Xử lý nợ xấu: Ngân hàng ưu tiên sử dụng biện pháp “mềm”

	XLNX có ý nghĩa quan trọng với sự phát triển bền vững của Việt Nam
	Gạt đi nỗi lo "thất thoát tài sản" để XLNX theo cơ chế thị trường
	Thực hiện nghiêm Nghị quyết của Quốc hội về cơ cấu lại các TCTD và XLNX

Tăng tốc thu hồi tài sản

Sau khi VAMC công bố thu giữ khối tài sản bảo đảm (TSBĐ) lớn nhất từ trước đến nay của Saigon One Tower có giá trị 7.000 tỷ đồng theo Nghị quyết 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu (XLNX), các NH đã đẩy mạnh đưa ra thông báo thu hồi TSBĐ. Thống kê sơ bộ, trong vòng 1 tháng qua kể từ sau khi Nghị quyết 42 có hiệu lực, các NH tiến hành thông báo về việc thu giữ hàng trăm TSBĐ của các khách hàng cố tình chây ì không trả nợ và không hợp tác với NH trong việc xử lý TSBĐ để thực hiện nghĩa vụ trả nợ của mình. Agribank là một trong những NH khá chủ động trong hoạt động trên khi liên tục thông báo về những TSBĐ sẽ thu hồi và bị đấu giá tài sản.

Ông Nguyễn Trường Giang - Phó giám đốc Agribank chi nhánh huyện Thường Tín cho biết, cách đây một tuần chi nhánh đã thông báo về việc thu giữ tài sản tới khách hàng Nguyễn Thị Yên. Theo Agribank chi nhánh huyện Thường Tín, bà Yên thường xuyên vắng mặt tại địa phương, cố tình không hợp tác với Agribank và UBND xã Tiền Phong trong việc phối hợp xử lý tài sản thế chấp. Chiểu theo quy định tại Nghị quyết 42, sau 15 ngày đưa ra thông báo trên, nếu khách hàng không hợp tác, NH sẽ tịch thu tài sản trên. Ông Giang hy vọng, thời gian tới, việc thu giữ TSBĐ thuận lợi hơn nhất là chi nhánh luôn nhận được sự hỗ trợ tích cực của chính quyền địa phương trong hoạt động thu giữ tài sản và XLNX.

Với sự chủ động của các NH trong thực hiện thu hồi TSBĐ nợ xấu sẽ được xử lý rốt ráo trong thời gian tới

Trước đó vài ngày, VietinBank thông báo thu giữ TSBĐ của ông Cung Minh Sơn và bà Lê Thị Bích Ngọc (Hà Nội) đã thế chấp NH để vay vốn cho Công ty TNHH Thương mại tổng hợp Trịnh Luận (Hòa Bình). Hiện công ty này đã nợ quá hạn 5 năm với dư nợ gốc hơn 6,3 tỷ đồng, dư nợ lãi và lãi phạt hơn 5,2 tỷ đồng. Trao đổi với phóng viên Thời báo Ngân hàng, Tổng giám đốc VietinBank TS. Lê Đức Thọ cho biết, NH dự kiến mua lại toàn bộ 9.000 tỷ đồng số nợ xấu của NH đang tồn bên VAMC. Tùy đặc điểm từng khoản nợ, NH sẽ đưa ra phương thức xử lý chứ không nhất thiết phải thu giữ TSBĐ.

Thời gian tới OCB cũng sẽ triển khai đồng loạt hoạt động thu giữ TSBĐ tại tất cả các chi nhánh trong hệ thống, là chia sẻ của Tổng giám đốc OCB ông Nguyễn Đình Tùng về kế hoạch xử lý nợ theo Nghị quyết 42. Hiện tại, NH đang thông báo công khai các khách hàng và TSBĐ thu giữ trên các phương tiện thông tin đại chúng, gửi thư cho khách hàng. Nếu sau thời gian theo quy định, khách hàng không hợp tác, NH sẽ thực hiện các bước tiếp theo đó là thu giữ TSBĐ. Tất nhiên NH xác định việc thu giữ TSBĐ không dễ dàng và sẽ phải đối mặt nhiều thách thức.

Vẫn còn nhiều chướng ngại vật

Với sự chủ động của các NH trong thực hiện thu hồi TSBĐ như hiện nay, theo nhận định chung, nợ xấu sẽ được xử lý rốt ráo. Đối với vấn đề thu giữ TSBĐ, ông Nguyễn Đình Tùng khẳng định NH sẽ quyết liệt xử lý. Nhưng điều đó NH chỉ áp dụng đối với khách hàng cố tình chây ì, bất hợp tác. Bản thân OCB cũng như nhiều NH khác đều không mong muốn thực hiện mà mục tiêu cuối cùng NH hướng tới là ngồi lại với khách hàng để bàn bạc đưa ra phương án giải quyết hiệu quả nhất. “Nếu khách hàng và NH phối hợp sẽ vừa giúp NH thu hồi được nợ vừa giúp khách hàng có thể bán được tài sản với giá trị tốt nhất để trả nợ. Bởi, thực tế, một tài sản bị phát mại, mang ra đấu giá chắc chắn không phải là tài sản ở trạng thái bình thường nên giá mua, bán bao giờ cũng thấp hơn giá thị trường.

Một lãnh đạo NH khác cũng đồng tình và bổ sung thêm: do không thỏa thuận được với khách hàng, NH buộc phải kiện ra tòa, tốn kém cả thời gian và chi phí gây thiệt hại cho cả hai bên. Với người đi vay, cuối cùng vẫn phải trả nợ, chưa kể đưa ra tòa còn chịu phạt lãi quá hạn bằng 150% lãi suất thông thường… “Con đường giải quyết tại tòa chỉ là bất đắc dĩ buộc chúng ta phải làm đối với những trường hợp, vụ việc phức tạp. Còn trong quan hệ vay nợ bình thường NH làm đúng thủ tục. Tốt nhất người vay nên có sự hợp tác để có phương án giải quyết tối ưu nhất cho mình”, ông Tùng bình luận thêm.

Những lợi ích về sự hợp tác đã thấy rõ, nhưng không phải người đi vay nào cũng nhận ra được điều đó. Bởi tâm lý được luật pháp bảo vệ trong một thời gian khá dài nên người đi vay vẫn cố tình chây ì không chịu bàn giao tài sản. Với các đối tượng này, nếu không có sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, việc thu hồi TSBĐ của NH sẽ gặp không ít khó khăn, nhất là khung pháp lý. “Theo quy định NH vẫn thực hiện quyền định đoạt tài sản của mình nhưng nói gì thì nói, tính pháp lý của nghị quyết cũng không thể bằng luật. Trong khi đó quan hệ dân sự phát sinh giữa người vay và cho vay lại được điều chỉnh cả trực tiếp lẫn gián tiếp bởi nhiều bộ luật”, một chuyên gia đưa ra một nút thắt trong XLNX.

Thời điểm này, các NH trong trạng thái thăm dò thị trường chỉ chọn những tài sản có quy mô nhỏ. Lý do các NH chưa làm mạnh được do các bộ, ban, ngành có liên quan tại Nghị quyết 42 chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể để NH thực hiện đảm bảo đúng quy định pháp luật. “Thực tế XLNX còn thiên biến vạn hóa, còn rất nhiều vấn đề phát sinh nhất là đối với những tài sản đang có tranh chấp, mua bán của khách hàng không theo đúng trình tự pháp luật… Do đó, các NH lo ngại thực hiện không đúng quy định sẽ bị hình sự hóa nên cũng có tâm lý chờ đợi khi mọi thứ rõ ràng họ mới đẩy mạnh hoạt động thu giữ với TSBĐ có giá trị lớn hơn”, một lãnh đạo chia sẻ.

Để tháo gỡ nút thắt tâm lý trên, đồng thời đảm bảo triển khai có hiệu quả Nghị quyết 42, Tổng giám đốc VAMC TS. Đoàn Văn Thắng đề xuất, Bộ Tài nguyên - Môi trường cần hướng dẫn các thủ tục nhận thế chấp, đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, thủ tục chuyển nhượng TSBĐ của khoản nợ xấu là dự án BĐS đang dang dở. Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn việc áp dụng các thủ tục rút gọn trong giải quyết tranh chấp liên quan đến TSBĐ tại tòa. Việc XLNX cần cả hệ thống chính trị xã hội cùng thực hiện bằng nhiều biện pháp. Trong đó cần thiết phải thành lập Tổ công tác liên ngành về XLNX với thành phần tham gia là các bộ, ban, ngành liên quan như: NHNN, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Tài nguyên - Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Công an, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và VAMC.

Bên cạnh đó, một chuyên gia NH kiến nghị, sau một vài tháng tới, NHNN nên đi khảo sát để nắm bắt tình hình triển khai thực tế của các NH ra sao, có những vướng mắc gì cần tháo gỡ kịp thời để đảm bảo hoạt động XLNX không bị chững lại. Vì càng kéo dài, tổn thất cho nền kinh tế lại càng lớn khi kênh dẫn vốn chủ đạo bị tắc nghẽn không thể đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của nền kinh tế.