Đại diện Cục C03: Tội phạm sở hữu trí tuệ đang dịch chuyển mạnh sang môi trường số

Thiếu tướng Đào Hồng Sơn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03): Hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ đã dịch chuyển sang môi trường số, kết hợp các vi phạm pháp luật truyền thống với những phương thức tinh vi hơn

Thực hiện Công điện 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an đã ban hành Điện số 38 ngày 6/5/2026 về cao điểm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ, chỉ đạo toàn lực lượng CAND đồng loạt ra quân mở cao điểm 3 tháng, từ ngày 7/5 đến ngày 7/8/2026, đấu tranh quyết liệt với các vi phạm và tội phạm về sở hữu trí tuệ (SHTT).

Khởi tố 90 vụ án, 142 bị can

Thông tin về kết quả thực hiện, Thiếu tướng Đào Hồng Sơn cho biết, tính từ ngày 7/5-19/6/2026, lực lượng cảnh sát kinh tế đã phát hiện, xử lý hành chính 236 vụ, với tổng số tiền xử phạt là 2,3 tỷ đồng; giá trị hàng hóa vi phạm là 12 tỷ đồng. Đồng thời, đã khởi tố 90 vụ, 142 bị can về các tội phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ. Trong đó, có 10 vụ, 43 bị can bị khởi tố về tội "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan" theo Điều 225 Bộ luật Hình sự; 58 vụ, 71 bị can bị khởi tố về tội "Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp" theo Điều 226 Bộ luật Hình sự; 22 vụ, 28 bị can bị khởi tố về tội sản xuất, buôn bán hàng giả. Tổng số tài sản kê biên, thu hồi là 94 tỷ đồng.

Lực lượng chức năng cũng đã ngăn chặn 194 trang mạng có nội dung xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; tiếp tục xác minh 22 trang web và 2 fanpage có dấu hiệu vi phạm quyền tác giả. Trong thời gian cao điểm, nhiều hành vi vi phạm trước đây chưa bị xử lý nay đã được cơ quan công an phát hiện, điều tra, xử lý, như hành vi cài đặt các loại phần mềm không có bản quyền trên máy tính; hành vi không trả tiền cho tác giả các bài hát của các trung tâm biểu diễn văn hóa nghệ thuật…

Về thủ đoạn mới, tinh vi của tội phạm, Thiếu tướng Đào Hồng Sơn nhấn mạnh hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ đã dịch chuyển sang môi trường số, kết hợp các vi phạm pháp luật truyền thống với những phương thức tinh vi hơn. Các đối tượng lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội và livestream bán hàng để phân phối hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ trên quy mô lớn, gây khó khăn hơn cho công tác truy vết so với các kênh truyền thống. Bên cạnh đó, các đối tượng còn vận hành các website phát trực tuyến xâm phạm bản quyền phim, chương trình thể thao trực tiếp, chương trình giải trí có bản quyền của các hãng lớn trong và ngoài nước.

Đáng chú ý, tình trạng sản xuất hàng giả, xâm phạm sở hữu công nghiệp diễn ra đặc biệt đối với một số nhãn hiệu nổi tiếng thế giới và những mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Các đối tượng cũng sử dụng tài khoản, dịch vụ ẩn danh, máy chủ đặt ở nước ngoài để che giấu nhân thân, gây khó khăn cho công tác điều tra, truy vết của lực lượng chức năng.

"Trước những diễn biến đó, lực lượng công an đã và đang nâng cao năng lực điều tra trong môi trường số, chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng trong nước và quốc tế để truy vết, xử lý nghiêm các đối tượng phạm tội, dù ở trong nước hay có yếu tố nước ngoài", Thiếu tướng Đào Hồng Sơn cho biết.

Cuộc chiến không khoan nhượng

Thiếu tướng Đào Hồng Sơn khẳng định, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ là cuộc chiến không khoan nhượng, phải được tiến hành thường xuyên, liên tục với phương châm "hiểu rõ, nắm chắc và hành động quyết liệt", nhằm xây dựng văn hóa tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ trong toàn xã hội.

Thời gian tới, Bộ Công an sẽ tiếp tục chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương triển khai hiệu quả đợt cao điểm đến ngày 7/8/2026 và duy trì đấu tranh thường xuyên; đồng thời chủ động dự báo, nhận diện các phương thức, thủ đoạn mới để phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm, từ xa, kể cả các hoạt động xuyên tạc, chống phá làm ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam.

Cùng với đó, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các "nút thắt" pháp lý. Bộ Công an đang phối hợp với Bộ Tư pháp đề xuất sửa đổi Bộ luật Hình sự theo hướng mở rộng hành vi, tăng chế tài đối với các tội tại Điều 225, Điều 226; bổ sung quy định xử lý hành vi giải mã trái phép tín hiệu cáp, vệ tinh; hoàn thiện hướng dẫn về tình tiết "quy mô thương mại". Đồng thời, Bộ cũng đề xuất sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính về phương pháp định giá tang vật vi phạm, hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan thực thi.

Bộ cũng tiếp tục tăng cường hợp tác quốc tế, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý, triển khai định danh người bán trên sàn thương mại điện tử qua VNeID, xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa và nâng cao hiệu quả tuyên truyền để người dân, doanh nghiệp hiểu, tôn trọng và chủ động bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Người dân không truy cập, sử dụng các trang web vi phạm bản quyền

Từ thực tiễn công tác, Thiếu tướng Đào Hồng Sơn kêu gọi người tiêu dùng cần "nói không" với hàng giả, hàng nhái, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Người dân không truy cập, không sử dụng các trang web phát nội dung vi phạm bản quyền; không sử dụng phần mềm không có bản quyền, bởi đây là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đối với doanh nghiệp, cần chủ động bảo vệ "tài sản" của mình bằng cách đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, bản quyền, sáng chế, chỉ dẫn địa lý. Đồng thời, doanh nghiệp cần hợp tác chặt chẽ với cơ quan chức năng khi phát hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Thực thi quyền sở hữu trí tuệ không chỉ bảo vệ lợi ích doanh nghiệp mà còn góp phần xây dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng.

Khi phát hiện hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ, đề nghị người dân và doanh nghiệp tích cực tố giác qua đường dây nóng của công an, qua ứng dụng VNeID hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan công an gần nhất.

"Mỗi thông tin tố giác có thể là manh mối quan trọng để lực lượng chức năng triệt phá những đường dây tội phạm, bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh cho toàn xã hội", Thiếu tướng Đào Hồng Sơn nhấn mạnh.