Cuộc chơi Blockchain

Mới đây ông Nguyễn Hưng Nguyên - Phó tổng giám đốc khối kỹ thuật của Công ty Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS) cho biết công ty và ba ngân hàng: VietinBank, VIB và TPBank đã thử nghiệm mô hình chuyển tiền bằng công nghệ blockchain.

Thông tin này thu hút sự quan tâm của dư luận, bởi lâu nay Blockchain hầu như chỉ được biết đến bởi ứng dụng cho ra đời tiền ảo, mà đình đám nhất là đồng Bitcoin. Vậy thực chất blockchain là gì?

Ảnh minh họa

Blockchain đầu tiên được phát minh và thiết kế bởi Satoshi Nakamoto vào năm 2008 và được hiện thực hóa vào năm 2009 như là một phần cốt lõi của Bitcoin. Blockchain là công nghệ lưu trữ và truyền tải thông tin bằng các khối được liên kết với nhau và mở rộng theo thời gian. Blockchain đóng vai trò như là một cuốn sổ cái cho tất cả các giao dịch. Thông tin trong blockchain không thể bị thay đổi và chỉ được bổ sung thêm khi có sự đồng thuận của tất cả các nút trong hệ thống. Blockchain có khả năng truyền tải dữ liệu mà không đòi hỏi trung gian để xác nhận thông tin.

Với những đặc tính: bảo mật, minh bạch, không thể làm giả… blockchain có thể được ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực như tài chính - ngân hàng, y tế, giáo dục, thương mại điện tử…

Trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, tháng 5/2018, HSBC thông báo đã hoàn thành giao dịch tài trợ thương mại sử dụng công nghệ blockchain đầu tiên trên thế giới. HSBC đã sử dụng công nghệ blockchain để xử lý thư tín dụng (L/C) cho khách hàng là Tập đoàn Nông nghiệp Cargill (Mỹ) thực hiện giao dịch vận chuyển đậu nành từ Argentina đến Malaysia. Ngân hàng Hà Lan ING là đối tác trong giao dịch này và cũng áp dụng công nghệ blockchain.

Quay trở lại với câu chuyện của NAPAS, đại diện NAPAS cho biết, sau thử nghiệm thành công chuyển tiền, NAPAS sẽ còn sử dụng blockchain để làm nhiều thứ khác. Tuy nhiên đại diện công ty này cho rằng chưa thể áp dụng blockchain để thay thế các phương thức giao dịch hiện tại.

Ở góc độ quản lý, NHNN đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị định của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM). Cơ quan soạn thảo nhận định: trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và với xu hướng hội nhập toàn cầu của nền kinh tế, các quy định về TTKDTM hiện hành cần được tiếp tục bổ sung, chỉnh sửa để đáp ứng nhu cầu của thực tiễn và có các giải pháp chặt chẽ để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Ngăn chặn các rủi ro tiềm ẩn trong hoạt động thanh toán, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, ngăn chặn đối phó với những nguy cơ về an ninh mạng, thúc đẩy sự đổi mới và cạnh tranh...

Cơ quan quản lý cho rằng, các quy định về TTKDTM hiện hành cần được tiếp tục bổ sung, chỉnh sửa với những nội dung: Hoàn thiện hành lang pháp lý về tiền điện tử. Đảm bảo thống nhất, đồng bộ các quy định pháp lý hiện hành, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các sản phẩm thanh toán. Bổ sung cơ chế để quản lý các hoạt động thanh toán điện tử đối với việc cung cấp dịch vụ thanh toán quốc tế trên lãnh thổ Việt Nam.

Sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán. Bổ sung các quy định để quản lý và kiểm soát việc cung ứng dịch vụ thanh toán thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng. Bổ sung quy định về hoạt động đại lý thanh toán. Bổ sung quy định liên quan đến chuyển nhượng cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực trung gian thanh toán... Cùng với đó dự thảo nghị định cũng đề cập đến các quy định về các hành vi vi phạm pháp luật về thanh toán, chế tài xử lý vi phạm...

Các chuyên gia cho rằng chỉ trong 3 đến 5 năm tới blockchain sẽ được ứng dụng rộng rãi trên thế giới. Do đó, việc xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, phù hợp; cơ sở hạ tầng công nghệ tốt… là những bước chuẩn bị cần thiết để ngành Ngân hàng có thể nhập cuộc chơi blockchain một cách nhanh chóng, hiệu quả.