Thủ tướng đã dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật

	Lấy ổn định kinh tế vĩ mô làm nền tảng cho tăng trưởng bền vững
	Hôm nay (29/7) Quốc hội thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội, ngân sách
	Dự kiến 27 thành viên Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIV

Nhận thức đúng mới có giải pháp trúng

Tỏ ra rất tâm đắc với bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, đại biểu Vũ Tiến Lộc cho rằng, đây là lần đầu tiên, vấn đề nợ công, nợ xấu, hai vấn đề quan ngại bậc nhất, liên quan tới sự ổn định của nền tài chính quốc gia và DN được đề cập một cách thẳng thắn như vậy trong Báo cáo của Chính phủ.

"Việc nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật, thể hiện bản lĩnh và sự minh bạch của Chính phủ. Đây là tiền đề cho những quyết tâm và giải pháp có thể giải quyết một cách thực chất các vấn đề đặt ra cho nền kinh tế đất nước", ông Lộc nói.

Trở lại bức tranh kinh tế năm 2015, với con số tăng trưởng 6,68% nhiều đại biểu cho rằng, nền kinh tế đang phục hồi và thắp lên những hy vọng về một chu kỳ tăng trưởng mới. Tuy nhiên, nếu suy ngẫm về những số liệu mới được công bố và đặc biệt, qua những chỉ số phát triển của cộng đồng DN, lại cho thấy nền kinh tế Việt Nam vẫn chưa ra khỏi được giai đoạn khó khăn, và sự phục hồi bước đầu của nền kinh tế năm 2015 là không bền vững, bởi lẽ vẫn phải dựa trên việc tăng sản lượng của một số ngành khai thác tài nguyên...

Bên cạnh đó, tình trạng thâm hụt ngân sách cao vẫn tiếp diễn, thậm chí còn vượt quá mức 5% theo dự toán mà Quốc hội thông qua. Nợ công vẫn tiếp tục gia tăng và có khả năng vượt trần ngay trong năm nay.

Công cuộc cải cách DNNN mà trọng tâm là cổ phần hoá cũng diễn ra rất chậm. Tỷ lệ DNNN được cổ phần hoá không những không đạt kế hoạch, mà quy mô thoái vốn tại nhiều DN cũng chỉ ở mức tượng trưng, không đủ để tạo nên những thay đổi về quản trị cũng như hiệu quả…

Trong lĩnh vực cải cách thủ tục hành chính, mặc dù Chính phủ đưa ra thông điệp và chương trình hành động rất rõ ràng và thể hiện quyết tâm cao, nhưng nhiều Bộ, ngành, địa phương chưa thực hiện nghiêm túc.

Đơn cử, như Nghị quyết 19 (2014/2015), một nghị quyết mang tính đột phá về cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Thế nhưng sau hai năm triển khai, chỉ có 13/63 địa phương và 4/22 Bộ, ngành có gửi báo cáo kết quả thực hiện về Chính phủ.

Hay, việc triển khai soạn thảo các nghị định thực hiện Luật DN, Luật Đầu tư đã ban hành từ năm 2014 nhưng suốt cả năm 2015 và Quý I năm 2016, các bộ ngành vẫn “đủng đỉnh” và không tránh khỏi thiếu sót. Và mặc dù gần 50 Nghị định hướng dẫn đã được thông qua đúng theo kế hoạch nhưng việc xóa bỏ các điều kiện kinh doanh và giấy phép con bất hợp lý đã chưa được giải quyết dứt điểm ở thời điểm 1/7. Kỷ luật thực thi không nghiêm đã vô hiệu hóa nhiều nỗ lực cải cách thể chế của Chính phủ.

Tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh

Theo đại diện cộng đồng DN Việt Nam, nhiều giải pháp đúng nhưng chúng ta triển khai chậm trễ và không đến nơi đến chốn, nên môi trường kinh doanh vẫn chưa được cải thiện nhiều như kỳ vọng. Những rào cản đối với hoạt động đầu tư kinh doanh còn nhiều, thanh tra kiểm tra còn chồng chéo. Sức nóng và sự thôi thúc của cải cách chưa thấm được tới hành vi và thái độ của từng công chức ở cơ sở để mỗi người dân và DN có thể cảm nhận và có thể yên tâm.

Các chi phí hành chính, chi phí về vốn vẫn ở mức cao, đẩy nhiều DN vào tình trạng thua lỗ, phá sản. Vẫn có tới 60% DN không có lãi hoặc kinh doanh thua lỗ, khoảng 120.000 DN phải rời thị trường trong năm 2015 và 6 tháng đầu năm 2016 cho thấy sức khỏe của DN chưa thực sự được phục hồi.

Mặc dù vậy, sau khi Chính phủ mới được kiện toàn, với sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ cả ở tầm tư duy, quan điểm, kỷ luật thực thi và chương trình hành động, dường như đang có một làn gió mới của cải cách được hình thành, niềm tin vào môi trường kinh doanh, lại một lần nữa được khơi dậy.

Báo cáo của Chính phủ cũng đã nêu khá đầy đủ những việc mà Chính phủ đã làm và những tác động tích cực đến môi trường kinh doanh. Dù vậy, thời gian còn quá ngắn để tư duy và hành động của Chính phủ minh chứng được kết quả trên thực tiễn. Nhưng quan trọng nhất là niềm tin đã trở lại. Người dân và DN đã “ứng trước” niềm tin cho Chính phủ và để không phụ niềm tin của người dân và DN phải chăng đang là thách thức lớn nhất đối với Chính phủ.

Nhiều đại biểu cũng nhất trí với những nhiệm vụ, giải pháp mà Thủ tướng đã nêu trong báo cáo của mình. Đồng thời cho rằng, dù chịu áp lực rất lớn là phải đẩy mạnh tăng trưởng, nhưng Chính phủ vẫn kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Khẳng định quan điểm chính sách lấy ổn định kinh tế vĩ mô làm nền tảng cho tăng trưởng. Không chạy theo chỉ tiêu tăng trưởng bằng mọi giá.

Song, một số đại biểu cho rằng, trong chương trình tổng thể, đồng bộ mà Thủ tướng đã nêu, rất cần tập trung hóa giải các nút thắt về chi tiêu Chính phủ, nợ công, nợ xấu, cải cách DNNN, cải cách thủ tục hành chính…

Cho rằng, phát triển DN là chìa khóa để phát triển quốc gia, nhiều đại biểu đề nghị Quốc hội ghi nhận trong Nghị quyết của mình mục tiêu mà Chính phủ đề xuất phấn đấu đến năm 2020, nước ta có một triệu DN hoạt động có hiệu quả… Đồng thời Quốc hội cần có nghị quyết để thúc đẩy, giám sát chương trình cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển DN đến năm 2020 của Chính phủ.

Một số ý kiến khác thì đề nghị Quốc hội có chính sách khuyến khích và ủng hộ Chính phủ trong việc thực hiện những mô hình đột phá trong phát triển kinh tế ở các địa phương, các đặc khu kinh tế, các cơ chế thí điểm, cơ chế đặc thù, thực hiện chính quyền điện tử, thành lập các trung tâm dịch vụ hành chính công, các cơ quan xúc tiến và hỗ trợ đầu tư độc lập đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo cấp ủy và chính quyền địa phương, các dự án nâng cấp trụ sở, phương tiện làm việc của các cơ quan chính quyền theo phương thức “đầu tư tư - sử dụng công” và đẩy mạnh việc xã hội hóa trong đầu tư phát triển và mở rộng các dịch vụ công ở mọi cấp chính quyền.

Cùng với tăng cường đối thoại, nghiên cứu áp dụng kinh nghiệm tốt trong việc phát triển bộ chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh xuống cấp sở, ban, ngành, quận, huyện và tạo điều kiện cho người dân và DN góp ý cho cấp ủy và chính quyền về chất lượng thi hành công vụ của từng cán bộ công chức... sẽ tạo động lực thúc đẩy cải cách hành chính, cải cách thể chế một cách thiết thực trong thời gian tới.