Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Điểm trừ chậm cải thiện trên môi trường đầu tư

Ngọc Khanh
Ngọc Khanh  - 
Qua các khảo sát mà nhiều tổ chức trong và ngoài nước tiến hành gần đây, các doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp đã liên tục kiến nghị Nhà nước cần có chiến lược tổng thể về việc cải cách tư pháp nhằm hỗ trợ môi trường kinh doanh.
aa
Điểm trừ chậm cải thiện trên môi trường đầu tư Nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư
Điểm trừ chậm cải thiện trên môi trường đầu tư Thủ tướng mong muốn DNNVV đóng góp cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh
Điểm trừ chậm cải thiện trên môi trường đầu tư
Ảnh minh họa

Báo cáo của Bộ Tư pháp cho thấy, trong 5 năm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB), Việt Nam có 4 chỉ số tụt hạng, trong đó có 2 chỉ số rất quan trọng là Phá sản doanh nghiệp và Giải quyết tranh chấp hợp đồng. Đây là những chỉ số căn bản của môi trường kinh doanh nói riêng và hệ số để chỉ kinh tế thị trường nói chung. Thời gian vừa qua, đây cũng là vấn đề mà nhà đầu tư trong và ngoài nước dành nhiều sự quan tâm do mức độ cải thiện rất chậm chạp.

Nhà đầu tư sợ bị xét lại

Trao đổi bên lề Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) năm 2019 vừa qua, đại diện của Hiệp hội doanh nghiệp Úc tại Việt Nam (Auscham) than phiền về khó khăn mà các thành viên của hiệp hội phải đối mặt khi muốn ngừng kinh doanh tại Việt Nam, trong đó tập trung vào quy trình chứng minh không nợ đọng thuế. Quy trình này mất nhiều thời gian và tốn kém ở mức không cần thiết.

Vị này phân tích, các công ty đã được kiểm toán thuế, sau đó muốn ngừng kinh doanh thì lại phải xem xét lại thuế và từ đây nảy sinh các cách hiểu khác nhau, dẫn đến việc bị đánh thuế kép hoặc lật lại các vấn đề đã khép lại. Điều này khiến thủ tục chứng minh không nợ đọng thuế chẳng khác gì một cuộc xem xét thuế tổng thể, quay ngược lại nhiều năm. Như vậy, các công ty không thể dựa vào các cuộc kiểm toán, hồ sơ và các giao dịch thuế trước đây với cơ quan thuế.

“Điều quan trọng mang lại niềm tin vào hệ thống thuế nói riêng và môi trường đầu tư của một quốc gia nói chung là các công ty có thể dựa vào hồ sơ và các giao dịch thuế trước đây, hơn là phải mở lại toàn bộ lịch sử thuế của họ”, đại diện Auscham lưu ý.

Bên cạnh đó, trong lúc tiến hành xem xét lại, cơ quan thuế còn mất một thời gian đáng kể vì những lý do không thoả đáng như cán bộ được phân công bận việc khác, dẫn đến gia tăng chi phí hành chính cho các công ty nước ngoài đang muốn ngừng hoạt động đại diện của mình tại Việt Nam. Quy trình này khó khăn và kéo dài, ngay cả với các chi nhánh, văn phòng đại diện chỉ thực hiện công việc văn phòng, lưu trữ hồ sơ…

Đại diện của Auscham cho biết, thường thì khi công ty phải tiến hành giải thể, họ đã phải chịu những khoản lỗ đáng kể. Điều đó có nghĩa là vốn của họ đã bị hao tổn nhiều và họ có ít nguồn quỹ để giải thể công ty, trong khi lại bị đánh các khoản thuế bổ sung vì một loạt lý do, song lại không có nguồn lực để trả.

Từ đó công ty có thể bước vào tình trạng phá sản, việc này có thể gây ra những hệ luỵ đáng kể đối với người đại diện theo pháp luật, hoặc công ty có thể phải gửi thêm nguồn quỹ đến Việt Nam. Do công ty mẹ không muốn trợ cấp cho các hoạt động gây lỗ, sẽ dẫn đến sự bế tắc, khiến người đại diện theo pháp luật phải hứng chịu. Vị này cho biết thêm, nếu thực hiện lựa chọn còn lại là tiến hành phá sản, thì quy trình còn dài dòng và đè nặng áp lực lên người đại diện theo pháp luật nhiều hơn.

Cần môi trường kinh doanh an toàn

Báo cáo về môi trường kinh doanh của WB đã chỉ ra thực trạng, trong vài năm gần đây, Chỉ số giải quyết tranh chấp hợp đồng của Việt Nam thường ở mức trung bình thấp so với một số nước ở khu vực Đông Á và Thái Bình Dương và thấp hơn 3 quốc gia ở khu vực ASEAN được đánh giá có môi trường kinh doanh tốt nhất là Singapore, Malaysia, Thái Lan. Năm 2018, báo cáo này cũng cho thấy chỉ số Phá sản doanh nghiệp của Việt Nam đứng thứ 133/190 nền kinh tế với thời gian 5 năm để giải quyết một vụ việc phá sản giá trị nhỏ (tương đương 5.000 USD), chất lượng của khuôn khổ pháp lý về phá sản doanh nghiệp chỉ đạt 7,5/16 điểm.

Theo Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), khi nhà đầu tư chính thức tiến hành hoạt động kinh doanh, họ phải giao kết hợp đồng với rất nhiều bên, từ đối tác, người lao động, người cho thuê mặt bằng, khách hàng…

Tuy nhiên, các doanh nghiệp sẽ luôn phải đối mặt với nguy cơ bên còn lại của hợp đồng không thực hiện cam kết hoặc nghĩa vụ trong hợp đồng, gây thiệt hại cho hoạt động kinh doanh của họ. Trong trường hợp đó, nhà đầu tư rất cần sự hỗ trợ của Nhà nước trong việc đảm bảo thực thi hợp đồng. Nếu hệ thống tư pháp làm việc tốt, nhanh chóng, minh bạch và hiệu quả thì các hợp đồng được đảm bảo, môi trường kinh doanh trở nên an toàn, ít rủi ro.

Đánh giá về quá trình cải cách tư pháp, giải quyết tranh chấp và phá sản của Việt Nam, TS. Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI cho biết, sau 5 năm liên tục giảm, từ 60% năm 2013 xuống 36% năm 2017, thì năm vừa qua, tỷ lệ DN sẵn sàng khởi kiện ra toà án khi có tranh chấp đã tăng trở lại, lên mức 45% năm 2018. Con số đó cho thấy những nỗ lực cải cách tư pháp trong vài năm qua đã được cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận.

Theo đánh giá của các luật sư, kết quả này có được là nhờ 2 biện pháp cải cách quan trọng được toà án thực hiện gần đây là công bố án lệ và công khai bản án. Nhờ đó đã giảm sự tuỳ tiện trong các phán quyết của hệ thống toà án, khiến hệ thống tư pháp bớt rủi ro hơn.

Mặc dù vậy theo ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng Ban Pháp chế của VCCI, tỷ lệ doanh nghiệp sẵn sàng khởi kiện khi có tranh chấp với đối tác dù có cải thiện song vẫn khá thấp. Trong khi đó, đối với chỉ tiêu về phá sản doanh nghiệp thì theo đánh giá chung, đây vẫn là nội dung ít được cải thiện nhất. Nguyên nhân là do các chính sách có liên quan được đưa ra không toàn diện, mới chỉ là những quy định mang tính định hướng, chưa chuẩn bị tốt các điều kiện thi hành. Bên cạnh đó, còn thiếu cơ chế giám sát, đánh giá.

Qua các khảo sát mà nhiều tổ chức trong và ngoài nước tiến hành gần đây, các doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp đã liên tục kiến nghị Nhà nước cần có chiến lược tổng thể về việc cải cách tư pháp nhằm hỗ trợ môi trường kinh doanh. Cụ thể là khuyến nghị chiến lược này tập trung vào việc rút ngắn thời gian và nâng cao tính tiên liệu của hoạt động xét xử. Đối với hoạt động thi hành án dân sự, chiến lược này cần đưa ra các mục tiêu và giải pháp để rút ngắn thời gian và tăng tính hiệu quả khi thi hành án.

Ngọc Khanh

Tin liên quan

Tin khác

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.
Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Trong bối cảnh chuyển đổi số, mỗi bưu gửi đều gắn liền với dữ liệu cá nhân, tình trạng lộ lọt thông tin từ nhãn dán bưu phẩm, đơn hàng đều có thể bị kẻ xấu lợi dụng để lừa đảo đang gây bức xúc lớn trong cử tri. Do vậy, cần thắt chặt quy định bảo vệ thông tin dữ liệu cá nhân và cụ thể hóa lộ trình chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sau giai đoạn phát triển nhanh về số lượng, chương trình OCOP tại các địa phương đang bước vào quá trình sàng lọc, hướng đến những sản phẩm có chất lượng và sức cạnh tranh thực chất. Số sản phẩm còn hiệu lực giảm, trong khi nhóm 5 sao tăng lên. Song nâng chất lượng không thể dừng ở việc loại bỏ sản phẩm hết hạn chứng nhận, mà cần tiếp sức cho những chủ thể có tiềm năng nhưng còn khó khăn về nguồn lực.