Ngày chuyển đổi số ngành Ngân hàng 2026

Nhịp đập số dưới mái chợ truyền thống

Đỗ Hùng - 07:15 | 27/08/2026

Nằm nép mình bên dòng sông Hàn thơ mộng, chợ Hàn từ lâu đã trở thành một biểu tượng văn hóa, lịch sử không thể tách rời của thành phố Đà Nẵng. Đúng như danh xưng “Chợ quốc tế”, bước chân vào không gian bên trong chợ, người ta dễ choáng ngợp bởi sự pha trộn âm thanh vô cùng độc đáo. Đó là tiếng mời chào đon đả bằng tiếng Hàn, tiếng Anh, tiếng Trung của những tiểu thương nơi đây cùng những đoàn du khách đa quốc tịch đến từ khắp nơi trên thế giới. Đặc biệt, du khách Hàn Quốc luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất. Chợ Hàn đã trở thành điểm đến không thể thiếu trong các hành trình tour của khách quốc tế khi đến thành phố biển miền Trung này.

Chuyển đổi số từ “chợ quốc tế”

Đặc biệt, nhịp đập số bắt đầu len lỏi vào từng sạp hàng dưới mái chợ trăm tuổi này, thổi một luồng sinh khí hiện đại vào những giá trị cổ kính xóa đi sự bất tiện khi đổi ngoại tệ, nỗi lo sợ tiền giả hay những bất đồng về ngôn ngữ là rào cản vô hình một thời. Những chiếc rổ nhựa đựng tiền mặt thay thế dần bằng những tấm bảng mica in mã QR.

Sự phối hợp giữa Sở Công thương với ngành Ngân hàng triển khai mô hình "Chợ 4.0" đã tạo nên một cú hích. Đến nay, 95% trong tổng số hơn 800 tiểu thương tại chợ Hàn đã sở hữu ít nhất một mã QR thanh toán. Không chỉ dừng lại ở hệ thống VietQR nội địa liên kết giữa 37 ngân hàng, nhiều sạp hàng phục vụ du lịch tại đây đã chủ động nâng cấp lên các cổng thanh toán đa quốc gia.

Hãy thử tưởng tượng một vị khách đến từ Seoul hay Thượng Hải bước vào một sạp hàng. Thay vì phải loay hoay tìm nơi đổi ngoại tệ với tỷ giá đắt đỏ, hay mở ví đếm từng tờ tiền Việt Nam đồng một cách bỡ ngỡ, họ chỉ cần mở ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử quốc tế quen thuộc trên điện thoại cá nhân (như Alipay, WeChat Pay hay thẻ Visa/Mastercard tích hợp số) và quét mã. Rào cản ngôn ngữ khi mặc cả hay thối tiền đều không còn ở cả phía khách du lịch và tiểu thương bởi tất cả giá trị định lượng đều hiển thị rõ ràng chuẩn xác trên màn hình điện thoại của cả hai bên. Và chỉ chưa đầy 3 giây, giao dịch hoàn tất, dòng tiền tự động quy đổi và chuyển thẳng vào tài khoản của người bán. Tiếng "ting ting" phát ra từ chiếc điện thoại thông minh trở thành thứ ngôn ngữ chung toàn cầu, kết nối người mua và người bán một cách thân thiện.

Không chỉ mang lại tiện lợi, chuyển đổi số tại các chợ truyền thống ở Đà Nẵng còn tạo nên một điểm cộng, một dấu ấn văn minh trong mắt bạn bè quốc tế khi hòa mình vào đời sống bản xứ. Sự kết nối đồng bộ giữa hệ thống ngân hàng nội địa với các phương thức thanh toán, chuyển mạch quốc tế đã vô hình trung biến những khu chợ truyền thống trở thành những không gian mua sắm thân thiện toàn cầu. Chính công nghệ số đã kéo gần khoảng cách giữa một du khách quốc tế với một tiểu thương dung dị dưới mái chợ Hàn cổ kính.

95% trong tổng số hơn 800 tiểu thương tại Chợ Hàn đã sở hữu ít nhất một mã QR thanh toán

Đòn bẩy từ “bà đỡ” ngân hàng

Công nghệ chính là chìa khóa vàng để các ngân hàng đưa giải pháp tài chính số len lỏi vào từng huyết mạch của đời sống. Những rào cản tưởng chừng như không thể khỏa lấp về tuổi tác, về học vấn công nghệ đã bị xóa nhòa khi các sản phẩm ngân hàng số được tinh chỉnh tối giản, gần gũi và dễ tiếp cận như chính chiếc cân, cái rổ của các tiểu thương. Công nghệ lúc này không còn là thứ gì đó xa xỉ, nó mang hơi thở của cuộc sống, của sự thấu hiểu và sẻ chia.

Tuy nhiên, để công nghệ có thể bén rễ tại các khu chợ truyền thống, các TCTD đã phải thực hiện một cuộc cách mạng về tư duy. Đó là “Bình dân hóa công nghệ”. Vai trò của các NHTM lúc này không chỉ là đơn vị cung ứng dịch vụ đơn thuần, mà đã trở thành những "nhà giáo dục tài chính" kiên nhẫn. Họ hiểu rằng, muốn chinh phục được tiểu thương, công nghệ không cần phải quá tinh vi, mà cần phải đơn giản đến mức tối giản.

Nhận thức được rào cản tâm lý của người dân, các ngân hàng đã triển khai những chiến dịch "bám chợ, bám sạp". Những nhân viên ngân hàng đã đồng hành cùng từng tiểu thương đưa công nghệ thanh toán vào cuộc sống, hướng dẫn từ cách xem các thông tin giao dịch màn hình điện thoại, cách mở ứng dụng mà không sợ làm mất tiền, cung cấp những chiếc loa thông báo nhận chuyển khoản thành công gắn SIM 4G. Âm thanh "Đã nhận được… đồng" mà chiếc loa phát ra khi thanh toán thành công xua tan hoàn toàn nỗi lo "nhận tiền ảo" của người bán. Cùng với đó là chính sách miễn toàn bộ phí chuyển khoản, phí duy trì tài khoản và hỗ trợ in ấn mã QR miễn phí cho tiểu thương. Những bước đi thấu cảm đó đã giúp ngành Ngân hàng biến những con số vô cảm trên hệ thống cốt lõi thành những công cụ sinh động, mang lại niềm tin tuyệt đối cho người sử dụng.

Nếu như mã QR là “bề nổi” của tảng băng chuyển đổi số, giúp thay đổi bề mặt giao dịch, thì các chính sách ưu đãi sâu rộng từ các NHTM chính là "phần chìm" vững chắc, tạo động lực nội sinh mạnh mẽ để tiểu thương gắn bó lâu dài với hệ sinh thái số. Hiểu được huyết mạch của chợ truyền thống chính là dòng vốn lưu động quay vòng nhanh, các ngân hàng đã không ngừng tung ra các gói giải pháp tài chính mang tính "may đo" riêng cho phân khúc này.

Tiểu thương có dòng thu ổn định qua tài khoản ngân hàng sẽ được duyệt vay tự động qua ứng dụng di động với lãi suất ưu đãi giảm từ 1% - 2%/năm so với thông thường, thủ tục giải ngân chỉ trong vòng vài phút. Các ứng dụng ngân hàng số hiện nay không chỉ để nhận tiền, mà còn đóng vai trò như một người kế toán ảo, giúp các dì, các cô tự động thống kê doanh thu theo ngày, theo tuần, quản lý chi phí một cách khoa học mà không cần sổ sách ghi chép phức tạp.

VCB Nam Đà Nẵng ký kết hợp tác với Thuế Đà Nẵng đồng hành hỗ trợ các hộ kinh doanh

Những chính sách nhân văn này đã biến tài khoản ngân hàng từ một công cụ thanh toán đơn thuần trở thành một bệ đỡ tài chính giúp các hộ kinh doanh nhỏ lẻ tự tin mở rộng quy mô, thoát khỏi bóng đen của các hình thức "tín dụng đen" rình rập.

Song hành với sự thay đổi của người bán là cuộc chuyển dịch trong thói quen của người mua. Từ những bà nội trợ trung niên đến các bạn trẻ thế hệ “Gen Z”, chỉ cần mang theo một chiếc điện thoại di động là có thể thoải mái mua hàng bằng một cú quét mã. Không còn cảnh cả người bán lẫn người mua loay hoay tìm tiền lẻ để trả lại. Mọi giao dịch đều được bảo mật và lưu lại lịch sử rõ ràng trên ứng dụng ngân hàng. Việc chi tiêu hàng ngày tại chợ tưởng chừng nhỏ lẻ nhưng khi được số hóa, người mua có thể dễ dàng thống kê dòng tiền chi tiêu hàng tháng của gia đình qua sao kê tài khoản.

Ông Võ Minh - Phó giám đốc NHNN Khu vực 9 đánh giá: "Mô hình “Chợ 4.0” tại chợ Hàn và các chợ truyền thống trên địa bàn Đà Nẵng thời gian qua là một minh chứng sống động cho thấy khi công nghệ chạm đúng nhu cầu thực tế của người dân, nó sẽ tạo ra sức lan tỏa vô cùng lớn. Tuy nhiên, chuyển đổi số không phải là một điểm đến, mà là một hành trình liên tục. Định hướng tiếp theo của ngành Ngân hàng là không chỉ dừng lại ở việc phủ sóng hạ tầng thanh toán QR đơn thuần, mà sẽ chỉ đạo các TCTD tiến sâu hơn vào giai đoạn số hóa chiều sâu". Trong đó, ngành Ngân hàng sẽ thúc đẩy tài chính toàn diện thông qua dữ liệu lớn (Big Data); tăng cường ứng dụng dữ liệu giao dịch từ hệ thống “Chợ 4.0” để xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng tự động. Từ đó, tạo điều kiện cho những hộ kinh doanh nhỏ nhất, chưa từng có tài sản thế chấp, vẫn có cơ hội tiếp cận dòng vốn ngân hàng chính thống một cách dễ dàng.

Đỗ Hùng

Tin khác

Chuyển đổi số bắt đầu từ những giao dịch nhỏ

Giữa những buôn làng Tây Nguyên hôm nay, chuyển đổi số đang lặng lẽ đi vào đời sống theo những cách rất đỗi gần gũi. Từ phiên chợ quê, cửa hàng vật tư nông nghiệp đến những giao dịch của người dân, chiếc điện thoại thông minh và mã QR đang dần thay đổi thói quen thanh toán, mở rộng cánh cửa tiếp cận dịch vụ tài chính hiện đại.

Chuyển đổi số và hành trình chạm tới cảm xúc

“Tận dụng có hiệu quả các cơ hội do cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đem lại để thúc đẩy quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế gắn với thực hiện các đột phá chiến lược và hiện đại hoá đất nước; phát triển mạnh mẽ kinh tế số; nâng cao chất lượng cuộc sống, phúc lợi của người dân…”.

Từ phòng vệ đến phòng ngừa lừa đảo số

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho biết, cùng với quá trình chuyển đổi số, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và phòng chống lừa đảo trực tuyến đã trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành Ngân hàng. Trước thực trạng các hình thức tấn công mạng, giả mạo danh tính, sử dụng AI, Deepfake, tài khoản không chính chủ hay các cuộc tấn công chuỗi cung ứng đang diễn biến ngày càng phức tạp, an toàn số không chỉ là yêu cầu về công nghệ, mà còn là điều kiện tiên quyết để phát triển ngân hàng số bền vững và củng cố niềm tin của người dân đối với các dịch vụ tài chính số. Theo đó, các TCTD phải chuyển mạnh từ phòng ngự bị động sang phòng thủ chủ động, hình thành năng lực phát hiện sớm, cảnh báo sớm, xử lý nhanh và phục hồi nhanh sau sự cố.

Xây dựng nguồn nhân lực tinh thông nghiệp vụ, làm chủ công nghệ

Cùng với những thành tựu vượt bậc về số hóa dịch vụ, ngành Ngân hàng cũng đang chứng kiến một cuộc “tái cấu trúc” về nhân sự chưa từng có. Để duy trì vị thế tiên phong và hướng tới phát triển bền vững, việc tái cấu trúc, đào tạo và phát triển một thế hệ nhân sự ngân hàng mới - những người vừa tinh thông nghiệp vụ vừa làm chủ công nghệ đã trở thành nhiệm vụ mang tính sống còn.

Khi doanh nghiệp trở thành trung tâm của chuyển đổi số ngân hàng

Chuyển đổi số trong ngành Ngân hàng đang bước sang một giai đoạn mới. Thực hiện tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các chương trình hành động của Chính phủ, NHNN xác định chuyển đổi số không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng, mà còn góp phần hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Theo định hướng đó, nếu như trước đây các ngân hàng chủ yếu cạnh tranh bằng tốc độ số hóa giao dịch, mở rộng kênh ngân hàng số và gia tăng trải nghiệm trên ứng dụng, thì hiện nay trọng tâm đã chuyển sang xây dựng các nền tảng tài chính có khả năng gắn với hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngân hàng có mặt ở mọi “điểm chạm” của nền kinh tế

Không còn chỉ hiện diện khi người dân gửi tiết kiệm, doanh nghiệp vay vốn hay thực hiện một giao dịch chuyển tiền, ngân hàng đang xuất hiện ở ngày càng nhiều “điểm chạm” của nền kinh tế số. Từ vai trò trung gian tài chính, ngân hàng đang trở thành người kiến tạo hệ sinh thái số, kết nối dòng tiền, dữ liệu và dịch vụ, góp phần thúc đẩy kinh tế số, xã hội số.

Làm chủ dữ liệu - lợi thế cạnh tranh mang tính quyết định

Dữ liệu đang dần thay đổi cách các ngân hàng vận hành, ra quyết định và phục vụ khách hàng. Theo ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank (ảnh trên), trong kỷ nguyên AI, làm chủ dữ liệu không chỉ là yêu cầu của chuyển đổi số mà còn là lợi thế cạnh tranh mang tính quyết định đối với ngân hàng số.

Ngành Ngân hàng với cơ hội mới từ kỷ nguyên AI

Chuyển đổi số đã đưa ngân hàng từ quầy giao dịch lên môi trường số, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra bước chuyển sâu hơn: từ số hóa giao dịch sang thông minh hóa vận hành, quản trị và dịch vụ. Trong kỷ nguyên dữ liệu và AI, cơ hội nằm ở việc phục vụ khách hàng nhanh hơn, khả năng hiểu khách hàng tốt hơn, ra quyết định chính xác và quản trị rủi ro chủ động hơn.

Bình dân học vụ số và hành trình thắp sáng tri thức số

"Bình dân học vụ số phải trở thành phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện, bao trùm, sâu rộng". Tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm đã được ngành Ngân hàng triển khai sâu rộng không chỉ trong toàn Ngành, mà còn lan tỏa đến mọi miền đất nước thông qua việc lồng ghép các kiến thức số trong từng sản phẩm tiện ích số đến với người dân, để không ai bị bỏ lại phía sau trong dòng chảy chuyển đổi số.

Gieo mầm kinh tế số giữa đại ngàn

Giữa những buôn làng Tây Nguyên hôm nay, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa lạ. Từ những phiên livestream bán hàng trực tuyến ở cửa hàng vật tư nông nghiệp đến các rẫy cà phê, hồ tiêu, dòng chảy số đang lặng lẽ len vào từng giao dịch thường nhật.