Hợp tác Việt Nam - Vương quốc Anh: Mở rộng dư địa phát triển thị trường hàng hóa và phái sinh

Hơn nửa thế kỷ kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Vương quốc Anh đã xây dựng được nền tảng hợp tác ngày càng chặt chẽ, nổi bật trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại và tài chính. Ông Iain Frew - Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland tại Việt Nam cho biết, quan hệ kinh tế song phương thời gian qua tiếp tục phát triển mạnh mẽ và đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 9,6 tỷ bảng Anh, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm trước và cao gấp hơn hai lần so với năm 2015. Những kết quả này được hỗ trợ bởi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA) và tiếp tục được củng cố khi Vương quốc Anh gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Đại sứ Iain Frew khẳng định, quan hệ kinh tế song phương giữa Việt Nam - Vương quốc Anh không ngừng tăng cường và củng cố

Đặc biệt, với tư cách là đối tác tin cậy và lâu năm của Việt Nam, Vương quốc Anh đã đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong quá trình xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế từ năm 2022. Trong tiến trình này, việc phát triển thị trường hàng hóa và phái sinh vững mạnh được xem là một cấu phần nền tảng của hệ sinh thái tài chính hiện đại.

Theo Đại sứ, Việt Nam sở hữu nhiều tiềm năng để phát triển thị trường hàng hóa, với vị thế là quốc gia xuất khẩu nông sản quan trọng, nền tảng công nghiệp đang không ngừng mở rộng và mức độ hội nhập ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Những yếu tố này tạo dư địa lớn để Việt Nam nâng cao hiệu quả cơ chế hình thành giá, tăng cường năng lực quản trị rủi ro và mở rộng sự tham gia vào các thị trường hàng hóa quốc tế.

Đại sứ cũng nhấn mạnh, với bề dày kinh nghiệm trong phát triển thị trường hàng hóa và phái sinh, từ London Metal Exchange (LME) đến ICE Futures Europe, Vương quốc Anh sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam trong việc phát triển toàn diện hệ sinh thái thị trường, qua đó góp phần bảo đảm tính minh bạch, bền vững và củng cố niềm tin của các chủ thể tham gia.

Đối với Việt Nam, phát triển thị trường hàng hóa và phái sinh đang trở thành một trong những định hướng quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và tăng cường khả năng hội nhập của nền kinh tế. Theo ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, Thứ trưởng Bộ Công Thương, việc phát triển thị trường hàng hóa và phái sinh không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng nhu cầu nội địa mà còn hướng tới sự liên kết, liên thông chặt chẽ với các thị trường lớn trên thế giới. Vì lẽ đó, thời gian qua, Chính phủ đã tăng cường hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho lĩnh vực này, tạo nền tảng quan trọng cho sự hình thành cũng như vận hành của thị trường hàng hóa và phái sinh trong nước, từng bước hội nhập với thế giới.

Đặc biệt, tháng 12/2025, Nghị định 330/2025/NĐ-CP ra đời đã thiết lập khuôn khổ pháp lý mở, linh hoạt và tiệm cận thông lệ quốc tế cho các Sở Giao dịch Hàng hóa hoạt động trong Trung tâm tài chính quốc tế. Nghị định cũng đã mở rộng danh mục sản phẩm giao dịch (bao gồm nông sản, năng lượng, kim loại (trừ vàng), tín chỉ carbon và một số tài sản số), làm rõ khái niệm hợp đồng giao ngay và hợp đồng phái sinh, đồng thời giới thiệu mô hình trung tâm thanh toán bù trừ độc lập.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, phát triển thị trường hàng hóa và phái sinh là một lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa Việt Nam và các đối tác quốc tế, trong đó có Vương quốc Anh

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ và các cơ quan quản lý trong việc hoàn thiện khung khổ pháp lý, phát triển hạ tầng thị trường và thúc đẩy hợp tác quốc tế, thị trường hàng hóa và phái sinh tại Việt Nam đang ghi nhận những bước tăng trưởng tích cực. Năm 2025, Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) ghi nhận 1,53 triệu hợp đồng được giao dịch, tăng 34% so với năm 2024, với giá trị giao dịch vượt 1,9 triệu tỷ đồng. Hiện nay, MXV có 34 thành viên giao dịch và hơn 1.000 chuyên gia thị trường, tạo nền tảng vững chắc cho sự mở rộng của thị trường trong tương lai.

Từ năm 2026, MXV dự kiến sẽ giới thiệu và phát triển những sản phẩm phái sinh đầu tiên do Việt Nam tự thiết kế, mở đường cho việc hình thành các mức giá tham chiếu trong nước và các công cụ phòng ngừa rủi ro hiệu quả hơn. Những bước đi này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả cơ chế hình thành giá, hỗ trợ doanh nghiệp quản trị rủi ro và tăng cường khả năng tham gia sâu hơn của Việt Nam vào chuỗi giá trị hàng hóa toàn cầu.

Đại sứ Iain Frew và Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân trao đổi, thể hiện cam kết thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Vương quốc Anh trong lĩnh vực thị trường hàng hóa và phái sinh

Theo Thứ trưởng, phát triển thị trường hàng hóa và phái sinh là một trong những lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa Việt Nam và các đối tác quốc tế, trong đó có Vương quốc Anh. Thông qua các chương trình hợp tác, hai bên thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm quản lý, hỗ trợ kỹ thuật và tăng cường đào tạo, qua đó góp phần nâng cao năng lực quản lý nhà nước, hoàn thiện thể chế và thúc đẩy thị trường hàng hóa và phái sinh tại Việt Nam phát triển theo hướng minh bạch, hiệu quả và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Trong thời gian tới, hợp tác giữa Việt Nam và Vương quốc Anh trong lĩnh vực này được kỳ vọng sẽ tiếp tục được mở rộng và đi vào chiều sâu, đặc biệt thông qua việc kết nối với các trung tâm tài chính và thị trường hàng hóa lớn của Anh. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Việt Nam từng bước xây dựng một thị trường hàng hóa và phái sinh hiện đại, có khả năng liên thông với các thị trường quốc tế và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị hàng hóa toàn cầu.

Toàn cảnh Hội thảo