Bảo đảm tiếp cận bình đẳng các dịch vụ tài chính ngân hàng, không để ai bị bỏ lại phía sau

Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tài chính toàn diện, chủ trì Phiên họp lần thứ ba của Ban Chỉ đạo - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Cùng dự có Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Thị Hồng, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan, thành viên Ban Chỉ đạo.

Tài chính toàn diện là việc mọi người dân và doanh nghiệp được tiếp cận và sử dụng các sản phẩm, dịch vụ tài chính một cách thuận tiện, phù hợp nhu cầu, với chi phí hợp lý, được cung cấp một cách có trách nhiệm và bền vững, trong đó chú trọng đến nhóm người nghèo, người thu nhập thấp, người yếu thế, doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ.

Nhiều chỉ tiêu vượt kế hoạch đề ra

Theo các báo cáo, ý kiến tại phiên họp, đến cuối năm 2025, các bộ, ngành, cơ quan, địa phương cơ bản hoàn thành 62/62 nhiệm vụ trong chương trình hành động thực hiện Chiến lược tài chính toàn diện giai đoạn 2020-2025; đồng thời triển khai nghiêm túc, đầy đủ các kết luận của Ban Chỉ đạo.

Thủ tướng phân tích các nguyên nhân chủ quan, khách quan của các tồn tại, hạn chế, cho ý kiến để các cơ quan tiếp tục hoàn thiện dự thảo Chiến lược giai đoạn 2026-2030 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Theo đó, đã tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm tạo môi trường thuận lợi cho việc thực hiện các mục tiêu tài chính toàn diện; thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế (tăng thu, chi ngân sách nhà nước, thu lệ phí dịch vụ công, các dịch vụ tiện ích, chi trả an sinh xã hội... bằng các phương thức điện tử); nâng cấp, tăng cường hiệu quả các hạ tầng thanh toán, hạ tầng thông tin tín dụng; kết nối, chia sẻ các cơ sở dữ liệu dùng chung và cơ sở dữ liệu chuyên ngành phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền về Chiến lược tài chính toàn diện; đa dạng hóa các hình thức, chương trình truyền thông, giáo dục tài chính cho người dân, doanh nghiệp, chú trọng tới những đối tượng mục tiêu của tài chính toàn diện và học sinh, sinh viên; tăng cường công tác bảo vệ người tiêu dùng tài chính; đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm tận dụng các nguồn lực, kinh nghiệm quốc tế cho thúc đẩy tài chính toàn diện tại Việt Nam.

Thủ tướng chỉ rõ nhiệm vụ, giải pháp của các bộ, ngành, cơ quan trong triển khai Chiến lược và yêu cầu các bộ, ngành, các thành viên Ban Chỉ đạo tổ chức triển khai Chiến lược hiệu quả - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã triển khai lồng ghép các mục tiêu về tài chính toàn diện vào các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế -xã hội của địa phương, các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình chuyển đổi số hàng năm và giai đoạn 2021-2025 nhằm triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ thúc đẩy tài chính toàn diện.

Sau hơn 5 năm thực hiện Chiến lược, với việc triển khai quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp trên cơ sở định hướng và chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, việc tiếp cận và sử dụng sản phẩm, dịch vụ tài chính của người dân, doanh nghiệp Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực, cơ bản đạt được mục tiêu tổng quát đề ra.

6/6 mục tiêu cụ thể đã thực hiện đúng định hướng Chiến lược, gồm: Phát triển đa dạng các tổ chức cung ứng, kênh phân phối, sản phẩm và dịch vụ tài chính; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, tăng cường đổi mới sáng tạo; xây dựng hành lang pháp lý; hoàn thiện cơ sở hạ tầng; phát triển hệ thống tổ chức tài chính vi mô; nâng cao hiểu biết về tài chính và bảo vệ người tiêu dùng.

Thủ tướng cũng chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế liên quan khuôn khổ pháp lý cần tiếp tục cải thiện - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

6/9 chỉ tiêu phấn đấu đã hoàn thành, vượt mục tiêu đề ra. Trong đó, tỉ lệ người trưởng thành có tài khoản thanh toán tại ngân hàng đạt 86,97% (vượt mục tiêu ít nhất 80%). Tỉ lệ người trưởng thành có tiết kiệm gửi tại ngân hàng trong 12 tháng qua trên tổng số người trưởng thành là 33% (vượt mục tiêu là ít nhất 25% - 30%).

Số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt bình quân hàng năm tăng 58,86% (vượt mục tiêu là 20% - 25%). Khoảng 290.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ tại các tổ chức tín dụng (vượt mục tiêu là ít nhất 250.000 doanh nghiệp). 71% người trưởng thành có thông tin về lịch sử tín dụng trong hệ thống thông tin tín dụng của NHNN (vượt mục tiêu là ít nhất 70%).

Dư nợ tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn trên tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế bình quân giai đoạn 2020-2025 đạt khoảng 24% (mục tiêu là 25%).

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc phát biểu tại phiên họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Bên cạnh đó, còn một số chỉ tiêu chưa hoàn thành, NHNN cho rằng nguyên nhân là do xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ của hệ thống ngân hàng, chuyển từ các kênh phân phối truyền thống sang các kênh phân phối hiện đại nhằm tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động và do những diễn biến không thuận lợi trên thị trường tài chính.

Thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất Chiến lược cho giai đoạn mới, NHNN đã xây dựng dự thảo Chiến lược đến năm 2030 gửi lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, cơ quan có liên quan, các đơn vị trong ngành ngân hàng và các tổ chức quốc tế, với các quan điểm, mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ, giải pháp.

Hình thành hệ sinh thái tài chính toàn diện hiện đại, an toàn và bao trùm

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính cơ bản đồng tình với các báo cáo, ý kiến đánh giá về những kết quả đạt được nổi bật về các chỉ tiêu chủ yếu; việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý thông qua sửa đổi, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật như Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Kinh doanh bảo hiểm, Luật Phòng chống rửa tiền, Luật Căn cước, Luật Giao dịch điện tử…; mạng lưới các tổ chức tín dụng cung ứng dịch vụ tăng lên, nhất là vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; các dịch vụ đa dạng, phù hợp với sự phát triển của công nghệ hiện nay; hạ tầng tài chính được chú trọng đầu tư, nâng cấp, nhất là đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; ứng dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, căn cước, tài khoản định danh, xác thực điện tử trong cung ứng các dịch vụ tài chính- ngân hàng…, mang lại lợi ích cho người dân thụ hưởng.

Thống đốc Nguyễn Thị Hồng, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà tại phiên họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng cũng chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế liên quan khuôn khổ pháp lý cần tiếp tục cải thiện; năng lực cung cấp dịch vụ của các tổ chức cung ứng dịch vụ chủ yếu tập trung ở các khu vực có trình độ kinh tế phát triển; công tác tuyên truyền, tính đồng bộ, khả năng kết nối, liên thông của hạ tầng tài chính cũng như kiến thức tài chính, kỹ năng quản lý tài chính của một bộ phận người dân còn hạn chế…

Sau khi phân tích các nguyên nhân chủ quan, khách quan của các tồn tại, hạn chế, cho ý kiến để các cơ quan tiếp tục hoàn thiện dự thảo Chiến lược giai đoạn 2026-2030, Thủ tướng nêu rõ, mục tiêu lớn nhất là bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, tiếp cận bình đẳng các dịch vụ tài chính ngân hàng, người dân, doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, vừa tham gia, vừa thụ hưởng thành quả thực hiện Chiến lược.

Mục tiêu tổng quát là: Hình thành hệ sinh thái tài chính toàn diện hiện đại, an toàn và bao trùm, góp phần nâng cao đời sống của người dân, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển; phấn đấu mọi người dân và doanh nghiệp, nhất là nhóm đối tượng ưu tiên được tiếp cận một cách bình đẳng, toàn diện các sản phẩm, dịch vụ tài chính, hưởng thụ đầy đủ các thành quả từ Chiến lược, góp phần đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội và an sinh xã hội trong quá trình phát triển.

Thủ tướng cho rằng, cùng với các nhóm đối tượng ưu tiên (người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, nông thôn; cá nhân, hộ nghèo, cận nghèo, có mức sống trung bình, thu nhập thấp; học sinh, sinh viên; doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã, hộ kinh doanh, trong đó chú trọng doanh nghiệp, hộ kinh doanh có chủ là thanh niên, phụ nữ, nhóm yếu thế, đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo); cần đồng thời ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược đồng bộ, bao trùm, toàn diện và ưu tiên chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi cơ cấu trong thực hiện Chiến lược.

Các chỉ tiêu phấn đấu đến năm 2030: 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc các tổ chức được phép khác; giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP; ít nhất 30% người trưởng thành gửi tiết kiệm tại các tổ chức tín dụng; ít nhất 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ tại các tổ chức tín dụng; dư nợ tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn trên tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt khoảng 25%; ít nhất 75% người trưởng thành có thông tin về lịch sử tín dụng trong hệ thống thông tin tín dụng của NHNN; doanh thu ngành bảo hiểm đạt quy mô khoảng 3,3-3,5% GDP.

Thủ tướng cũng đồng tình với các nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu gồm: (i) Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm tạo môi trường thuận lợi cho việc thực hiện các mục tiêu tài chính toàn diện; (ii) Phát triển đa dạng các tổ chức cung ứng sản phẩm, dịch vụ tài chính, kênh phân phối hiện đại nhằm hỗ trợ các đối tượng của Chiến lược được tiếp cận, sử dụng các sản phẩm, dịch vụ tài chính một cách thuận tiện với chi phí hợp lý; (iii) Phát triển đa dạng các sản phẩm, dịch vụ tài chính hiện đại, dễ sử dụng hướng đến các đối tượng của Chiến lược; (iv) Xây dựng, hoàn thiện cơ sở hạ tầng dịch vụ tài chính số thúc đẩy tài chính toàn diện; (v) Triển khai Chương trình giáo dục tài chính quốc gia và Chương trình công dân số trên phạm vi cả nước; đẩy mạnh bảo vệ người tiêu dùng dịch vụ tài chính; (vi) Thúc đẩy tài chính bền vững, tài chính khí hậu và tài chính toàn diện; (vii) Tăng giải pháp hỗ trợ khác.

Chỉ rõ nhiệm vụ, giải pháp của các bộ, ngành, cơ quan trong triển khai Chiến lược và yêu cầu các bộ, ngành, các thành viên Ban Chỉ đạo tổ chức triển khai Chiến lược hiệu quả, Thủ tướng cũng yêu cầu thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, đánh giá, điều chỉnh phù hợp, linh hoạt, đạt mục tiêu đề ra với hiệu quả cao, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, phát triển nhanh và bền vững đất nước, xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.