Chuyên gia kinh tế: Fed vẫn có thể cắt giảm lãi suất vào tháng 6

Fed sẽ giảm lãi suất vào tháng 9...?

Chiến sự vẫn leo thang tại Trung Đông với việc Iran tiếp tục tấn công các tàu chở dầu và cơ sở năng lượng trong khu vực. Lãnh đạo tối cao của Iran, Ayatollah Mojtaba Khamenei, tuyên bố mới đây rằng sẽ giữ cho eo biển Hormuz quan trọng đóng cửa.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, nguồn cung dầu toàn cầu dự kiến ​​sẽ giảm 8 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 3 do gián đoạn vận chuyển, trong khi các nhà sản xuất Trung Đông đã cắt giảm sản lượng ít nhất 10 triệu thùng mỗi ngày.

Lo ngại nguồn cung gián đoạn đã đẩy giá dầu một lần nữa tăng vọt qua ngưỡng 100 USD/oz vào cuối tuần trước. Tính chung giá dầu toàn cầu tăng khoảng 40% lên mức cao nhất kể từ năm 2022, một mặt gây nhiều khó khăn cho tăng trưởng kinh tế, mặt khác lại tạo áp lực lớn đến lạm phát toàn cầu.

Điều đó đã làm thay đổi lộ trình lãi suất của các NHTW lớn, trong đó Fed được dự báo sẽ chậm lại lộ trình cắt giảm lãi suất; trong khi nhiều NHTW lớn khác có thể buộc phải tăng lãi suất ngay trong năm nay, như NHTW châu Âu được dự kiến có thể tăng lãi suất ngay trong tháng 6 tới.

Theo đó hiện các nhà đầu tư đã đẩy lui kỳ vọng về thời điểm cắt giảm lãi suất của Fed trong năm nay xuống tháng 9 thay vì tháng 6 như trước khi chiến sự diễn ra. Thậm chí các nhà đầu tư còn loại trừ khả năng có đợt cắt giảm lãi suất thứ hai trong năm nay do áp lực lạm phát đang tăng cao theo giá dầu.

... hay vào tháng 6?

Tuy nhiên giới chuyên gia lại có suy nghĩ khác, mặc dù họ vẫn đồng thuận với thị trường là Fed sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuọc họp chính sách tháng 3 sẽ diễn ra ngày 17-19/3 tới.

Cụ thể, kết quả cuộc khảo sát do Reuters thực hiện từ ngày 9/3 đến 12/3 cho thấy, toàn bộ 96 nhà kinh tế tham gia khảo sát đều nhất trí cho rằng, Fed sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50%-3,75% vào ngày 18/3, cao hơn nhiều so với tỷ lệ khoảng hơn 75% số chuyên gia dự đoán kết quả này trong cuộc khảo sát trước.

Theo đó, mặc dù thị trường lao động bất ngờ suy yếu trong tháng 2 với việc nền kinh tế để mất tới 92.000 việc làm, đẩy tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,4%; tuy nhiên lạm phát vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Fed ngay cả khi chiến sự tại Trung Đông nổ ra và dự báo sẽ tiếp tục tăng tốc trong thời gian tới khi giá dầu tăng cao do chiến sự. Vì thế Fed chắc chắn sẽ muốn “đứng yên quan sát” diễn biến lạm phát và rộng hơn là hướng đi của nền kinh tế.

Đáng chú ý là dù áp lực lạm phát tăng cao, song vẫn có tới 63 trong số 96 nhà kinh tế dự báo (65,6%), Fed hạ lãi suất xuống mức 3,25%-3,50% trong quý tới, nhiều khả năng là vào tháng 6, tức ngay sau khi nhiệm kỳ của Chủ tịch Jerome Powell kết thúc vào tháng 5.

Còn nhớ Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề cử cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed nhiệm kỳ tới. Kevin Warsh là một người có quan điểm khá giống ông Trump về lãi suất khi mà ông cũng nhiều lần cho rằng lãi suất nên ở mức thấp hơn so với hiện tại.

Trong khi đó ông Trump cũng đã nhiều lần chỉ trích Fed và chủ tịch đương nhiệm - Jerome Powell - vì không cắt giảm lãi suất nhanh hơn. Gần đây nhất là vào thứ Năm tuần trước, giữa lúc chiến sự với Iran leo thang đẩy giá dầu tăng vọt lên trên 100/USD/thùng, ông Trump một lần nữa yêu cầu Chủ tịch Fed cắt giảm lãi suất. “Ông ấy nên giảm lãi suất NGAY LẬP TỨC”, ông Trump nói trong một bài đăng trên Truth Social.

Bởi vậy giới chuyên gia cho rằng, nhiều khả năng Kevin Warsh sẽ thực hiện cắt giảm lãi suất ngay khi ông nắm quyền lãnh đạo Fed.

“Rõ ràng là Warsh đã thuyết phục được Tổng thống rằng ông ấy sẽ cố gắng làm điều đó, và chúng ta phải tính đến điều đó trong các dự báo của mình... Nhưng sau đó, vấn đề là liệu động lực của ủy ban và dữ liệu có cho phép ông ấy thực hiện điều đó hay không”, Jeremy Schwartz - một nhà kinh tế cấp cao về Mỹ tại Nomura cho biết.

“Ông ấy có thể sẽ cắt giảm được một hoặc hai lần trong năm nay”, Schwartz nói thêm và dẫn chứng: “Xung đột với Iran đang đẩy giá năng lượng toàn cầu lên cao. Điều đó sẽ dẫn đến lạm phát chung, nhưng cũng có khả năng ảnh hưởng đến một số thành phần lạm phát cốt lõi. Trong khi đó, xu hướng cơ bản của thị trường lao động không mạnh, nhưng dường như cũng không xấu đi và đó là tình huống mà Fed không thực sự bị buộc phải có lập trường phản ứng mạnh mẽ hơn”.

Nhưng sẽ thận trọng hơn

Điểm đáng chú ý nữa là không có sự đồng thuận giữa các nhà kinh tế về mức lãi suất sẽ kết thúc năm, mặc dù kết quả thăm dò trung bình cho thấy hai lần cắt giảm lãi suất trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Theo đó gần 40% các nhà kinh tế dự đoán chỉ có một lần giảm lãi suất hoặc không có lần giảm nào trong năm nay, gần gấp đôi số người dự đoán ba lần trở lên.

Lý do là lạm phát tại Mỹ vẫn cao hơn nhiều mục tiêu 2% của Fed ngay cả trước khi chiến sự nổ ra tại Trung Đông, bởi vậy lạm phát được dự báo sẽ tiếp tục tăng cao do ảnh hưởng của giá dầu tăng.

Cụ thể chỉ số giá Chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát ưa thích của Fed - dự kiến ​​sẽ đạt mức trung bình 2,8% trong nửa đầu năm nay và 2,7% vào năm 2026, tăng nhẹ so với tháng trước, theo kết quả thăm dò trung bình. Trong khi tỷ lệ thất nghiệp, hiện ở mức 4,4%, dự kiến ​​sẽ duy trì ổn định trong năm nay.

“Lạm phát đã không đạt mục tiêu 2% trong 5 năm qua. Thậm chí, lạm phát dự kiến ​​sẽ tăng cao hơn trong thời gian ngắn sắp tới… Hiện tại, rủi ro lạm phát lớn hơn rủi ro thị trường lao động”, Gus Faucher - nhà kinh tế trưởng tại PNC Financial Services Group cho biết.

Cũng chính vì lý do này nên có gần 80% các nhà kinh tế, 29 trong số 37 người trả lời câu hỏi bổ sung, cho rằng Fed có nhiều khả năng giữ lãi suất lâu hơn dự kiến ​​thay vì cắt giảm nhanh hơn.

“Chúng ta vừa mới phục hồi sau cú sốc nguồn cung do thuế quan gây ra và giờ lại có thêm một cú sốc khác dưới hình thức chiến tranh với Iran. Dưới thời Powell, điều đó có nghĩa là họ chỉ đang ngồi yên và chờ đợi dữ liệu được công bố", Philip Marey - Chiến lược gia cấp cao về Mỹ tại Rabobank cho biết. "Rủi ro đối với triển vọng của chúng ta nghiêng về việc cắt giảm ít hơn và có thể muộn hơn... nhưng ông Trump thực sự muốn cắt giảm trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hơn là sau đó".