Chính sách tiền tệ linh hoạt giúp giảm áp lực lãi suất, ổn định tỷ giá

Đồng quan điểm TS. Châu Đình Linh nhận định, việc Fed giảm lãi suất cũng làm giảm sức hấp dẫn của việc nắm giữ ngoại tệ, tạo điều kiện cho dòng vốn quốc tế tìm đến các thị trường mới nổi có lợi suất hấp dẫn hơn như Việt Nam. Quan trọng hơn, khi áp lực tỷ giá hạ nhiệt, NHNN không còn chịu sức ép phải thay đổi lãi suất điều hành để ứng phó biến động tỷ giá. Điều này tạo dư địa để cơ quan quản lý tập trung sử dụng các công cụ linh hoạt nhằm xử lý các vấn đề thanh khoản trong ngắn hạn, đồng thời vẫn duy trì định hướng hỗ trợ tăng trưởng thông qua mặt bằng lãi suất cho vay thấp.

Nhìn lại diễn biến tỷ giá từ đầu năm 2025 đến nay, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) Phạm Chí Quang cho biết, thị trường ngoại tệ và tỷ giá VND chủ yếu chịu tác động từ các diễn biến phức tạp, khó lường của thị trường quốc tế như lộ trình chính sách tiền tệ khó lường của Fed, chính sách thương mại, thuế quan của Chính quyền Mỹ và biến động của đồng USD quốc tế. Trong một số giai đoạn, cân đối cung cầu ngoại tệ trong nước chịu sức ép tạm thời từ các yếu tố ngắn hạn. Trước bối cảnh đó, NHNN điều hành tỷ giá diễn biến linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, góp phần hấp thu các cú sốc bên ngoài; đồng thời, phối hợp đồng bộ các công cụ CSTT lãi suất, thanh khoản VND và bán can thiệp ngoại tệ nhằm ổn định thị trường ngoại tệ, tỷ giá, qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Theo đó, đến ngày 05/12/2025, tỷ giá USD/VND tăng khoảng 3,5% so với cuối năm 2024; thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt. “Dù thời gian qua, tỷ giá một số giai đoạn chịu áp lực, song đến nay, các yếu tố này có dấu hiệu ổn định hơn, trong khi hoạt động thương mại và các cán cân đối ngoại của Việt Nam tiếp tục duy trì khả quan. Trên cơ sở các yếu tố nền tảng vĩ mô được duy trì, cân đối cung - cầu ngoại tệ trong trung và dài hạn dự kiến được hỗ trợ, tạo điều kiện cho môi trường tỷ giá ổn định hơn”, ông Phạm Chí Quang cho biết.

Một trong những chính sách điều hành đáng chú ý trong tuần qua của nhà điều hành được đánh giá tích cực đó là NHNN triển khai đồng thời tăng lãi suất cho vay trên thị trường mở (OMO) lên 4,5% và thực hiện giao dịch hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 14 ngày. Theo phân tích của Maybank, giao dịch hoán đổi cho phép các ngân hàng vay VND bằng USD làm tài sản bảo đảm với chi phí hợp lý, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận thanh khoản cho cả những ngân hàng không nắm giữ nhiều trái phiếu chính phủ. Đây là bước đi thể hiện sự chủ động của NHNN trong việc giảm thiểu các biến động ngắn hạn trên thị trường tiền tệ, tránh tình trạng căng thẳng cục bộ.

Các chuyên gia của SSI cũng cho rằng, việc điều chỉnh lãi suất OMO không phải là tín hiệu đảo chiều chính sách mà đơn thuần là điều chỉnh kỹ thuật theo diễn biến thị trường, tương tự giai đoạn quý II, III/2024. Quan điểm này phù hợp với định hướng xuyên suốt của NHNN là duy trì chính sách tiền tệ linh hoạt để hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô. Thực tế là diễn biến trên thị trường tiền tệ những ngày gần đây cho thấy các biện pháp điều hành chủ động và linh hoạt của NHNN đang phát huy tác dụng. Ngày 10/12, lãi suất liên ngân hàng VND đồng loạt hạ 0,10 - 0,20 điểm phần trăm ở các kỳ hạn ngắn, trong khi chỉ tăng nhẹ 0,10 điểm phần trăm ở kỳ hạn 1 tháng, giao dịch quanh các mức 7,30% (qua đêm), 7,50% (1 tuần), 7,40% (2 tuần và 1 tháng). Mặt bằng lãi suất có dấu hiệu hạ nhiệt phản ánh nguồn cung thanh khoản dần được cải thiện sau khi NHNN triển khai đồng thời nhiều nghiệp vụ trên thị trường mở và thị trường ngoại hối. Trên kênh cầm cố, NHNN tiếp tục chào thầu với các kỳ hạn 7, 14, 28 và 91 ngày, lãi suất 4,5%/năm. Phiên ngày 9/12 ghi nhận 4.487 tỷ đồng trúng thầu, tập trung ở các kỳ hạn dài 28 ngày và 91 ngày. Tuy hai kỳ hạn ngắn không có khối lượng trúng thầu, nhưng tổng thanh khoản bơm ra thị trường vẫn đạt mức đáng kể. Sau khi trừ đi lượng đáo hạn, NHNN hút ròng khoảng hơn 1.248 tỷ đồng, hoàn toàn phù hợp với chủ đích điều tiết thanh khoản theo tín hiệu thị trường nhằm duy trì ổn định lãi suất liên ngân hàng, tránh biến động mạnh dịp cuối năm. Hiện có 362.902,50 tỷ đồng lưu hành trên kênh cầm cố.

Nhìn tổng thể, những điều chỉnh chính sách của NHNN cho thấy sự chủ động, linh hoạt và thận trọng trong bối cảnh kinh tế thế giới phức tạp. Việc kết hợp đồng bộ các công cụ lãi suất, thanh khoản và tỷ giá không chỉ giúp ổn định thị trường tiền tệ trong ngắn hạn mà còn tạo môi trường thuận lợi cho tăng trưởng kinh tế, duy trì niềm tin của doanh nghiệp và người dân vào khả năng điều hành chính sách của cơ quan quản lý.

Dự báo cho năm tới, nhiều tổ chức quốc tế và các chuyên gia trong nước đều chung nhận định áp lực tỷ giá sẽ giảm khi Fed có thể đẩy nhanh tiến trình giảm lãi suất. Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích CTCK Yuanta Việt Nam cho rằng, năm 2026 mặt bằng lãi suất trong nước có thể duy trì ở mức thấp mà vẫn bảo đảm sự ổn định của tỷ giá. Mặc dù tỷ giá vẫn có xu hướng tăng nhẹ do yếu tố chu kỳ, nhưng mức độ căng thẳng sẽ giảm đáng kể so với năm 2025.

Về định hướng điều hành trong thời gian tới, lãnh đạo Vụ Chính sách tiền tệ khẳng định, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, phối hợp linh hoạt các công cụ lãi suất, tỷ giá và sẵn sàng can thiệp ngoại tệ khi cần. Trong bối cảnh hoạt động thương mại và các cán cân đối ngoại của Việt Nam duy trì tích cực, nền tảng vĩ mô ổn định sẽ tiếp tục hỗ trợ cân đối cung – cầu ngoại tệ trong trung và dài hạn, từ đó tạo điều kiện cho môi trường tỷ giá ổn định hơn trong năm 2026.