Công nghệ mở lối cho tài chính toàn diện

Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết, sau hơn 5 năm thực hiện Chiến lược, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực về khung thể chế, chính sách ngày càng hoàn thiện; hạ tầng thanh toán và mạng lưới cung ứng dịch vụ phát triển mạnh mẽ; các sản phẩm, dịch vụ tài chính số đa dạng hơn. Cùng với đó, khả năng tiếp cận tài chính của người dân, doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như các nhóm yếu thế được cải thiện rõ rệt. Các chỉ tiêu về tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản và thanh toán không dùng tiền mặt đều tăng nhanh, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong nền kinh tế.

Đồng quan điểm, ông Chu Khánh Lân, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê - Ổn định tiền tệ, tài chính của NHNN cũng chỉ ra, công nghệ và dữ liệu là động lực giúp mở rộng phạm vi và độ sâu của tài chính toàn diện, hướng tới xây dựng hệ sinh thái tài chính mở, an toàn, bao trùm và bền vững.

Công nghệ giúp thu hẹp khoảng cách tài chính cho nhóm yếu thế

Thực tiễn tại các tổ chức tín dụng cho thấy công nghệ đang trực tiếp mở đường cho tài chính toàn diện đi vào đời sống. Agribank ứng dụng mạnh mẽ công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), mở lối cho tài chính toàn diện. Ông Nguyễn Khắc Trung, Trưởng Ban Ngân hàng số Agribank, cho biết AI giúp rút ngắn khoảng cách công nghệ với khách hàng nông thôn, vùng sâu, vùng xa thông qua tư vấn 24/7, nội dung tùy biến theo ngôn ngữ và văn hóa địa phương. Công nghệ cũng hỗ trợ ngân hàng nâng cao chất lượng truyền thông, giúp người dân dễ tiếp cận thông tin và dịch vụ tài chính hơn, nhất là nhóm khách hàng lớn tuổi hoặc ít hiểu biết công nghệ. Đại diện Agribank khẳng định, việc ứng dụng công nghệ, nhất là AI không chỉ nâng cao hiệu quả phục vụ mà còn góp phần đưa dịch vụ tài chính đến gần hơn với mọi người dân, thúc đẩy tài chính toàn diện trên phạm vi rộng.

Cũng ứng dụng công nghệ để thu hẹp khoảng cách về tài chính, từ đó trong những năm qua Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã góp phần vào thực hiện Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia của Việt Nam.

Từ năm 2019, NHCSXH phối hợp với đối tác triển khai Dự án “Dịch vụ ngân hàng trên điện thoại di động - Tài chính toàn diện và tạo quyền năng kinh tế cho người thu nhập thấp và phụ nữ ở Việt Nam”. Dự án đã góp phần tăng cường và cải thiện sự tiếp cận tới các dịch vụ tài chính toàn diện cho các hộ nghèo, hộ thu nhập thấp và đối tượng chính sách khác, và đặc biệt là các doanh nghiệp vi mô do phụ nữ điều hành, những đối tượng hiện đang thiếu sự tiếp cận tới các dịch vụ tài chính chính thức.

Đến năm 2023, Dự án được mở rộng với Chương trình Giáo dục số trên điện thoại di động cho khách hàng của NHCSXH thông qua ứng dụng Quản lý tín dụng chính sách, cung cấp các bài học trực tuyến giúp khách hàng nắm bắt kỹ năng số cơ bản và nâng cao. Nhờ đó, nhiều hộ vay đã có thể ứng dụng công nghệ vào sản xuất – kinh doanh, cải thiện năng suất, mở rộng thị trường và tăng thu nhập; đồng thời trở thành hạt nhân lan tỏa kỹ năng số trong cộng đồng.

Theo NHCSXH, những kết quả này cho thấy công nghệ, dữ liệu và giáo dục số đang trở thành các trụ cột quan trọng hỗ trợ người dân nâng cao năng lực tài chính và phát triển sinh kế. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho việc chuyển đổi số đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu tài chính toàn diện tại các địa phương trên cả nước.

Không chỉ các ngân hàng, TS. Phạm Nguyễn Anh Huy - Giảng viên cấp cao ngành Tài chính tại Đại học RMIT cho rằng, thành tựu trong lĩnh vực fintech (công nghệ tài chính) đã góp phần đáng kể vào việc cải thiện khả năng tiếp cận tài chính ở Việt Nam. Vị tiến sỹ đánh giá, với hơn 30 triệu tài khoản đang hoạt động thì các ví điện tử như MoMo và ZaloPay đã mang đến phương thức thực hiện giao dịch khác nhau thuận tiện cho mọi người. Trong khi đó, dịch vụ mobile money đã đạt 9,6 triệu người dùng tính đến cuối năm 2024, trong đó có 72% người sống ở nông thôn. “Những đổi mới như vậy góp phần quan trọng giúp thêm nhiều người dân ở vùng sâu, vùng xa và nông thôn tham gia vào nền kinh tế số”, ông Huy nhận định.

Cũng chia sẻ quan điểm dưới góc độ cơ quan quản lý, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê - Ổn định tiền tệ Chu Khánh Lân nhìn nhận, doanh nghiệp fintech đã phát triển, cung cấp cho thị trường những sản phẩm tài chính theo hướng đơn giản, tiện dụng, phù hợp nhu cầu, giảm chi phí. Cùng với đó, các doanh nghiệp phối hợp chặt chẽ với các hệ thống tín dụng tạo thành mạng lưới, đặc biệt hướng đến các đối tượng yếu thế, chưa có điều kiện tiếp cận đầy đủ về ngân hàng, còn gặp nhiều rào cản và thách thức khi tiếp cận các thủ tục thanh toán, chuyển tiền, bảo hiểm, tín dụng…

Về lâu dài, đối với Chiến lược Tài chính Quốc gia, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo (2026-2030) sẽ là thúc đẩy “tài chính toàn diện số”. NHNN sẽ tập trung phát triển hạ tầng tài chính và dữ liệu số quốc gia, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực ngân hàng, fintech, ứng dụng AI và dữ liệu lớn (Big Data) trong cung ứng dịch vụ tài chính. Cùng với đó, tài chính toàn diện cũng sẽ được kết hợp chặt chẽ với tài chính xanh, các mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia. Với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái tài chính hiện đại, toàn diện và bao trùm, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

“Khi công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và các mô hình đổi mới sáng tạo đang thay đổi cách thức cung ứng dịch vụ tài chính, chúng ta đang có cơ hội chưa từng có để mở rộng toàn diện tài chính nhanh hơn, sâu hơn và bền vững hơn”, Phó Thống đốc cũng chỉ ra.