Mở đường vào sâu trong chuỗi giá trị

Thái Hoàng - 07:15 | 24/08/2026

Đến hết tháng 6/2026, cả nước có trên một triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tổng quy mô vốn đăng ký trên 30 triệu tỷ đồng. Khu vực này đóng góp hơn 60% GDP, 55% tổng thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 17,6 triệu lao động. Tuy nhiên, quy mô nguồn lực chưa đồng nghĩa với sức mạnh liên kết.

Doanh nghiệp cần tăng tốc chuyển đổi kép để "giữ chỗ" trong chuỗi giá trị Doanh nghiệp Việt đang đứng ở đâu trong chuỗi giá trị toàn cầu mới? Vốn FDI thế hệ mới nâng cấp chuỗi giá trị Việt ra toàn cầu

Nâng cao năng lực sản xuất và đáp ứng tiêu chuẩn của doanh nghiệp đầu chuỗi là điều kiện để doanh nghiệp Việt tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị Ảnh: PV

Nguồn lực lớn, liên kết còn lỏng lẻo

Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá doanh nghiệp nhà nước chưa phát huy hiệu quả và vai trò dẫn dắt, tiến độ đầu tư còn chậm, quan hệ với doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI còn hạn chế. Khu vực tư nhân chủ yếu gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa, yếu về vốn, quản trị, công nghệ và khả năng tham gia chuỗi giá trị. Trong khi đó, liên kết nội địa của doanh nghiệp FDI còn lỏng lẻo, chuyển giao công nghệ và tỷ lệ nội địa hóa chưa cao.

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu có ý nghĩa chiến lược quốc gia: “Phát triển doanh nghiệp và hỗ trợ doanh nghiệp thúc đẩy các hoạt động sản xuất, kinh doanh”. Từ quan điểm đó, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành xây dựng cơ chế liên kết thực chất giữa ba khu vực doanh nghiệp thông qua chương trình hợp tác, dự án, hợp đồng và đơn hàng cụ thể; lấy kết quả liên kết, tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng tạo ra trong nước làm thước đo hiệu quả và căn cứ cho chính sách khuyến khích, ưu đãi. Thủ tướng yêu cầu các tập đoàn, tổng công ty nhà nước mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp tư nhân tham gia dự án và chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp FDI phải nâng cao chất lượng đầu tư, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp Việt đáp ứng tiêu chuẩn của mạng lưới sản xuất toàn cầu.

Theo ông Phạm Ngọc Thạch, Phó Trưởng ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), chất lượng dòng vốn không chỉ được đánh giá qua quy mô đăng ký hay số lượng dự án, mà còn phải thể hiện ở công nghệ, khả năng chuyển giao, mức độ liên kết và đóng góp vào năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Nâng sức doanh nghiệp nội địa

Theo ông Thạch, mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành công nghiệp chủ lực lên 45-50% và có khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng của khu vực FDI mở ra không gian phát triển mới. Song cơ hội chỉ trở thành đơn hàng khi doanh nghiệp nội địa đủ khả năng đáp ứng yêu cầu của bên mua về chất lượng, giá thành, tiến độ, trách nhiệm môi trường và quản trị rủi ro.

Trường hợp CTCP Thiết bị và Giải pháp cơ khí Automech cho thấy khả năng vươn khỏi vị trí gia công chi tiết của doanh nghiệp Việt. Ông Nguyễn Việt Phương, Giám đốc sản xuất công ty cho biết, Automech đã làm được các linh kiện và cụm linh kiện gồm khoảng 200 chi tiết cho ô tô, xe máy, cung cấp cho nhà sản xuất trong nước và trên thế giới. Quá trình này đòi hỏi năng lực gia công chính xác và kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt.

Ở phía doanh nghiệp FDI, ông Tsuchibashi Akito, Tổng giám đốc Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI) nhấn mạnh, nhiều công ty Nhật Bản muốn tăng cường mua sắm nội địa tại Việt Nam, nhưng sự tham gia của doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng vẫn còn hạn chế. Theo ông, cơ hội đang mở ra trong các lĩnh vực vật liệu, linh kiện, sản xuất chính xác và dịch vụ công nghiệp chuyên dụng. Vì vậy, doanh nghiệp trong nước cần được hỗ trợ nâng cấp công nghệ, đạt chứng nhận chất lượng, phát triển hoạt động nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực và nâng cao năng suất lao động.

Từ góc nhìn của nhà đầu tư nước ngoài, ông Kim In Woo, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM) nhận định, việc chỉ dựa vào gia công, lắp ráp không còn bền vững trước cạnh tranh công nghệ. Theo ông, thành công của chuỗi cung ứng phụ thuộc vào chiều sâu của hệ sinh thái công nghiệp địa phương. Khi doanh nghiệp nội địa nâng cao tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực quản lý chất lượng, chuỗi cung ứng cũng trở nên bền bỉ hơn.

Để thu hút dòng vốn FDI, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cho rằng, Việt Nam không thể chỉ dựa vào lợi thế chi phí thấp mà phải nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế. Điều này đòi hỏi chiến lược phát triển doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, công nghệ và quản trị. Doanh nghiệp Việt cần từng bước làm chủ công nghệ, tham gia những khâu có giá trị gia tăng cao như thiết kế, nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo.

Ông nhấn mạnh: “Chúng ta cũng cần chuyển từ tư duy ‘tham gia’ sang ‘nâng cao vị thế’ trong chuỗi giá trị”.

Thái Hoàng

Tin khác

An toàn dữ liệu: Vấn đề sống còn của doanh nghiệp

Một doanh nghiệp có thể mất nhiều năm để xây dựng danh sách khách hàng, hoàn thiện quy trình vận hành và tích lũy kinh nghiệm thị trường. Nhưng đôi khi, chỉ một cú nhấp chuột nhầm, một chiếc máy tính bị đánh cắp hoặc một tài khoản bị xâm nhập cũng đủ khiến những tài sản ấy biến mất trong vài giờ. Điều đáng nói là phần lớn những tổn thất liên quan đến dữ liệu không bắt đầu từ các cuộc tấn công công nghệ phức tạp, mà xuất phát từ sự chủ quan của chính doanh nghiệp.

Nuôi lớn doanh nghiệp bằng sức mạnh liên kết

Nâng năng lực quản trị và chuyên môn hóa giúp doanh nghiệp củng cố sức cạnh tranh, mở rộng khả năng hợp tác. Để liên kết mang lại giá trị lâu dài, doanh nghiệp lớn cần kết nối nhu cầu mua hàng với quá trình nâng chuẩn của doanh nghiệp nhỏ, hướng tới những hợp đồng thực tế.

Gen Z và yêu cầu mới trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp

Thế hệ Gen Z đang trở thành lực lượng lao động đông đảo trong nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam với một tư duy hoàn toàn khác biệt, phản ánh sự thay đổi sâu rộng trong cách thức làm việc và tham gia vào nền kinh tế toàn cầu. Chính vì vậy, Gen Z đang trở thành một trong những yếu tố định hình và ảnh hướng đến cách xây dựng văn hóa doanh nghiệp.

Mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp: Làm sao để ý tưởng khởi nghiệp không 'rời cuộc chơi'?

Để hiện thực hóa mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, Việt Nam không chỉ cần thúc đẩy thành lập mới mà còn phải giúp doanh nghiệp hiện hữu duy trì hoạt động, mở rộng đầu tư. Cùng với cải cách môi trường kinh doanh, sự đồng hành của hệ thống ngân hàng trong cung ứng vốn, hỗ trợ dòng tiền đang góp phần củng cố sức chống chịu, tạo nền tảng cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững.

Muốn vào chuỗi cung ứng nhà hàng, khách sạn, doanh nghiệp Việt phải thay đổi cách bán hàng

Kênh phân phối nhà hàng, khách sạn và dịch vụ ăn uống (HORECA) đang mở ra cơ hội tiêu thụ mới cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng này, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy bán sản phẩm sang cung cấp giải pháp, bảo đảm chất lượng, nguồn cung ổn định và hiệu quả chi phí cho đối tác.

Doanh nghiệp Việt ứng dụng AI: Bảo mật dữ liệu trở thành thách thức lớn

Khảo sát của Synology cho thấy 91% người tham gia tại Việt Nam đánh giá hạ tầng dữ liệu đóng vai trò quan trọng đối với hiệu quả ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, bảo mật và khả năng phục hồi dữ liệu vẫn là những thách thức lớn đối với doanh nghiệp.

Xây dựng hệ thống kiểm soát rủi ro ngay từ khi doanh nghiệp còn nhỏ

Khi mới khởi nghiệp hoặc đang ở giai đoạn tăng trưởng ban đầu, phần lớn chủ doanh nghiệp đều tập trung vào một mục tiêu chung: Làm sao để có thêm khách hàng, tăng doanh thu và mở rộng thị trường. Trong guồng quay đó, khái niệm “kiểm soát rủi ro” thường bị xem là câu chuyện của những tập đoàn lớn với bộ máy quản trị phức tạp. Nhiều người cho rằng doanh nghiệp nhỏ chưa đủ quy mô để phải quan tâm đến những quy trình kiểm soát. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy điều ngược lại. Chính những doanh nghiệp còn nhỏ, với nguồn lực hạn chế và khả năng chống chịu thấp, mới là những đơn vị cần xây dựng hệ thống kiểm soát rủi ro từ sớm.

PV Power: Những điểm sáng từ vận hành đến đầu tư

Với sản lượng điện tăng 41% so với cùng kỳ, cùng những bước tiến trong thu xếp nguồn LNG dài hạn và chuẩn bị đầu tư các dự án mới, Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam - CTCP (PV Power) ghi nhận nhiều điểm sáng trong 9 tháng đầu năm 2026. Đây là nền tảng để Tổng công ty hoàn thành nhiệm vụ năm, đồng thời chủ động chuẩn bị nguồn lực cho năm 2027.

Chữ tín - tài sản vô hình làm nên giá trị doanh nhân Việt

Giữa những quyết định về doanh thu, chi phí và mở rộng thị trường, doanh nhân còn phải giữ cam kết với khách hàng, đối tác và người lao động. Nhìn từ Khung chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh, “chữ tín” tiếp tục đặt ra những yêu cầu cụ thể đối với người đứng đầu doanh nghiệp.

Từ kế nghiệp đến kiến tạo giá trị mới cho doanh nghiệp Việt

Chuyển giao thế hệ tại các doanh nghiệp Việt không chỉ là câu chuyện kế nghiệp gia đình mà còn đặt ra bài toán về trách nhiệm, năng lực quản trị và khả năng thích ứng. Trên nền tảng được kế thừa, thế hệ doanh nhân tiếp nối đang từng bước đổi mới phương thức điều hành, xây dựng hệ giá trị riêng và tạo động lực phát triển bền vững cho doanh nghiệp.