Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thông qua khối lượng lớn quyết sách vĩ mô

12 ngày khẩn trương để kiện toàn bộ máy và thông qua khối lượng lớn quyết sách vĩ mô

Mở đầu họp báo, Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh khẳng định, sau 12 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc và trách nhiệm, Quốc hội đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra, đưa ra những quyết sách không chỉ giải quyết yêu cầu cấp bách trước mắt mà còn tạo nền tảng thể chế, động lực cho cả nhiệm kỳ.

Báo cáo chi tiết về kết quả kỳ họp, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho biết, kỳ họp mở đầu nhiệm kỳ mang trọng trách hết sức nặng nề, tập trung thể chế hóa các Nghị quyết Đại hội 14 của Đảng. Quốc hội đã nghe báo cáo tổng kết cuộc bầu cử, xác nhận tư cách của 500 đại biểu Quốc hội, 2.552 đại biểu HĐND cấp tỉnh và 72.440 đại biểu HĐND cấp xã, với chất lượng chuyên môn được nâng cao và tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách tăng.

Trọng tâm của kỳ họp là công tác nhân sự, quyết định trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước trong cả nhiệm kỳ. Quốc hội đã thông qua 18 nghị quyết, tiến hành bầu và phê chuẩn 39 nhân sự cấp cao, bao gồm: Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Chủ tịch Quốc hội, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, cùng các Bộ trưởng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và Tổng Thanh tra Chính phủ.

Đánh giá sâu hơn về nội dung này khi trả lời báo chí, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên nhấn mạnh, công tác nhân sự được tiến hành bài bản, dân chủ và đạt sự thống nhất rất cao. Nhiều đồng chí đạt số phiếu tín nhiệm gần như tuyệt đối, thể hiện sự tin tưởng lớn của Quốc hội đối với những cán bộ tiêu biểu, có bản lĩnh chính trị, tư duy đổi mới và tầm nhìn chiến lược.

Trên phương diện lập pháp và kinh tế - xã hội, Quốc hội đã thông qua 9 dự án luật và 31 nghị quyết (trong đó có 5 nghị quyết quy phạm pháp luật). Đáng chú ý là việc thông qua các Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, Kế hoạch tài chính quốc gia, Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, bổ sung dự toán ngân sách 2024 và nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Tư duy lập pháp mới phải linh hoạt, phản ứng nhanh và không bị gò bó bởi "nhịp độ cũ"

Một trong những vấn đề được báo chí đặc biệt quan tâm là khoảng thời gian dài từ nay đến kỳ họp thứ 2 (dự kiến vào tháng 10), liệu có làm lỡ nhịp các chính sách cấp bách. Trả lời băn khoăn này, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển đã truyền tải thông điệp mạnh mẽ về tư duy đổi mới của Quốc hội khóa XVI.

Dẫn lại bài phát biểu khai mạc của Tổng Bí thư Tô Lâm, ông Hiển nhấn mạnh: Trong một thế giới biến động không ngừng, Quốc hội không thể vận hành theo nhịp độ cũ, cách làm cũ mà phải có năng lực thích ứng nhanh, phản ứng chính sách kịp thời. Về cơ sở pháp lý, ngoài 2 kỳ họp thường lệ mỗi năm, Quốc hội hoàn toàn có thể tổ chức các kỳ họp không thường lệ theo đề nghị của Chủ tịch nước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thủ tướng hoặc 1/3 đại biểu. Thực tiễn cho thấy Quốc hội đang đẩy mạnh các giá trị hiện đại, linh hoạt. Do đó, nếu cuộc sống yêu cầu, Quốc hội có đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn để tổ chức kỳ họp ngay lập tức nhằm thể chế hóa kịp thời, thu hẹp khoảng cách từ chính sách đến cuộc sống.

Minh chứng cho sự chủ động này, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Trường Giang chỉ rõ: Việc thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) ngay tại kỳ họp này chính là bước thể chế hóa thần tốc Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị vừa ban hành, nhằm tạo hành lang pháp lý xứng tầm cho Thủ đô. Tương tự, Luật Hộ tịch đã mạnh dạn trao quyền cho cấp xã và ứng dụng triệt để chuyển đổi số.

Gỡ "nút thắt" Thuế và Đất đai để giải phóng nguồn lực, bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm

Làm rõ quyết định giao thẩm quyền cho Chính phủ quy định ngưỡng miễn thuế thay vì "chốt cứng" con số trong Luật sửa đổi 4 luật Thuế (TNCN, GTGT, TNDN, TTĐB), đại biểu Phạm Thị Hồng Yến (Ủy ban Kinh tế và Tài chính) cho biết: Trong bối cảnh kinh tế thế giới và hoạt động sản xuất trong nước đối diện nhiều khó khăn, việc ban hành chính sách cần đề cao tính linh hoạt. Thay vì chốt mức 500 triệu đồng/năm như hiện hành, Quốc hội giao Chính phủ căn cứ biến số vĩ mô để điều hành.

Cũng theo đại biểu Yến, Chính phủ dự kiến nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế lên mức 1 tỷ đồng, áp dụng đồng bộ cho cả cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã. Chính sách này sẽ trực tiếp giảm gánh nặng cho gần 5 triệu hộ kinh doanh, tạo điều kiện tích lũy, mở rộng sản xuất và khuyến khích các hộ chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp một cách chính thức.

Liên quan đến Nghị quyết xử lý vi phạm pháp luật đất đai phát sinh trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, đại biểu Phạm Thị Hồng Yến giải thích: Rất nhiều vụ việc vi phạm trong quá khứ không xuất phát từ mục đích vụ lợi cá nhân, mà do mong muốn thu hút đầu tư, tạo việc làm, tăng thu ngân sách cho địa phương. Nghị quyết này thiết lập một cơ chế đánh giá khách quan, toàn diện, xem xét bối cảnh lịch sử, động cơ và hiệu quả kinh tế mang lại so với thiệt hại. Cơ chế này xử lý nghiêm khắc nhưng nhân văn, giúp kết thúc các vụ án tồn đọng, đồng thời bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, khắc phục triệt để tình trạng "sợ trách nhiệm, đùn đẩy". Đây là giải pháp trực tiếp khơi thông nguồn lực để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế "hai con số" cho năm 2026 và cả nhiệm kỳ.