‘Định giá’ lại dòng tiền: Chìa khóa khơi vốn, tạo đà tăng trưởng

Dòng vốn cần được chuyển hướng, ưu tiên chảy vào những doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao

Điểm tựa cho mục tiêu tăng trưởng kép

Mới đây, tại Hà Nội, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ Tài chính) đã tổ chức Hội thảo “Huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính khu vực tư nhân: Động lực cho tăng trưởng kinh tế”. Bức tranh toàn cảnh về một động lực cốt lõi của nền kinh tế đã được các chuyên gia phác họa rõ nét, đặt trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực bứt tốc mạnh mẽ.

Bối cảnh vĩ mô đang cho thấy những tín hiệu lạc quan. Theo TS. Lê Thị Thùy Vân, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, kinh tế Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 8% so với cùng kỳ. Đây là mức tăng thuộc nhóm cao nhất trong vòng 15 năm qua. Trong bối cảnh lạm phát được kiểm soát tốt quanh mục tiêu 4,5% và các cân đối lớn được duy trì ổn định, nền tảng này mở ra cơ hội để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng 10% trong năm 2026. Dù vậy, chặng đường cuối năm là một “nhiệm vụ kép”; vừa phải duy trì tốc độ tăng trưởng cao, vừa nâng chất lượng tăng trưởng để tạo đà vững chắc cho giai đoạn 2026-2030.

Để giải bài toán này, việc khơi thông mọi nguồn lực là điều kiện tiên quyết, trong đó kinh tế tư nhân giữ vai trò trụ cột. Tính đến hết tháng 7/2026, Việt Nam có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động với tổng vốn đăng ký hơn 30,8 triệu tỷ đồng (khu vực tư nhân chiếm tới 78%), cùng với khoảng 5 triệu hộ kinh doanh. Sức mạnh của khu vực này còn được minh chứng qua việc đóng góp trên 30% ngân sách nhà nước và thu hút 80% lực lượng lao động.

Đặc biệt, khu vực tư nhân đang là "quán quân" trong huy động nguồn lực đầu tư. Nửa đầu năm nay, trong 1,8 triệu tỷ đồng tổng vốn đầu tư toàn xã hội, khu vực tư nhân đã đóng góp tới 53,8%. Dư địa để khối này đóng góp mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế vẫn còn rất dồi dào.

Dù tiềm năng lớn, nút thắt về vốn vẫn là rào cản cản bước doanh nghiệp tư nhân. Dự báo nhu cầu vốn để phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030 lên tới 1.500 tỷ USD. Kênh tín dụng ngân hàng truyền thống và dòng vốn FDI rõ ràng chỉ có thể gánh vác một phần khối lượng khổng lồ này.

Ở góc nhìn khác, đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể chỉ ra rằng, dù tạo ra 82% việc làm và đóng góp 51% GDP trong giai đoạn 2021-2025, khu vực tư nhân vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Phần lớn là các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, tiềm lực tài chính mỏng, công nghệ yếu và chuỗi liên kết lỏng lẻo.

Những hạn chế nội tại này càng trở nên rủi ro khi đặt cạnh những biến số vĩ mô quốc tế. Hiện nhiều chuyên gia đã cảnh báo, giai đoạn 2026-2027, kinh tế chịu sức ép từ xung đột địa chính trị, chiến tranh thương mại. Việc giá dầu, lúa mì tăng trở lại cộng với sự suy yếu của các thị trường lớn như Trung Quốc, châu Âu đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải chủ động nâng cao sức chống chịu.

Kiến tạo hệ sinh thái, định giá lại dòng tiền

Để tháo gỡ khó khăn, Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã định hướng việc cải thiện môi trường đầu tư, giảm chi phí hành chính. Theo các chuyên gia, chính sách cần chuyển hẳn từ tư duy "hỗ trợ" sang "kiến tạo hệ sinh thái".

Từ góc độ tài khóa, PGS.TS. Lý Phương Duyên (Học viện Tài chính) nhấn mạnh nguyên tắc hài hòa giữa huy động ngân sách và nuôi dưỡng nguồn thu. Cần thiết kế các chính sách ưu đãi quản trị dựa trên bằng chứng, nhắm đúng vào đầu tư đổi mới công nghệ. Đồng thời, quá trình số hóa quản lý thuế, kết nối dữ liệu giao dịch hóa đơn để phân loại rủi ro sẽ giúp giảm thiểu tối đa chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, theo TS. Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hô VAFIE, cần thúc đẩy sự lan tỏa về công nghệ và quản trị từ khối FDI sang khối tư nhân trong nước thông qua các chuỗi liên kết thực chất.

Chung quy lại, giải phóng nguồn lực vốn tư nhân không phải là hạ chuẩn tín dụng hay bỏ hoàn toàn yêu cầu thế chấp. Quan trọng hơn, đó là cuộc cách mạng về cách nhìn nhận giá trị doanh nghiệp. Một khi thị trường vốn đủ mở và hệ thống tài chính biết đánh giá doanh nghiệp dựa trên năng lực tạo ra dòng tiền tương lai, công nghệ và dữ liệu, nguồn vốn khổng lồ trong dân cư sẽ tự động chảy về những địa chỉ thực sự tạo ra giá trị gia tăng. Đó chính là chìa khóa để kinh tế tư nhân trở thành động lực thực chất, đưa kinh tế Việt Nam cán đích mục tiêu tăng trưởng hai con số.