Lợi nhuận ngành bán lẻ bứt tốc ngoạn mục trong quý III

Sức mua ấm dần cùng lực kéo mạnh mẽ từ nhóm hàng công nghệ và thiết yếu đang giúp các doanh nghiệp bán lẻ bứt tốc lợi nhuận trong quý III

Nền tảng từ sự cải thiện sức mua thực tế

Trong báo cáo phân tích mới nhất về kết quả kinh doanh quý III/2026, Chứng khoán MB (MBS) đưa ra cái nhìn tương đối lạc quan về nhóm ngành tiêu dùng - bán lẻ. Dữ liệu từ Cục Thống kê cho thấy, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 8 tháng đầu năm ghi nhận mức tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái (riêng tháng 8 tăng đột phá 14,9%). Đáng chú ý, doanh thu bán lẻ hàng hóa tăng 13,3% theo giá hiện hành.

Nếu bóc tách yếu tố lạm phát, mức tăng trưởng thực tế đạt khoảng 7,6%. Khoảng cách giữa hai con số này chỉ ra rằng, dù biến động giá cả có đóng góp vào sự gia tăng tổng mức bán lẻ, nhưng sức mua thực tế của người dân vẫn đang trên đà cải thiện, dù chưa phải là một sự bùng nổ mạnh mẽ.

Trong bối cảnh tâm lý người tiêu dùng vẫn còn những e ngại nhất định trước áp lực lạm phát và các rủi ro từ kinh tế vĩ mô toàn cầu, động lực tăng trưởng không đến từ việc người dân vung tiền mua sắm ồ ạt, mà đến từ sự phân hóa năng lực cạnh tranh. Các chính sách lành mạnh hóa thị trường đang phát huy tác dụng, giúp các doanh nghiệp đầu ngành gia tăng thị phần nhờ quá trình dịch chuyển thói quen từ kênh truyền thống sang các chuỗi bán lẻ hiện đại.

Sự phục hồi thể hiện rõ nét nhất ở nhóm phân phối và bán lẻ thiết bị điện tử - nơi đang được hưởng lợi lớn từ chu kỳ thay mới thiết bị của người dùng sau giai đoạn thắt chặt chi tiêu.

Minh chứng nóng hổi nhất là đợt mở bán dòng sản phẩm iPhone 18 series mới đây tại Việt Nam. Bất chấp giá niêm yết không hề rẻ từ 38,99 triệu đồng cho bản Pro và 41,99 triệu đồng cho bản Pro Max, sức mua ở phân khúc cao cấp vẫn cực kỳ ấn tượng. Ngay trong ngày đầu giao máy, hệ thống TopZone (thuộc Thế Giới Di Động) đã giao gần 20.000 thiết bị, với 90% là dòng Pro Max cao cấp nhất, giải quyết xuất sắc bài toán "có hàng giao đúng lúc nhu cầu chạm đỉnh" sau khi nhận hơn 180.000 đơn đặt trước. Cùng thời điểm, FPT Shop bàn giao 3.000 máy, và CellphoneS giao hơn 8.000 máy.

Lực kéo từ thiết bị mới, kết hợp với các chính sách trả góp 0% linh hoạt, đang tạo bệ phóng lợi nhuận khổng lồ cho các ông lớn. CTCP Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) là ngôi sao sáng nhất khi lợi nhuận sau thuế quý III được dự báo đạt khoảng 3.456 tỷ đồng, tăng tới 95% so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ Thế Giới Di Động và Điện Máy Xanh (doanh thu ước tăng 29%). Đáng chú ý, hệ thống TopZone dù giữ nguyên quy mô 85 cửa hàng từ đầu năm, nhưng doanh thu chuỗi vẫn tăng vọt 35%, cho thấy năng lực khai thác tối đa giá trị trên từng điểm bán hiện hữu.

Không chỉ nhà bán lẻ, giới phân phối sỉ cũng đón sóng. Lợi nhuận sau thuế quý III của Digiworld (DGW) được MBS dự báo vọt lên mức 481 tỷ đồng, tăng trưởng 190%. Doanh thu tháng 7 và tháng 8 của DGW tăng lần lượt 28% và 80%. Theo TCBS Research, nhóm phân phối đang hưởng lợi kép: vừa tăng sản lượng nhờ chu kỳ thay thế (laptop, tablet, thiết bị văn phòng), vừa tăng doanh thu do chi phí linh kiện (như chip nhớ) đẩy mặt bằng giá bán lên cao.

Cuộc đua mở rộng kênh hiện đại

Nếu nhóm công nghệ thăng hoa nhờ chu kỳ sản phẩm, thì ngành dược phẩm và hàng thiết yếu lại đi lên bằng câu chuyện "hiện đại hóa" và chiếm lĩnh thị phần.

FPT Retail (FRT) đang hái quả ngọt từ chuỗi nhà thuốc Long Châu. Trong quý III, lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp được dự báo đạt 374 tỷ đồng, tăng 72%. Chuỗi Long Châu tiếp tục sắm vai "cỗ máy in tiền" với mức tăng trưởng doanh thu 30%, cấu thành bởi cả việc mở rộng mạng lưới (số cửa hàng tăng 17%) và tối ưu hóa hiệu quả (doanh thu/cửa hàng tăng 12%). Ngược lại, dù FPT Shop kỳ vọng tăng doanh thu 13%, nhưng đóng góp lợi nhuận còn khiêm tốn do cuộc chiến cạnh tranh mảng ICT vẫn khốc liệt.

Ở mảng bán lẻ thiết yếu, chuỗi Bách Hóa Xanh (của MWG) đang chứng minh tính hiệu quả vượt bậc. Với quy mô dự báo đạt gần 3.600 cửa hàng (tăng 59% so với cùng kỳ) và doanh thu bình quân ấn tượng 1,7 tỷ đồng/cửa hàng/tháng, chuỗi này ước tính mang về 630 tỷ đồng lợi nhuận trong quý III. Cùng xu hướng, hệ thống WinCommerce dự kiến tăng quy mô cửa hàng khoảng 20% so với đầu năm, đẩy doanh thu quý III tăng 16,7%. (Dù vậy, lợi nhuận hợp nhất của tập đoàn mẹ Masan vẫn sẽ chịu chi phối bởi các mảng khác như khoáng sản).

Nhìn lại toàn cảnh, lợi nhuận ngành bán lẻ quý III/2026 đang có sự phân hóa mạnh mẽ dựa trên đặc thù phân khúc và chiến lược cốt lõi của từng doanh nghiệp. Chất lượng tăng trưởng cũng mang nhiều sắc thái: có doanh nghiệp sống nhờ phân phối sỉ (Digiworld), có bên dựa vào động cơ mới mang tên dược phẩm (FPT Retail), lại có tên tuổi hưởng lợi đồng bộ từ cả mảng công nghệ lẫn bách hóa (MWG).

Bước vào quý IV là mùa mua sắm cao điểm nhất trong năm, doanh số toàn ngành được kỳ vọng sẽ tiếp tục được nâng đỡ. Tuy nhiên, trong bối cảnh người tiêu dùng vẫn chưa hoàn toàn cởi bỏ tâm lý phòng thủ, việc chạy đua mở rộng điểm bán sẽ không còn là "chiếc đũa thần". Những báo cáo tài chính quý III sắp công bố sẽ là cơ sở quan trọng nhất để các nhà đầu tư kiểm chứng xem doanh nghiệp nào đang thực sự làm chủ được ba yếu tố sống còn: tăng trưởng doanh thu trên mỗi cửa hàng, kiểm soát chặt chẽ chi phí và khả năng bảo vệ biên lợi nhuận. Đó mới là những giá trị thực chất định hình người chiến thắng trên thị trường bán lẻ tương lai.