Cảnh giác loạt chiêu lừa nhắm vào tân sinh viên mùa nhập học

Tháng 8 hằng năm, cùng với việc các cơ sở giáo dục công bố kết quả tuyển sinh và tổ chức nhập học, nhu cầu tra cứu thông tin, đóng học phí, đăng ký ký túc xá, tìm phòng trọ hay việc làm thêm của học sinh, sinh viên tăng cao. Đây cũng là thời điểm các đối tượng lừa đảo lợi dụng sự thiếu kinh nghiệm và tâm lý nóng lòng hoàn tất thủ tục của tân sinh viên để triển khai nhiều kịch bản chiếm đoạt tài sản.

Thủ đoạn phổ biến nhất là tạo lập fanpage, website, địa chỉ thư điện tử hoặc tài khoản mạng xã hội có tên gọi, giao diện gần giống các trường đại học, cao đẳng. Sau khi sao chép các thông báo chính thức về tuyển sinh, nhập học hoặc học bổng, các đối tượng chỉnh sửa đường dẫn, thay đổi số tài khoản ngân hàng hoặc mã QR thanh toán để đánh lừa người học chuyển tiền.

Song song với đó, nhiều đối tượng mạo danh cán bộ tuyển sinh, giáo viên, nhân viên nhà trường hoặc ban quản lý ký túc xá, gọi điện hoặc nhắn tin thông báo hồ sơ nhập học còn thiếu, yêu cầu cập nhật thông tin hoặc xác nhận thủ tục thông qua các đường link được gửi sẵn. Không ít trường hợp bị yêu cầu chuyển học phí, lệ phí, tiền giữ chỗ ký túc xá hay các khoản phí khác vào tài khoản cá nhân với lý do phải hoàn thành ngay nếu không muốn mất quyền nhập học.

Một thủ đoạn khác được Công an TP. Đà Nẵng cảnh báo là giả danh nhân viên bưu điện hoặc cán bộ nhà trường để thông báo có giấy báo nhập học hoặc hồ sơ cần xác nhận. Sau khi tạo được lòng tin, các đối tượng hướng dẫn nạn nhân chuyển sang trao đổi qua Zalo hoặc ứng dụng khác, yêu cầu cài đặt phần mềm, truy cập liên kết lạ hoặc cung cấp thông tin cá nhân. Khi nạn nhân thực hiện theo hướng dẫn, các đối tượng tiếp tục yêu cầu chuyển tiền hoặc tìm cách chiếm quyền kiểm soát tài khoản để thực hiện hành vi lừa đảo.

Nguồn: Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP. Đà Nẵng

Không chỉ nhắm vào các khoản phí nhập học, các đối tượng còn lợi dụng nhu cầu thuê nhà của tân sinh viên. Trên nhiều hội nhóm mạng xã hội, chúng đăng tải hình ảnh phòng trọ đẹp với mức giá thấp, yêu cầu chuyển tiền đặt cọc hoặc giữ phòng trước khi đến xem thực tế. Sau khi nhận được tiền, các đối tượng cắt đứt liên lạc hoặc tiếp tục yêu cầu người thuê nộp thêm nhiều khoản phí khác.

Tương tự, nhu cầu tìm việc làm thêm của sinh viên cũng bị biến thành công cụ để lừa đảo. Các tin tuyển dụng cộng tác viên bán hàng, nhập dữ liệu, trực fanpage, xử lý đơn hàng hay thực hiện nhiệm vụ trực tuyến với mức thu nhập hấp dẫn được đăng tải rộng rãi trên mạng xã hội. Tuy nhiên, để được nhận việc, người tham gia phải đóng phí hồ sơ, tiền đồng phục, chi phí đào tạo hoặc thực hiện các "nhiệm vụ thử" bằng cách chuyển tiền trước và cuối cùng bị chiếm đoạt tài sản.

Đáng chú ý, cơ quan Công an tiếp tục cảnh báo về thủ đoạn "bắt cóc online" nhắm vào học sinh, sinh viên. Các đối tượng giả danh cán bộ Công an, Viện kiểm sát hoặc Tòa án, dựng lên câu chuyện nạn nhân liên quan đến các vụ án hình sự, đường dây rửa tiền, ma túy hoặc bưu kiện chứa hàng cấm. Sau đó, chúng yêu cầu giữ bí mật, cắt liên lạc với gia đình, tự thuê phòng khách sạn hoặc nhà nghỉ, bật camera liên tục và chuyển tiền để "chứng minh vô tội". Khi đã cô lập được nạn nhân, các đối tượng liên hệ với người thân, dựng kịch bản bị bắt cóc để yêu cầu chuyển tiền.

Ngoài ra, tội phạm còn tìm cách chiếm quyền sử dụng tài khoản mạng xã hội của học sinh, sinh viên hoặc người thân rồi nhắn tin vay tiền, yêu cầu chuyển tiền đóng học phí hoặc đặt cọc phòng trọ. Một số trường hợp còn sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để giả giọng nói, hình ảnh hoặc thực hiện các cuộc gọi video ngắn nhằm tăng độ tin cậy.

Trước tình trạng trên, người dân cần cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn từ số điện thoại cá nhân hoặc tài khoản mạng xã hội tự xưng là cán bộ tuyển sinh; các yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp với lý do "hệ thống sắp đóng", "chỉ còn một suất"; yêu cầu nộp học phí vào tài khoản cá nhân hoặc gửi mã QR, đường link, ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Để bảo đảm an toàn, việc tra cứu kết quả tuyển sinh, xác nhận nhập học, nộp học phí và đăng ký ký túc xá chỉ nên thực hiện thông qua website, ứng dụng hoặc tài khoản ngân hàng chính thức do cơ sở giáo dục công bố. Người dân tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN hay thông tin tài khoản ngân hàng cho bất kỳ cá nhân nào.

Đối với việc thuê phòng trọ, cần trực tiếp kiểm tra hiện trạng, xác minh thông tin người cho thuê và đọc kỹ hợp đồng trước khi chuyển tiền đặt cọc. Khi có nhu cầu xác minh thông tin liên quan đến thủ tục nhập học, học sinh và phụ huynh nên liên hệ trực tiếp với nhà trường hoặc cơ quan chức năng qua các kênh chính thức, không cài đặt ứng dụng hay truy cập các đường dẫn được gửi từ người lạ.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP. Đà Nẵng khuyến cáo người dân chủ động chia sẻ các thông tin cảnh báo đến người thân, đặc biệt là các tân sinh viên và phụ huynh, nhằm nâng cao cảnh giác và hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân của các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.