Chính sách mới về đất đai giúp phát triển nhà ở xã hội

Hải Phòng là một trong nhiều địa phương đạt kết quả tích cực về phát triển nhà ở xã hội

Mục tiêu nhà ở xã hội chưa đạt như kỳ vọng

Theo Bộ Xây dựng, tính đến thời điểm hiện tại, cả nước có 692 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai, tương đương 633.559 căn. Cụ thể, 146 dự án đã hoàn thành, cung cấp 102.717 căn hộ; 144 dự án đã khởi công và đang được xây dựng, với quy mô 127.261 căn và 402 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, dự kiến sẽ xây dựng 402.581 căn. Như vậy, tổng số căn hộ thuộc các dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư tính đến năm 2025 đã đạt 59,6% so với chỉ tiêu đề ra là 1.062.200 căn.

Ông Nguyễn Văn Sinh - Thứ trưởng Bộ Xây dựng, trong 7 tháng đầu năm 2025, cả nước đã hoàn thành 36.962 trong tổng số 100.275 căn nhà ở xã hội đề ra cho năm nay, đạt tỷ lệ 37%. Dự kiến, từ nay đến cuối năm 2025, sẽ hoàn thành thêm 36.700 căn, nâng tổng số căn hoàn thành lên 73.671 căn, đạt 73% kế hoạch. Ngoài ra, hiện có 127.261 căn nhà ở xã hội đang được xây dựng. Trong 7 tháng đầu năm 2025, đã có 47 dự án mới được khởi công, tương đương 39.871 căn.

Trong 7 tháng đầu năm 2025, các địa phương trên cả nước đã có những bước tiến đáng kể trong việc hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, với nhiều điểm sáng nổi bật. Bốn địa phương đã hoàn thành hơn 50% chỉ tiêu được giao trong 7 tháng đầu năm, cho thấy sự quyết tâm và hiệu quả trong triển khai dự án gồm Bắc Ninh, Quảng Ninh, Nghệ An và Lào Cai.

Dựa trên tiến độ hiện tại, nhiều địa phương được dự báo sẽ hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu cả năm 2025. Các tỉnh, thành phố nổi bật gồm: TP. Hải Phòng, TP. Huế, Hưng Yên, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Nghệ An, Tây Ninh.

Các địa phương có khả năng hoàn thành trên 50% chỉ tiêu, gồm: TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, TP. Đà Nẵng... Các địa phương có khả năng hoàn thành dưới 50% chỉ tiêu có: Cần Thơ, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Khánh Hòa, Lâm Đồng... Tuy nhiên, vẫn còn một số địa phương chưa khởi công được dự án nào trong giai đoạn này, cho thấy việc triển khai còn gặp nhiều khó khăn. Các địa phương đó bao gồm: Cao Bằng, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu và Hà Tĩnh.

Theo báo cáo của Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà, thành phố đã hoàn thành và đưa vào sử dụng hơn 5.000 căn nhà ở xã hội kể từ đầu nhiệm kỳ đến nay. Tuy nhiên, con số này vẫn còn cách rất xa mục tiêu 13.000 căn nhà ở xã hội mà Thủ tướng Chính phủ đã giao cho TP. Hồ Chí Minh trong năm 2025. Đây cũng là lý do vì sao Bộ Xây dựng nhận định rằng mục tiêu phát triển nhà ở xã hội của thành phố đến thời điểm này vẫn chưa đạt được.

Đẩy mạnh tiến độ nhà ở xã hội

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên, ông Vừ A Bằng, tỉnh không có chỉ tiêu xây dựng nhà ở xã hội năm 2025 theo Quyết định 444 nhưng đặt mục tiêu phát triển 1.500 căn từ nay đến năm 2030.

Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh Điện Biên đã chuẩn bị quỹ đất sạch, với 12 vị trí quy hoạch có tổng diện tích 61ha, tập trung tại các khu đô thị. Địa phương cũng tích cực thu hút các nhà đầu tư bằng cách rà soát, cung cấp thông tin chi tiết về các vị trí đất và các chính sách ưu đãi theo Quyết định 444. Đây là một bước đi chủ động để kêu gọi doanh nghiệp tham gia vào các dự án nhà ở xã hội, hướng đến mục tiêu chung của cả nước.

Ông Nguyễn Lộc Hà chia sẻ, TP. Hồ Chí Minh đang dồn lực triển khai các dự án, với mục tiêu đạt chỉ tiêu đã được Thủ tướng Chính phủ giao phó. Hiện tại, 15 dự án nhà ở xã hội với tổng quy mô hơn 16.000 căn đang được thi công. Để chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo, thành phố dự kiến sẽ chuẩn bị quỹ đất khoảng 1.000 ha, nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở cho 200.000 căn đến năm 2030. Ngoài ra, khoảng 120 dự án khác với gần 60.000 căn cũng đang được tập trung triển khai.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, TP. Hồ Chí Minh sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ và giải pháp cốt lõi như đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở vào hệ thống phát triển kinh tế - xã hội.

Thành phố sẽ tiến hành rà soát tổng thể quy hoạch các khu chức năng, dự báo quy mô dân số và xác định rõ nhu cầu nhà ở xã hội. Đây là cơ sở để bố trí quỹ đất phù hợp và chuẩn bị cho các dự án đầu tư xây dựng nhà ở, với dự kiến hơn 1.000 ha quỹ đất dành cho nhà ở xã hội đến năm 2030.

Bên cạnh đó, TP. Hồ Chí Minh đẩy mạnh cải cách hành chính, cắt giảm 30% thời gian giải quyết thủ tục, đồng thời cho phép thực hiện song song một số thủ tục nhằm rút ngắn thời gian. TP. Hồ Chí Minh sẽ xây dựng nghị quyết quy định về cơ chế hỗ trợ chủ đầu tư thực hiện dự án nhà ở xã hội từ ngân sách thành phố, tuân thủ theo Luật Nhà ở. Giao chủ đầu tư thực hiện dự án nhà ở xã hội theo đúng Nghị quyết 201 của Quốc hội và Nghị định 192 của Chính phủ.

Ông Lê Minh Ngân - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, nhiều vướng mắc trong việc phát triển nhà ở xã hội đã được tháo gỡ nhờ chính sách đất đai mới. Theo đó, Luật Đất đai (sửa đổi) đã đưa ra nhiều quy định ưu đãi.

Cụ thể, các dự án xây dựng nhà ở xã hội sẽ được giao đất mà không qua đấu giá, đấu thầu và được miễn toàn bộ tiền sử dụng đất. Thẩm quyền giao đất cho các dự án này đã được giao từ UBND cấp tỉnh xuống UBND cấp xã, giúp rút ngắn quy trình, giảm bớt tầng nấc và tiết kiệm thời gian.

Dù chính sách mới rất tiến bộ, Thứ trưởng Lê Minh Ngân thừa nhận vẫn còn một số cán bộ cấp xã lúng túng khi triển khai. Để khắc phục, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã và đang thực hiện các giải pháp như tổ chức nhiều buổi tập huấn và xây dựng sổ tay điện tử hướng dẫn chi tiết, cử 30 cán bộ chuyên môn giỏi về làm việc trực tiếp với các xã, hỗ trợ "cầm tay chỉ việc" và phối hợp chặt chẽ với các địa phương để hướng dẫn cụ thể.