Ngân hàng

Thị trường tiền tệ Ngân hàng xanh - Ngân hàng số Hoạt động của các TCTD Phòng chống rửa tiền Tiền xưa - nay Ngày chuyển đổi số ngành Ngân hàng 2026 Hoạt động của các QTDND

Hoàn thiện quy định về phí bảo hiểm tiền gửi - yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh mới

PV - 11:10 | 14/08/2025

Sau hơn 25 năm hình thành và phát triển, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (BHTGVN) đã khẳng định vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền, góp phần duy trì sự ổn định hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD), bảo đảm sự phát triển an toàn, lành mạnh của hoạt động ngân hàng. Trong đó, thu phí bảo hiểm tiền gửi (BHTG) đóng vai trò quan trọng, là nguồn thu chính giúp tổ chức BHTG tăng cường năng lực tài chính, kịp thời thực hiện nhiệm vụ bảo vệ người gửi tiền.

Nâng cao năng lực tài chính cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi để phát huy vai trò đối với hệ thống các tổ chức tín dụng [Infographic] Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam: Kết quả nổi bật 6 tháng đầu năm 2025 Phát huy vai trò, vị thế của tổ chức bảo hiểm tiền gửi

Thực tiễn triển khai chính sách phí BHTG thời gian qua bộc lộ một số tồn tại, vướng mắc. Việc hoàn thiện quy định về phí BHTG trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động, đảm bảo đồng bộ, thống nhất với các quy định pháp luật hiện hành.

Quy định về cơ chế phí BHTG phù hợp với tình hình thực tiễn, năng lực tài chính của hệ thống TCTD trong từng thời kỳ

Luật BHTG năm 2012 đã đề cập cơ chế tính phí BHTG dựa trên cơ sở đánh giá, phân loại các tổ chức tham gia BHTG. Tuy nhiên, cơ chế này đến nay vẫn chưa được triển khai do nhiều khó khăn: thiếu hướng dẫn cụ thể về đơn vị thực hiện đánh giá, tiêu chí phân loại, phương pháp xác định khung phí và nhất là chưa đủ điều kiện về kinh tế, năng lực hệ thống để áp dụng cơ chế phí phân biệt.

Hiện nay, mức phí BHTG vẫn đang được áp dụng theo quy định tại Nghị định số 68/2013/NĐ-CP và các văn bản pháp lý trước đó, cụ thể là 0,15%/năm trên số dư tiền gửi bình quân của cá nhân tại TCTD. Đây là mức phí thống nhất, không phân biệt theo mức độ rủi ro của TCTD.

Hệ thống ngân hàng Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn tái cơ cấu, tăng cường năng lực tài chính và quản trị rủi ro. BHTGVN chưa có đủ thẩm quyền và nguồn lực để trực tiếp đánh giá, phân loại các TCTD. Nếu tiếp tục giữ quy định về cơ chế phí BHTG phân biệt như Luật BHTG năm 2012 sẽ không xử lý được các vướng mắc phát sinh thời gian qua, đồng thời dẫn tới khó khăn trong việc triển khai chính sách phí BHTG phù hợp với tình hình thực tiễn, năng lực tài chính của hệ thống TCTD trong từng thời kỳ.

Vì vậy, cần xem xét chỉnh sửa quy định về phí BHTG đảm bảo sự linh hoạt trong việc áp dụng cơ chế phí BHTG căn cứ vào năng lực tổ chức BHTG, thực hiễn hoạt động của TCTD và tình hình kinh tế, mức độ lành mạnh, an toàn của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Quy định về trách nhiệm tính phí BHTG của tổ chức tham gia BHTG

Pháp luật hiện nay chưa quy định trách nhiệm tính phí BHTG cho các tổ chức tham gia BHTG. Theo quy định, BHTGVN có trách nhiệm tính phí dựa trên số liệu do TCTD cung cấp. Điều này gây ra nhiều bất cập trong quy trình thủ tục và kéo dài thời gian thu phí, không đảm bảo được nguyên tắc thu phí BHTG kịp thời vào thời điểm đầu quý, cụ thể: các tổ chức tham gia BHTG phải gửi thông tin về số dư tiền gửi được bảo hiểm cho BHTGVN. Sau đó, BHTGVN dựa trên số liệu này để tính toán và thông báo số phí phải nộp. Chỉ khi nhận được thông báo, các tổ chức mới tiến hành nộp phí.

Thực tế triển khai cho thấy, các TCTD hoàn toàn có thể chủ động tính mức phí dựa trên số liệu nội bộ và nộp cho BHTGVN, sau đó BHTGVN sẽ tiến hành kiểm tra định kỳ, xử lý sai lệch nếu có. Đây là quy trình đơn giản hơn, giảm tải cho cả hai bên và đã được áp dụng thực tiễn trong nhiều năm qua.

Do đó, cần sửa đổi quy định về phí theo hướng quy định trách nhiệm tính phí BHTG cho các tổ chức tham gia BHTG để tận dụng tốt nguồn lực của các tổ chức, giảm bớt quy trình thủ tục, đảm bảo tính hiệu quả và không phát sinh việc chậm nộp phí.

Quy định về hoãn nộp phí để hỗ trợ tổ chức tham gia BHTG gặp khó khăn

Theo Luật Các TCTD năm 2024, các TCTD bị đặt vào kiểm soát đặc biệt được miễn nộp phí BHTG. Đây là biện pháp hỗ trợ tài chính giúp các tổ chức yếu kém có thêm nguồn lực để tái cấu trúc và phục hồi hoạt động. Tuy nhiên, trong trường hợp các tổ chức này còn nợ phí trước thời điểm được miễn, họ vẫn phải chịu lãi phạt, làm tăng thêm gánh nặng tài chính – đi ngược lại tinh thần hỗ trợ của chính sách.

Vì vậy, cần bổ sung quy định về hoãn nộp phí trong các trường hợp TCTD gặp khó khăn, chưa bị miễn nhưng cũng chưa đủ khả năng nộp đúng hạn. Khi tổ chức kết thúc giai đoạn kiểm soát đặc biệt, quay lại hoạt động bình thường, sẽ có trách nhiệm hoàn trả toàn bộ số phí đã được hoãn.

Việc bổ sung quy định về hoãn nộp phí BHTG đảm bảo cơ sở để hỗ trợ TCTGBHTG đang gặp khó khăn giảm bớt gánh nặng tài chính, đồng thời không phải nộp phạt do nộp thiếu, nộp chậm phí BHTG.

Quy định về việc tăng phí BHTG để BHTGVN bù đắp phần cho vay đặc biệt của Ngân hàng Nhà nước (NHNN)

Luật Các TCTD năm 2024 quy định tổ chức BHTG phải xây dựng phương án tăng phí để bù đắp phần vay đặc biệt từ NHNN. Tuy nhiên, nội dung này chưa được đề cập trong Luật BHTG, dẫn đến việc chưa đồng bộ về chính sách giữa các quy định pháp luật.

Chính vì vậy, cần phải nghiên cứu bổ sung quy định về việc tăng phí BHTG để BHTGVN bù đắp cho khoản vay đặc biệt của NHNN.

Quy định về việc nộp phí BHTG kỳ đầu tiên cho các tổ chức tham gia BHTG mới thành lập

Luật BHTG hiện hành chưa quy định rõ việc tính và nộp phí BHTG kỳ đầu tiên cho các TCTD mới được cấp chứng nhận tham gia BHTG. Điều này dẫn đến thiếu cơ sở pháp lý khi triển khai trong thực tế.

Việc bổ sung quy định về thời điểm, cách tính và nghĩa vụ nộp phí ngay từ kỳ đầu tiên là rất cần thiết. Qua đó tạo cơ sở pháp lý vững chắc, đảm bảo công bằng giữa các tổ chức, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong thực hiện chính sách.

Thực tiễn triển khai Luật BHTG trong hơn một thập kỷ qua đã cho thấy sự cần thiết của việc sửa đổi, bổ sung toàn diện các quy định về phí BHTG. Những đề xuất như điều chỉnh cơ chế phí linh hoạt, quy định rõ trách nhiệm tính phí, bổ sung chính sách hoãn nộp và tăng phí khi cần thiết… giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của BHTGVN, góp phần hoàn thiện khung pháp lý, đảm bảo chính sách BHTG vận hành ổn định, hiệu quả và phù hợp với bối cảnh phát triển mới của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Tags: Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam

Tin khác

Vốn rẻ tiếp tục 'thẩm thấu' vào nền kinh tế

Những tháng cuối năm, khi doanh nghiệp tất bật hoàn thành các đơn hàng, chuẩn bị nguyên liệu và tính toán kế hoạch sản xuất cho năm tới, nhu cầu vốn cũng tăng theo nhịp sản xuất, kinh doanh. Trong guồng quay ấy, việc các ngân hàng giảm lãi suất cho vay đã giúp nhiều doanh nghiệp nhẹ bớt gánh nặng chi phí, có thêm nguồn lực để duy trì nhịp sản xuất và chủ động hơn với những kế hoạch phía trước.

Lãi suất giảm, bài toán mua nhà vẫn chờ lời giải

Chi phí vay vốn là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua nhà, nhất là với những gia đình phải sử dụng tín dụng ngân hàng để bù đắp phần vốn tích lũy còn thiếu. Vì vậy, việc mặt bằng lãi suất tiếp tục giảm đang mở thêm cơ hội cho người có nhu cầu ở thực, đồng thời tạo điều kiện để các chương trình tín dụng nhà ở phát huy hiệu quả.

Nhiều sáng kiến số thay đổi cách quản lý ngân hàng

Những sáng kiến số xuất phát từ thực tiễn nghiệp vụ đang giúp các Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực đổi mới phương thức quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ - ngân hàng, rút ngắn thời gian xử lý công việc và nâng cao hiệu quả thanh tra, giám sát.

ABBank triển khai gói tín dụng 1.000 tỷ đồng, giảm lãi suất 2%

Bám sát định hướng của Ngân hàng Nhà nước, ABBank triển khai gói tín dụng 1.000 tỷ đồng “Đồng hành doanh nghiệp – Vững bước tăng trưởng”, giảm lãi suất tới 2%/năm. Động thái này không chỉ tháo gỡ rào cản chi phí vốn cho các doanh nghiệp mà còn khẳng định triết lý đồng hành lâu dài cùng cộng đồng kinh doanh.

Nâng cao năng lực lồng ghép bình đẳng giới trong xây dựng văn bản pháp luật ngành Ngân hàng

Ngày 6/11, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tổ chức chương trình tập huấn “Lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của Ngân hàng Nhà nước”, nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức và kỹ năng thực tiễn về lồng ghép giới trong quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật cho học viên là đội ngũ các cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuộc NHNN Trung ương và các NHNN Khu vực.

Dư địa giảm lãi suất còn đến đâu?

Lãi suất huy động đồng loạt giảm cùng với các biện pháp hỗ trợ thanh khoản từ Ngân hàng Nhà nước đang tạo điều kiện để các ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất cho vay, chia sẻ chi phí với người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, mức giảm và tốc độ điều chỉnh thời gian tới còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chi phí vốn, chất lượng tín dụng và diễn biến kinh tế vĩ mô.

Gỡ điểm nghẽn vốn vay nhà ở xã hội từ địa phương

Chính quyền địa phương cần quan tâm bổ sung nguồn vốn ngân sách ủy thác để đáp ứng nhu cầu vay nhà ở xã hội cũng như các chương trình tín dụng chính sách khác…

Mở rộng 'lá chắn' bảo vệ giao dịch tài chính số

Hệ thống cảnh báo gian lận đã giúp ngành Ngân hàng bảo vệ khách hàng tạm dừng hoặc hủy giao dịch trị giá gần 7.200 tỷ đồng và đang tiếp mở rộng giải pháp truy vết, ngăn chặn dòng tiền lừa đảo liên ngân hàng.

Ngân hàng Nhà nước chủ động điều tiết nguồn vốn, tạo dư địa giảm lãi suất

Ngân hàng Nhà nước đang điều hành linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ, hỗ trợ thanh khoản, giảm áp lực chi phí vốn cho các ngân hàng, qua đó tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay. Trao đổi với Thời báo Ngân hàng, PGS.TS. Nguyễn Văn Phương, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng đây là một điều tích cực trong điều hành tuy nhiên sự linh hoạt trong điều hành cần gắn với ổn định vĩ mô để hỗ trợ tăng trưởng bền vững.

GPBank giảm tới 2% lãi suất cho vay, tung gói 1.000 tỷ đồng hỗ trợ sản xuất kinh doanh

Thực hiện chủ trương giảm lãi suất của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng TM TNHH MTV Kỷ Nguyên Thịnh Vượng (GPBank) triển khai chương trình “Tiếp sức vốn vay - Đồng hành vững bước” với quy mô 1.000 tỷ đồng, giảm tới 2%/năm lãi suất cho vay, tiếp thêm nguồn lực cho khách hàng mở rộng sản xuất, kinh doanh trong giai đoạn cao điểm cuối năm.

Cà phê với CEO

Thị trường vốn vào giai đoạn mới: Cần gì để dòng tiền ở lại?

Khi thu nhập và tài sản tăng, người dân cần cân đối nguồn tiền dành cho thanh khoản, tăng trưởng, bảo vệ tài sản và những mục tiêu lâu dài.

Việt Nam trước cơ hội tiến sâu vào chuỗi cung ứng AI

Việt Nam đang hưởng lợi từ quá trình tái định hình công nghiệp của Trung Quốc...

Trung tâm Tài chính Quốc tế cần những định chế có năng lực và hoạt động thực chất

Minh bạch, nhất quán, tính có thể dự đoán được sẽ là lời giới thiệu thuyết phục mạnh mẽ nhất của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh...