[Infographic] Cán cân thương mại nửa đầu tháng 11 thặng dư 0,14 tỷ USD

Dù chạm mốc xuất khẩu 13,43 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026, việc dồn hơn 50% kim ngạch vào thị trường Mỹ và phụ thuộc mô hình gia công OEM (Original Equipment Manufacturer - Nhà sản xuất thiết bị gốc) đang đặt ngành gỗ Việt Nam trước áp lực thay đổi cấp bách. Để vượt qua rào cản thương mại và vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu, ngành gỗ xác định các định hướng hành động cụ thể: đa dạng hóa thị trường tiêu thụ, đẩy mạnh chuyển đổi từ gia công OEM sang tự thiết kế ODM (Original Design Manufacturer - Nhà sản xuất thiết kế gốc), tự chủ nguồn nguyên liệu hợp pháp và ứng dụng công nghệ hiện đại gắn với Chương trình vươn ra thị trường quốc tế (Go Global) giai đoạn 2026 - 2030.

Có đề xuất điều chỉnh thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với một số sản phẩm kim loại xuất khẩu có thể giúp doanh nghiệp thu hồi thuế đầu vào, giảm chi phí và cải thiện vòng quay vốn. Qua đó, mở thêm điều kiện đầu tư công nghệ, chế biến sâu.

Xuất khẩu gia vị Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự phân hóa: quế tăng cả lượng và kim ngạch, trong khi hoa hồi, gừng, nghệ và một số gia vị khác chịu sức ép về giá trị xuất khẩu bình quân. Diễn biến này cho thấy mở rộng thị trường là chưa đủ, doanh nghiệp cần chú trọng chất lượng, chế biến sâu và tổ chức chuỗi cung ứng để nâng hiệu quả xuất khẩu.

Bộ Tài chính vừa đề xuất giảm thuế xuất khẩu phân bón từ 5% xuống mức 0%, kỳ vọng tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, giải quyết áp lực dư cung và gia tăng sức cạnh tranh quốc tế.

Xuất khẩu rau quả Việt Nam đạt gần 7,35 tỷ USD trong chín tháng năm 2026, mở ra triển vọng chạm mốc 10 tỷ USD cả năm. Tuy nhiên, khi thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn và cạnh tranh gia tăng, tăng trưởng không thể chỉ dựa vào sản lượng. Kiểm soát chất lượng, mở rộng chế biến sâu và phát triển thương hiệu đang trở thành những yêu cầu quyết định khả năng giữ vững thị trường.

Việc ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA mở ra cơ hội đa dạng hóa thị trường, tăng cường hợp tác thương mại và thu hút đầu tư chất lượng cao, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững vì lợi ích của người dân và doanh nghiệp hai bên.

Xuất khẩu gỗ đạt gần 13,43 tỷ USD trong chín tháng năm 2026, tăng 7,3% so với cùng kỳ, nhưng tăng kim ngạch chưa đồng nghĩa nâng vị thế. Để phát triển bền vững, doanh nghiệp cần tận dụng nguyên liệu trong nước, đầu tư công nghệ, thiết kế và thương hiệu, đồng thời kiểm soát chi phí vốn và dòng tiền.

Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam có thể vượt ngưỡng nghìn tỷ USD vào năm 2030 theo kịch bản tăng trưởng cao. Động lực chính cho cột mốc này đến từ công nghiệp chế biến, công nghệ và sự vươn lên của doanh nghiệp nội.

Xuất khẩu rau quả tiếp tục tăng trưởng, nhưng tổn thất sau thu hoạch và chi phí logistics vẫn làm giảm sức cạnh tranh của nông sản Việt. Đầu tư công nghệ bảo quản, hoàn thiện chuỗi lạnh và tổ chức lại sản xuất đang mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường xa, đồng thời đặt ra bài toán vốn và hiệu quả đầu tư.

Xuất siêu xuất hiện trở lại trong tháng gần nhất chưa đủ để đảo chiều cán cân thương mại, khi làn sóng nhập khẩu tư liệu sản xuất và công nghệ cao tiếp tục gia tăng mạnh mẽ. Đây là chi phí đầu vào cần thiết cho một chu kỳ tăng trưởng mới, nhưng hiệu quả dài hạn đòi hỏi khả năng chuyển hóa máy móc, thiết bị thành năng lực sản xuất thực chất và gia tăng giá trị nội địa.