Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Siết lại kỷ luật ngân sách

Nguyễn Vũ thực hiện
Nguyễn Vũ thực hiện  - 
6 tháng đầu năm 2015, ước tính bội chi 5,56% GDP, vượt xa mức 5,3% GDP được Quốc hội cho phép. Vì sao Ngân sách Nhà nước (NSNN) lại trở nên căng thẳng như vậy. Phóng viên TBNH đã có cuộc trao đổi với chuyên gia tài chính Ngô Trí Long về những khó khăn NSNN đang gặp phải.
aa
Siết lại kỷ luật ngân sách
Chuyên gia tài chính Ngô Trí Long

Vì sao NSNN lại rơi vào tình thế khó khăn vậy?

Việc chi tiêu vượt so với kế hoạch cho phép cho thấy kỷ cương kỷ luật tài chính ngân sách chưa tốt. Tôi cho rằng, dự toán thu NSNN cho năm 2015 quá lạc quan, dù khó khăn hiện tại của NSNN là có thể dự báo trước. Chính vì dự toán không chuẩn nên nếu không có sự tính toán một cách thận trọng trong chi tiêu, mà chi tiêu mạnh chắc chắn sẽ dẫn đến mất cân đối thu chi.

Theo tôi, một trong những nguyên nhân chính làm bội chi ngân sách là chi không hiệu quả. Nhưng có một thực tế, tại sao mấy năm gần đây, năm nào cũng chi không hiệu quả mà chúng ta không siết kỷ luật ngân sách lại. Tôi cho rằng đó là do bệnh thành tích. Cứ nhìn vào con số là chi năm sau giảm hơn 10% so với năm trước là thấy yên tâm. Nhưng thực tế, đừng nhìn các con số bằng “màu hồng” rồi đưa ra đánh giá chủ quan. Thay vào đó hãy phân tích cụ thể từng chi tiết đằng sau những con số ấy xem nó có thực sự màu hồng hay không.

Những năm gần đây, kinh tế khó khăn, nên NSNN khó có thể dư dả được. Nhà ông nghèo thì phải liệu cơm gắp mắm, tiết giảm chi tiêu chứ cứ vung tay quá trán, đến lúc nhà cháy mới cứu thì đã muộn rồi. Hoặc nếu “vung” phải có lý do chính đáng và có cơ chế bật tường. Ai cũng thấy bài toán sơ đẳng trong chi tiêu ngân sách như vậy. Nhưng như nói ở trên do bệnh thành tích, đụng chạm quyền lợi… nên điều này được bỏ qua.

Tôi có thể khẳng định, hiện nay trong sử dụng tài sản công, chi tiêu ngân sách của chúng ta còn lỏng lẻo dẫn tới đầu tư không hiệu quả, lãng phí thất thoát, tham nhũng...

Ai sẽ phải giải quyết những bất cập trên, thưa ông?

Tất nhiên là Bộ Tài chính phải giám sát chi tiêu, cân đối ngân sách. Là cơ quan cầm cân nảy mực thiết lập kỷ luật ngân sách, Bộ Tài chính phải điều hành, phân bổ nguồn lực tài chính sao cho phù hợp. Hơn ai hết, Bộ Tài chính biết phải phân bổ cái nào cần thiết thì phải làm trước chứ không làm tràn lan để lấy thành tích.

Tuy với mức thâm hụt ngân sách của Việt Nam chưa ở mức báo động đỏ như một số khu vực trên thế giới (châu Âu, Hy Lạp…) nhưng trong bối cảnh nợ công đang gia tăng, trái phiếu phát hành không được nhiều nên huy động vốn bù đắp cho thâm hụt ngân sách còn nhiều khó khăn và nguy cơ tiềm ẩn.

Có thể nói, ngân sách quốc gia phản ánh thực trạng của nền kinh tế là vẫn ốm yếu, thiếu lành mạnh. Để có thể tăng hiệu quả chi tiêu ngân sách, giảm tình trạng tham nhũng, lãng phí… cần phải quyết liệt xử lý triệt để từ gốc. Theo tôi, phải dùng “roi” sắt thiết lập kỷ cương, tái cơ cấu ngân sách, tinh giản biên chế để bộ máy gọn nhẹ, chi thường xuyên bớt đi.

Ông nghĩ sao về đề xuất vay NHNN của Bộ Tài chính?

Dù đề xuất trên là đúng quy định, nhưng nếu thực thi nó sẽ xảy ra nhiều vấn đề. Hiện nay, NHNN có một số loại quỹ như: Quỹ dự trữ ngoại hối quốc gia, Quỹ thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia, và Quỹ dự phòng. Trong đó, Quỹ dự trữ ngoại hối quốc gia là dồi dào nhất.

Nhưng, theo kinh nghiệm trên thế giới và cũng là khuyến cáo của các định chế tài chính quốc tế như WB, IMF, việc vay từ dự trữ có thể làm ảnh hưởng đến khả năng điều hành tỷ giá, cũng như thanh toán cán cân thương mại xuất nhập khẩu quốc gia. Nhất là dự trữ ngoại hối của Việt Nam vẫn ở mức vừa phải.

Hai quỹ còn lại, cũng có vai trò quan trọng không kém, dùng để cung ứng tiền, điều hành chính sách lãi suất, dự phòng thanh khoản. Nên nếu vay tiền của NHNN không may có sự cố gì thì có thể ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ và thanh khoản cho hệ thống NH nói riêng, cho nền kinh tế nói chung.

Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Vũ thực hiện

Tin liên quan

Tin khác

Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Dù thu hút FDI lập kỷ lục 54,85 tỷ USD, tỷ lệ nội địa hóa tại Việt Nam mới đạt 20 - 25%. Gắn ưu đãi đầu tư với cam kết phát triển nhà cung ứng nội địa là chìa khóa nâng tầm doanh nghiệp Việt.
Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Cơ chế quản lý tài chính đặc thù với doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng diện chủ sở hữu

Cơ chế quản lý tài chính đặc thù với doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng diện chủ sở hữu

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Nghị định số 404/2026/NĐ-CP quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với một số doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng là cơ quan đại diện chủ sở hữu.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.