Doanh nghiệp điện gia dụng xoay trục sang vận hành dựa trên dữ liệu

“Thời kỳ vàng” của ngành điện gia dụng đã đi qua

Tăng trưởng chững lại sau giai đoạn “dễ dàng”

Giai đoạn 2016 - 2020 có thể xem là “thời kỳ vàng” của ngành điện gia dụng trên các sàn thương mại điện tử. Nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh, hành vi mua sắm trực tuyến bùng nổ, giúp nhiều doanh nghiệp nhanh chóng mở rộng quy mô và ghi nhận mức tăng trưởng hai con số.

Tuy nhiên, khi thị trường dần bão hòa, những động lực tăng trưởng dựa trên mở rộng tự nhiên không còn phát huy hiệu quả. Các sản phẩm điện gia dụng phổ thông như nồi cơm điện, quạt, máy xay… đã đạt tỷ lệ thâm nhập cao, khiến nhu cầu chuyển dịch sang thay thế và nâng cấp, kéo theo tốc độ tăng trưởng chậm lại.

Theo ông Đỗ Hữu Hưng, CEO Accesstrade Việt Nam, thị trường thương mại điện tử hiện nay không còn là cuộc chơi của những người chỉ cần mở rộng gian hàng là có tăng trưởng. Khi lưu lượng truy cập bị chia nhỏ và chi phí ngày càng tăng, doanh nghiệp buộc phải tối ưu hiệu quả trên từng điểm chạm với khách hàng.

Cùng với đó, sức mua suy yếu trong bối cảnh kinh tế biến động càng khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, kéo dài vòng đời sản phẩm. Điều này đặt doanh nghiệp trước áp lực phải tìm kiếm hướng đi mới thay vì phụ thuộc vào các mô hình tăng trưởng cũ.

Không chỉ đối mặt với dư địa thị trường thu hẹp, doanh nghiệp điện gia dụng còn chịu sức ép lớn từ cạnh tranh. Sự gia nhập của hàng nhập khẩu giá rẻ và các thương hiệu OEM khiến cuộc đua ngày càng nghiêng về giá và khuyến mãi.

Hệ quả là biên lợi nhuận bị bào mòn, trong khi chi phí vận hành doanh nghiệp từ logistics, quảng cáo đến duy trì gian hàng liên tục gia tăng. Trong nhiều trường hợp, doanh thu vẫn tăng nhưng lợi nhuận không theo kịp, thậm chí suy giảm.

Ông Nguyễn Anh Đức, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), nhận định, bài toán của doanh nghiệp bán lẻ hiện nay không còn là tăng trưởng doanh thu bằng mọi giá, mà là tăng trưởng đi kèm hiệu quả. Nếu không kiểm soát tốt chi phí và chuỗi vận hành, doanh nghiệp rất dễ rơi vào vòng xoáy doanh thu cao nhưng lợi nhuận thấp.

Một trong những điểm nghẽn lớn của doanh nghiệp điện gia dụng nằm ở chính nội lực quản trị. Sau giai đoạn tăng trưởng nóng, nhiều đơn vị bộc lộ hạn chế trong việc thiết lập hệ thống KPI và phân bổ nguồn lực.

Trước đây, không ít doanh nghiệp vận hành dựa trên kinh nghiệm và cảm tính, chưa có hệ thống đo lường hiệu quả rõ ràng. Chi phí marketing, vận hành gian hàng hay khuyến mãi thường được phân bổ dàn trải theo quy mô, thay vì dựa trên hiệu quả thực tế của từng kênh, từng sản phẩm.

Việc thiếu nền tảng dữ liệu và hệ thống quản trị hiện đại khiến nhiều doanh nghiệp không nhìn rõ bức tranh kinh doanh của mình. Điều này đặc biệt rủi ro trong bối cảnh chi phí thương mại điện tử ngày càng gia tăng và cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nghịch lý là doanh thu tăng nhưng hiệu quả kinh doanh không cải thiện tương xứng. Việc thiếu các công cụ phân tích dữ liệu bài bản cũng khiến doanh nghiệp khó nắm bắt hành vi người tiêu dùng, từ đó hạn chế khả năng tối ưu chiến lược kinh doanh, ông Nguyễn Anh Đức chia sẻ thêm.

Chuyển dịch sang vận hành dựa trên dữ liệu

Trong thời điểm hiện tại, nhiều nhà bán hàng chú trọng tập trung nâng cấp năng lực vận hành theo hướng chuyên nghiệp hơn, trong đó dữ liệu đóng vai trò trung tâm. Thay vì chạy theo số lượng đơn hàng, doanh nghiệp bắt đầu tập trung vào các chỉ số cốt lõi như chi phí thu hút khách hàng (CAC), tỷ lệ chuyển đổi, vòng quay hàng tồn hay biên lợi nhuận theo từng sản phẩm. Dữ liệu từ các nền tảng thương mại điện tử trở thành cơ sở để phân tích hành vi người tiêu dùng, tối ưu danh mục hàng hóa và điều chỉnh chiến lược giá.

Doanh nghiệp điện gia dụng đang nỗ lực nâng cao nội lực quản trị

Doanh nghiệp nào khai thác tốt dữ liệu sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Sự khác biệt hiện nay không nằm ở việc ai có nhiều sản phẩm hơn, mà là ai hiểu khách hàng tốt hơn và tối ưu vận hành hiệu quả hơn.

Song song, việc tối ưu quảng cáo và gia tăng khả năng hiển thị sản phẩm cũng trở thành yếu tố sống còn. Các chiến dịch marketing không còn mang tính dàn trải mà được thiết kế dựa trên hiệu quả đo lường cụ thể, giúp tối đa hóa lợi nhuận trên từng đồng chi phí, ông ông Đỗ Hữu Hưng nhấn mạnh.

Trước nhu cầu chuyển đổi này, các nền tảng thương mại điện tử đang đẩy mạnh vai trò hỗ trợ nhà bán thông qua các chương trình đào tạo chuyên sâu.

Đại diện Shopee Việt Nam cho biết, chúng tôi ghi nhận nhu cầu rất lớn từ nhà bán trong việc học cách đọc hiểu dữ liệu, tối ưu quảng cáo và vận hành gian hàng. Các chương trình đào tạo hiện tập trung vào những kỹ năng cốt lõi này nhằm giúp nhà bán thích ứng nhanh với thị trường và nâng cao hiệu quả kinh doanh”.

Thông qua các hoạt động này, nhà bán không chỉ được cung cấp công cụ mà còn được hướng dẫn cách sử dụng hiệu quả, từng bước chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa trên quy mô sang mô hình tăng trưởng dựa trên hiệu quả.

Có thể thấy, sau gần một thập kỷ phát triển, ngành điện gia dụng trên sàn thương mại điện tử đang đứng trước một “bước ngoặt” quan trọng. Những doanh nghiệp không kịp thích ứng với yêu cầu mới về quản trị và dữ liệu sẽ dễ rơi vào vòng xoáy tăng trưởng chậm và lợi nhuận suy giảm.

Ngược lại, những đơn vị chủ động tái cấu trúc, đầu tư vào năng lực phân tích dữ liệu và tối ưu vận hành sẽ có cơ hội tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững. Trong một thị trường không còn “dễ dàng”, tăng trưởng dài hạn sẽ không đến từ quy mô, mà đến từ chất lượng và hiệu quả. Đây chính là thước đo mới cho năng lực của doanh nghiệp trong kỷ nguyên thương mại điện tử.