Hà Nội thí điểm xã, phường xã hội chủ nghĩa quy mô 700.000 dân

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, việc chọn địa bàn thí điểm không chỉ dựa vào điều kiện hiện có mà còn chú trọng năng lực lãnh đạo thực hiện, mức độ sẵn sàng của hệ thống chính trị cơ sở

Chiều 21/5, tại hội thảo khoa học “Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới - những vấn đề lý luận và thực tiễn” do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã thông tin về quá trình nghiên cứu, xây dựng và triển khai Đề án thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa trên địa bàn thành phố.

Theo ông Vũ Đại Thắng, việc lựa chọn địa bàn triển khai thí điểm được thực hiện theo nguyên tắc bảo đảm tính cân đối, đại diện và khả thi, đồng thời không lựa chọn những địa phương quá đặc thù hoặc quá khó khăn để triển khai.

Hà Nội ưu tiên những địa bàn có điều kiện thuận lợi để triển khai đồng bộ các nội dung của đề án, đặc biệt là 8 nội dung cốt lõi, cùng khả năng tổ chức, sắp xếp lại không gian phát triển. Địa phương được chọn phải bảo đảm sự lãnh đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền và có cam kết chính trị cao trong tổ chức thực hiện.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, các địa bàn thí điểm cần có dư địa phát triển lớn, vị trí tương đối độc lập và thuận lợi kết nối với các trục giao thông chính, hành lang xanh, hệ thống sông hồ cũng như các không gian chức năng liên quan.

“Việc chọn địa bàn thí điểm không chỉ dựa vào điều kiện hiện có mà còn chú trọng năng lực lãnh đạo thực hiện, mức độ sẵn sàng của hệ thống chính trị cơ sở. Qua đó bảo đảm địa bàn được lựa chọn không chỉ có điều kiện mà thực sự khả thi, tạo kết quả thực chất, có khả năng lan tỏa nhân rộng”, ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Tiêu chí lựa chọn địa bàn

Theo lãnh đạo UBND TP Hà Nội, thành phố đang hoàn thiện đề án và xin ý kiến các cơ quan Trung ương. Trên cơ sở nghiên cứu, Hà Nội dự kiến lựa chọn hai xã nằm liền kề để đồng thời tổ chức triển khai thực hiện thí điểm.

Phương án này nhằm bảo đảm quy mô phát triển đủ lớn để đánh giá hiệu quả mô hình. Dự kiến tổng dân số của hai xã khi triển khai hoàn chỉnh sẽ đạt khoảng 700.000 người.

Việc nghiên cứu tiêu chí lựa chọn địa bàn thí điểm được xây dựng trên nhiều yếu tố. Ngoài yêu cầu về điều kiện không gian phát triển và kết nối hạ tầng, thành phố cũng chú trọng năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện và mức độ sẵn sàng đổi mới của hệ thống chính trị cơ sở.

Theo ông Vũ Đại Thắng, địa phương được lựa chọn phải đáp ứng điều kiện triển khai đồng bộ các nội dung của đề án, có khả năng nhân rộng mô hình và tạo hiệu ứng lan tỏa sau quá trình thí điểm.

Đề án triển khai mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa được Hà Nội xây dựng trên cơ sở chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc nghiên cứu mô hình phát triển phù hợp với yêu cầu mới.

Ông đề nghị Hà Nội lựa chọn địa bàn phù hợp để cải tạo hoặc xây dựng mới theo hướng đầu tư đồng bộ hạ tầng, trường học, bệnh viện, không gian công cộng và đô thị thông minh.

Theo định hướng này, Hà Nội đã thành lập Ban Chỉ đạo và tổ công tác xây dựng đề án ngay từ quý I/2026, đồng thời tổ chức nhiều hội thảo khoa học, lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học và các bộ, ngành Trung ương.

“Việc này nhằm cụ thể hóa và hiện thực hóa bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa ngay từ cấp gần dân nhất. Trong đó, mọi chính sách và hoạt động đều hướng tới người dân, vì hạnh phúc của nhân dân, bảo đảm công bằng, tiến bộ và không để ai ở lại phía sau”, ông Vũ Đại Thắng khẳng định.Theo kế hoạch dự kiến, đề án sẽ được triển khai theo ba giai đoạn.

Giai đoạn đầu trong năm 2026 tập trung hoàn thiện đề án, các dự án thành phần, ban hành chủ trương, lựa chọn địa bàn thí điểm, bố trí nguồn lực và tổ chức triển khai.

Thành phố dự kiến hoàn thành việc lựa chọn địa điểm và xây dựng các đề án thành phần vào khoảng tháng 9/2026 để bắt đầu triển khai mô hình.

Giai đoạn từ năm 2027 đến năm 2030 sẽ triển khai đồng bộ toàn bộ nhiệm vụ tại địa bàn thí điểm. Đến năm 2030, thành phố sẽ sơ kết, hoàn thiện hệ thống tiêu chí trước khi bước sang giai đoạn tiếp theo.

Giai đoạn từ năm 2031 đến năm 2035 tập trung tiếp tục triển khai, đánh giá và tổng kết toàn bộ đề án.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, đề án đang được nghiên cứu xây dựng rất thận trọng. Thành ủy Hà Nội và Ban Thường vụ Thành ủy đã cho ý kiến nhiều lần để hoàn thiện nội dung trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa được xác định là mô hình quản trị và phát triển tích hợp ở cấp cơ sở. Trong đó, chính quyền cấp xã, phường không chỉ thực hiện chức năng hành chính mà còn trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu, giá trị và đặc trưng của chủ nghĩa xã hội thành kết quả phát triển cụ thể.