AI trong tuyển dụng, đào tạo và đánh giá nhân sự

ThS. Trần Gia Thông - 10:00 | 01/10/2026

Khi làm việc với các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), tôi thường gặp một nghịch lý: Chủ doanh nghiệp luôn mong muốn xây dựng một đội ngũ giỏi hơn, nhưng lại dành phần lớn thời gian để xử lý những công việc hành chính liên quan đến nhân sự, từ sàng lọc hồ sơ, sắp xếp phỏng vấn, chuẩn bị tài liệu đào tạo đến tổng hợp kết quả đánh giá, rất nhiều đầu việc lặp đi lặp lại đang tiêu tốn thời gian của cả lãnh đạo và bộ phận nhân sự. Trong bối cảnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) không đơn thuần là một công nghệ mới mà đang trở thành công cụ giúp doanh nghiệp thay đổi cách quản trị con người một cách hiệu quả hơn.

Nhiều doanh nghiệp cho rằng AI sẽ thay thế bộ phận nhân sự, có thể đây là sai lầm. Chính suy nghĩ này khiến không ít người e ngại hoặc phản đối việc ứng dụng công nghệ. Thực tế lại hoàn toàn khác. Điều AI làm tốt nhất không phải là thay con người đưa ra quyết định, mà là xử lý những công việc mang tính lặp lại, hỗ trợ phân tích dữ liệu và cung cấp thông tin để nhà quản lý đưa ra quyết định nhanh hơn, khách quan hơn. Quản trị nhân sự luôn là câu chuyện của con người, còn AI chỉ là một trợ lý giúp người làm quản trị có thêm thời gian tập trung vào những giá trị quan trọng hơn.

AI trong tuyển dụng, đào tạo và đánh giá nhân sự

AI có thể giúp tuyển dụng nhanh hơn, đào tạo hiệu quả hơn và đánh giá khách quan hơn.

Trong tuyển dụng, AI đang giúp SME giải quyết bài toán thiếu nguồn lực. Trước đây, mỗi đợt tuyển dụng có thể khiến doanh nghiệp mất nhiều ngày để đọc từng hồ sơ, lọc ứng viên và liên hệ phỏng vấn. Ngày nay, AI có thể hỗ trợ sàng lọc hồ sơ theo các tiêu chí đã xác định, tổng hợp thông tin ứng viên và gợi ý những hồ sơ phù hợp nhất. Điều này giúp bộ phận nhân sự rút ngắn đáng kể thời gian xử lý ban đầu. Tuy nhiên, tôi luôn chia sẻ với các doanh nghiệp rằng AI chỉ nên dừng ở vai trò hỗ trợ. Việc đánh giá năng lực thực tế, mức độ phù hợp với văn hóa doanh nghiệp và tiềm năng phát triển vẫn cần đến sự quan sát và trải nghiệm của người quản lý.

Đào tạo nhân sự cũng là lĩnh vực mà AI mang lại nhiều giá trị thực tế. Trong quá trình tư vấn, tôi nhận thấy nhiều SME gặp khó khăn vì không có đủ thời gian xây dựng tài liệu hoặc tổ chức đào tạo thường xuyên. AI có thể hỗ trợ biên soạn nội dung, thiết kế tình huống thực hành, tóm tắt tài liệu và cá nhân hóa lộ trình học theo từng vị trí công việc. Điều này giúp doanh nghiệp triển khai đào tạo nhanh hơn với chi phí thấp hơn. Tuy nhiên, kinh nghiệm của tôi cho thấy kiến thức chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được kết hợp với sự hướng dẫn, phản hồi và truyền cảm hứng từ người quản lý. AI có thể truyền tải thông tin, nhưng rất khó thay thế vai trò của người lãnh đạo trong việc phát triển tư duy và tạo động lực cho đội ngũ.

Một ứng dụng khác đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm là đánh giá hiệu quả làm việc. Không ít SME vẫn đánh giá nhân sự chủ yếu dựa trên cảm nhận hoặc những kết quả gần nhất. Điều này đôi khi tạo ra sự thiếu công bằng và ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên. AI có thể hỗ trợ tổng hợp dữ liệu về hiệu suất, tiến độ công việc, mức độ hoàn thành mục tiêu và nhiều chỉ số khác để cung cấp một góc nhìn khách quan hơn. Khi các quyết định được dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính, doanh nghiệp sẽ xây dựng được môi trường làm việc minh bạch hơn và giúp nhân viên hiểu rõ mình cần cải thiện ở đâu.

Tuy nhiên, tôi cũng luôn nhấn mạnh rằng dữ liệu không phản ánh toàn bộ giá trị của một con người. Có những nhân sự tạo ảnh hưởng tích cực thông qua khả năng kết nối đội nhóm, tinh thần trách nhiệm hoặc sự chủ động hỗ trợ đồng nghiệp. Những yếu tố này rất khó được đo lường đầy đủ bằng công nghệ. Vì vậy, AI nên được sử dụng để bổ sung thông tin cho quá trình đánh giá, chứ không thay thế hoàn toàn vai trò của người quản lý. Một quyết định nhân sự tốt luôn cần sự kết hợp giữa dữ liệu và sự thấu hiểu con người.

Giá trị lớn nhất của AI trong quản trị nhân sự không nằm ở việc giảm số lượng nhân viên mà ở việc nâng cao chất lượng quản trị. Khi những công việc thủ công được tự động hóa, người quản lý sẽ có nhiều thời gian hơn để đồng hành cùng đội ngũ, phát hiện tiềm năng, xây dựng văn hóa và phát triển năng lực của từng cá nhân. Đây mới là những yếu tố tạo nên sức mạnh bền vững của một tổ chức.

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh, doanh nghiệp nào biết kết hợp giữa công nghệ và nghệ thuật quản trị con người sẽ có lợi thế rõ rệt. AI có thể giúp tuyển dụng nhanh hơn, đào tạo hiệu quả hơn và đánh giá khách quan hơn. Nhưng chính sự quan tâm, niềm tin và khả năng dẫn dắt của người lãnh đạo mới là điều giữ chân nhân tài và tạo nên một đội ngũ gắn kết. Công nghệ sẽ ngày càng thông minh hơn, nhưng doanh nghiệp phát triển bền vững vẫn luôn bắt đầu từ việc hiểu và phát triển con người.

ThS. Trần Gia Thông

Tin khác

Gen Z và yêu cầu mới trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp

Thế hệ Gen Z đang trở thành lực lượng lao động đông đảo trong nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam với một tư duy hoàn toàn khác biệt, phản ánh sự thay đổi sâu rộng trong cách thức làm việc và tham gia vào nền kinh tế toàn cầu. Chính vì vậy, Gen Z đang trở thành một trong những yếu tố định hình và ảnh hướng đến cách xây dựng văn hóa doanh nghiệp.

Mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp: Làm sao để ý tưởng khởi nghiệp không 'rời cuộc chơi'?

Để hiện thực hóa mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, Việt Nam không chỉ cần thúc đẩy thành lập mới mà còn phải giúp doanh nghiệp hiện hữu duy trì hoạt động, mở rộng đầu tư. Cùng với cải cách môi trường kinh doanh, sự đồng hành của hệ thống ngân hàng trong cung ứng vốn, hỗ trợ dòng tiền đang góp phần củng cố sức chống chịu, tạo nền tảng cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững.

Muốn vào chuỗi cung ứng nhà hàng, khách sạn, doanh nghiệp Việt phải thay đổi cách bán hàng

Kênh phân phối nhà hàng, khách sạn và dịch vụ ăn uống (HORECA) đang mở ra cơ hội tiêu thụ mới cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng này, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy bán sản phẩm sang cung cấp giải pháp, bảo đảm chất lượng, nguồn cung ổn định và hiệu quả chi phí cho đối tác.

Xây dựng hệ thống kiểm soát rủi ro ngay từ khi doanh nghiệp còn nhỏ

Khi mới khởi nghiệp hoặc đang ở giai đoạn tăng trưởng ban đầu, phần lớn chủ doanh nghiệp đều tập trung vào một mục tiêu chung: Làm sao để có thêm khách hàng, tăng doanh thu và mở rộng thị trường. Trong guồng quay đó, khái niệm “kiểm soát rủi ro” thường bị xem là câu chuyện của những tập đoàn lớn với bộ máy quản trị phức tạp. Nhiều người cho rằng doanh nghiệp nhỏ chưa đủ quy mô để phải quan tâm đến những quy trình kiểm soát. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy điều ngược lại. Chính những doanh nghiệp còn nhỏ, với nguồn lực hạn chế và khả năng chống chịu thấp, mới là những đơn vị cần xây dựng hệ thống kiểm soát rủi ro từ sớm.

PV Power: Những điểm sáng từ vận hành đến đầu tư

Với sản lượng điện tăng 41% so với cùng kỳ, cùng những bước tiến trong thu xếp nguồn LNG dài hạn và chuẩn bị đầu tư các dự án mới, Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam - CTCP (PV Power) ghi nhận nhiều điểm sáng trong 9 tháng đầu năm 2026. Đây là nền tảng để Tổng công ty hoàn thành nhiệm vụ năm, đồng thời chủ động chuẩn bị nguồn lực cho năm 2027.

Chữ tín - tài sản vô hình làm nên giá trị doanh nhân Việt

Giữa những quyết định về doanh thu, chi phí và mở rộng thị trường, doanh nhân còn phải giữ cam kết với khách hàng, đối tác và người lao động. Nhìn từ Khung chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh, “chữ tín” tiếp tục đặt ra những yêu cầu cụ thể đối với người đứng đầu doanh nghiệp.

Từ kế nghiệp đến kiến tạo giá trị mới cho doanh nghiệp Việt

Chuyển giao thế hệ tại các doanh nghiệp Việt không chỉ là câu chuyện kế nghiệp gia đình mà còn đặt ra bài toán về trách nhiệm, năng lực quản trị và khả năng thích ứng. Trên nền tảng được kế thừa, thế hệ doanh nhân tiếp nối đang từng bước đổi mới phương thức điều hành, xây dựng hệ giá trị riêng và tạo động lực phát triển bền vững cho doanh nghiệp.

SME thường bỏ qua những rủi ro nào cho đến khi quá muộn?

Phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) không sụp đổ vì một quyết định sai lầm mang tính bước ngoặt. Thực tế, họ thường gặp khó khăn bởi những rủi ro nhỏ tích tụ qua thời gian, âm thầm phát triển bên dưới những con số doanh thu đang tăng trưởng. Khi đơn hàng nhiều lên, khách hàng đông hơn và thị trường mở rộng hơn, không ít chủ doanh nghiệp tin rằng tổ chức của mình đang đi đúng hướng. Thế nhưng, cũng chính trong giai đoạn tưởng chừng thuận lợi ấy, những lỗ hổng về quản trị bắt đầu xuất hiện. Đến khi vấn đề bộc lộ rõ ràng, doanh nghiệp thường không còn nhiều thời gian để xử lý.

Quán quân ‘Doanh nghiệp xanh’: Khi cam kết hóa hành động

Khi Net Zero trở thành bài toán cạnh tranh cốt lõi, SABECO đã xuất sắc dẫn đầu bảng xếp hạng Doanh nghiệp xanh nhờ đưa các mục tiêu ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) vào vận hành thực tế trên toàn bộ hệ sinh thái.