Đề xuất đóng tài khoản thanh toán không hoạt động từ 3 năm

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung cơ chế xử lý tài khoản thanh toán không phát sinh giao dịch trong thời gian dài; sửa đổi quy định về thanh toán quốc tế; đồng thời cập nhật, hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật, nhân sự và thủ tục hành chính đối với tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán.

Bổ sung cơ chế xử lý tài khoản "ngủ đông"

Theo Nghị định 52/2024/NĐ-CP đang có hiệu lực, tài khoản thanh toán được đóng trong các trường hợp chủ tài khoản có yêu cầu; chủ tài khoản là cá nhân chết hoặc bị tuyên bố đã chết; tổ chức có tài khoản chấm dứt hoạt động; hoặc chủ tài khoản vi phạm các hành vi bị cấm liên quan đến tài khoản thanh toán.

Tại dự thảo, Ngân hàng Nhà nước đề xuất bổ sung thêm một trường hợp được đóng tài khoản thanh toán, đó là tài khoản không phát sinh giao dịch từ 3 năm trở lên, tính từ thời điểm phát sinh giao dịch cuối cùng của chủ tài khoản, trừ trường hợp giữa khách hàng và ngân hàng đã có thỏa thuận khác về việc đóng tài khoản.

Ảnh minh họa

NHNN lý giải, đề xuất này xuất phát từ thực tế tồn tại các tài khoản thanh toán không còn được sử dụng trong thời gian dài hoặc các tài khoản bị bỏ quên. Cơ quan soạn thảo cho biết hiện nay pháp luật chủ yếu cho phép tổ chức tín dụng và khách hàng tự thỏa thuận về việc xử lý các tài khoản này. Tuy nhiên, đối với những tài khoản được mở trước khi Nghị định 52/2024/NĐ-CP và Thông tư 17/2024/TT-NHNN có hiệu lực, nhiều trường hợp chưa có thỏa thuận cụ thể nên phát sinh khó khăn trong quá trình xử lý.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định về xử lý số dư sau khi đóng tài khoản thanh toán. Nếu quy định hiện hành nêu việc xử lý số dư đối với trường hợp người thụ hưởng hợp pháp đã được thông báo nhưng không đến nhận, thì dự thảo quy định rõ hơn theo hướng ngân hàng tiếp tục theo dõi số dư còn lại để hoàn trả cho người thụ hưởng hợp pháp khi có yêu cầu hoặc xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, dự thảo còn sửa đổi một số quy định liên quan đến hồ sơ mở tài khoản thanh toán tại Ngân hàng Nhà nước theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, cho phép cơ quan tiếp nhận chủ động khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu đã được công bố để thay thế một số thành phần hồ sơ mà tổ chức phải nộp.

Sửa quy định về ví điện tử, thanh toán xuyên biên giới và trung gian thanh toán

Một nội dung đáng chú ý khác là việc sửa đổi khái niệm dịch vụ ví điện tử. Nghị định 52/2024/NĐ-CP hiện quy định dịch vụ ví điện tử cho phép khách hàng "nạp tiền vào ví điện tử, rút tiền ra khỏi ví điện tử và thực hiện giao dịch thanh toán". Dự thảo đề xuất thay cụm từ "nạp tiền vào ví điện tử" bằng "nhận tiền vào ví điện tử".

Theo cơ quan soạn thảo, cách diễn đạt mới phù hợp hơn với thực tế triển khai khi ví điện tử hiện có thể nhận tiền từ tài khoản thanh toán, thẻ ghi nợ hoặc từ các ví điện tử khác, thay vì chỉ giới hạn ở hoạt động nạp tiền của chính chủ ví.

Đối với hoạt động thanh toán quốc tế, dự thảo sửa đổi khoản 3 Điều 5 theo hướng bổ sung thêm một phương thức thực hiện. Theo đó, ngoài việc thực hiện thông qua ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài đã được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tham gia hệ thống thanh toán quốc tế như quy định hiện hành, tổ chức nước ngoài còn có thể thực hiện thông qua tổ chức cung ứng dịch vụ chuyển mạch tài chính quốc tế tại Việt Nam đã được Ngân hàng Nhà nước cấp phép.

NHNN cũng cho biết sửa đổi này được đề xuất trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai nhiều dự án kết nối thanh toán bán lẻ xuyên biên giới thông qua mã QR với các quốc gia trong khu vực. Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung cơ chế kết nối thông qua tổ chức chuyển mạch tài chính quốc tế nhằm phù hợp với mô hình triển khai thực tế hiện nay.

Đối với điều kiện về vốn của tổ chức trung gian thanh toán, dự thảo đề xuất sửa đổi quy định theo hướng sử dụng khái niệm "vốn điều lệ" thay cho "vốn điều lệ thực góp hoặc được cấp". Theo cơ quan soạn thảo, việc điều chỉnh nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Doanh nghiệp hiện hành, trong đó chỉ quy định về "vốn điều lệ" và không có khái niệm "vốn điều lệ thực góp". Dự thảo đồng thời vẫn duy trì yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 50 tỷ đồng đối với dịch vụ ví điện tử, hỗ trợ thu hộ, chi hộ và cổng thanh toán điện tử; 300 tỷ đồng đối với dịch vụ chuyển mạch tài chính, chuyển mạch tài chính quốc tế và bù trừ điện tử.

Dự thảo cũng bổ sung một số yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật và an ninh hệ thống. Cụ thể, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán phải có hệ thống thông tin đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh mạng cấp độ 3 và yêu cầu bảo đảm hoạt động liên tục. Đối với dịch vụ chuyển mạch tài chính, chuyển mạch tài chính quốc tế và bù trừ điện tử, dự thảo quy định thêm các điều kiện về kết nối hệ thống, năng lực xử lý giao dịch và yêu cầu an ninh mạng ở mức cao hơn.

Cùng với đó, nhiều thủ tục hành chính liên quan đến cấp phép, gia hạn hoặc chấp thuận hoạt động được sửa đổi theo hướng giảm số lượng hồ sơ giấy phải nộp, tăng sử dụng hồ sơ điện tử, khai thác dữ liệu dùng chung và rút ngắn thời gian xử lý ở một số thủ tục.