trình giảm tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn xuống còn 40% kể từ 1/1/2018 (theo Thông tư 06/2012/TT-NHNN).

Để ổn định mặt bằng lãi suất cho vay như trong năm 2016 (lãi suất cho vay bình quân chỉ tăng khoảng 0,1 điểm %), Ủy ban Giám sát tài chính khuyến nghị, cần đẩy mạnh việc xử lý nợ xấu và tái cơ cấu hệ thống TCTD.

“Động thái chính sách gần đây cho thấy quyết tâm cao của Chính phủ thông qua Dự thảo Luật hỗ trợ tái cơ cấu TCTD, và hoàn thiện cơ cấu nhân sự cho quá trình này”, Ủy ban ghi nhận.

Bên cạnh đó, cần giữ chênh lệch lãi suất USD và VND ở mức hợp lý. Theo Ủy ban, với kỳ vọng lạm phát trung bình ở mức 4%, kỳ vọng tỷ giá tăng 2-4%, hiện tại lãi suất huy động phổ biến (trên 12 tháng) xung quanh mức 7% vẫn đảm bảo có lợi cho VND. Trong khi đó, chênh lệch lãi suất cho vay USD và VND khoảng 5,2%, lợi ích nghiêng về vay bằng VND.