Mobile Money: Thêm “nhiệt” thị trường thanh toán

Nguyễn Vũ - 08:00 | 22/06/2020

TS. Võ Trí Thành - Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia cho rằng, những lợi ích mà Mobile Money mang lại không chỉ bao gồm việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, mà thực hiện mục tiêu lớn hơn gắn với câu chuyện tài chính toàn diện, tạo điều kiện thuận lợi hơn để mọi người dân có thể tiếp cận được dịch vụ tài chính cơ bản.

	Mobile Money khác ví điện tử
	Mobile Money nên hướng về nông thôn
	Sẽ có “cách mạng” trong thanh toán

Một trong những giải pháp đáng chú ý nhằm tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh trong bối cảnh đại dịch Covid-19 mà Thủ tướng yêu cầu là sớm phê duyệt triển khai thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho các hàng hóa, dịch vụ có giá trị nhỏ (Mobile Money). Khái niệm tiền di động (Mobile Money) đã được đề cập tại Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 101/2012/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt. Theo đó, tiền di động là tiền điện tử do tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán kinh doanh dịch vụ viễn thông phát hành và định danh khách hàng thông qua cơ sở dữ liệu thuê bao di động.

Chia sẻ kế hoạch triển khai Mobile Money, Vụ trưởng Vụ Thanh toán thuộc NHNN Phạm Tiến Dũng cho biết, ngày 24/4/2020, NHNN đã có tờ trình Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai thí điểm Mobile Money. Sau khi Thủ tướng phê duyệt thì DN viễn thông sẽ gửi đề án về đầu mối quản lý; DN nào được cấp phép thì mới triển khai được dịch vụ Mobile Money. Trong quá trình chờ đợi, Bộ này đề nghị các DN chuẩn bị kỹ đề án và cơ sở vật chất để triển khai nhanh khi có giấy phép cung cấp dịch vụ này. Giới chuyên gia nhìn nhận, việc triển khai thí điểm Mobile Money chỉ là vấn đề thời gian. Khi các công ty viễn thông chính thức bước vào thị trường dịch vụ thanh toán, cuộc cạnh tranh trên thị trường này sẽ ngày càng gay gắt hơn.

Đánh giá tác động của Mobile Money tới hoạt động của các ngân hàng, nhóm phân tích của CTCK BSC cho rằng, vị thế của các nhà mạng sẽ lớn hơn, nhưng không có nghĩa vị thế ngân hàng sẽ bé đi. Nhà mạng và các ngân hàng sẽ phát triển song song. Đối tượng của Mobile Money sẽ tập trung ở những người không có tài khoản ngân hàng, những người sống ở vùng sâu, vùng xa. Ngoài ý nghĩa trên, Mobile Money còn có thể nâng cao hiểu biết về dịch vụ tài chính cho người dân, từ đó hướng người dân sử dụng các sản phẩm tài chính nâng cao.

Đồng quan điểm, TS. Võ Trí Thành - Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia cho rằng, những lợi ích mà Mobile Money mang lại không chỉ bao gồm việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, mà thực hiện mục tiêu lớn hơn gắn với câu chuyện tài chính toàn diện, tạo điều kiện thuận lợi hơn để mọi người dân có thể tiếp cận được dịch vụ tài chính cơ bản.

Không phủ nhận có sự cạnh tranh, nhưng theo TS. Thành, sự cạnh tranh này khá tích cực giúp cho các bên, nhất là các ngân hàng cần phải bổ sung hoặc nâng cấp đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ thanh toán tới khách hàng tốt hơn. “Mobile Money nhắm vào thị trường ngách là phân khúc nhỏ lẻ mà các ngân hàng chưa phủ sóng đến được. Vì vậy, Mobile Money mang tính bổ sung nhiều hơn là cạnh tranh với các ngân hàng, cùng tạo lập thói quen thanh toán không dùng tiền mặt, đẩy nhanh tài chính toàn diện”, TS. Thành nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, TS. Cấn Văn Lực – Kinh tế trưởng BIDV cho rằng, khi Mobile Money chính thức được triển khai sẽ gia tăng cạnh tranh giữa Mobile Money và các mô hình ví điện tử và cả ngân hàng. Tuy nhiên, việc cạnh tranh này là lành mạnh và cần thiết. Mặc dù vậy vẫn cần hợp tác với nhau để mang lại nhiều lợi ích hơn. Điều này đã được chứng minh trên thực tế tại các quốc gia trên thế giới như Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan…

Bên cạnh những lợi ích từ hình thức này, các chuyên gia cũng cảnh báo về những rủi ro về bảo mật, gian lận, rửa tiền, đánh bạc… vẫn luôn rình rập nhà mạng. Đơn cử, đầu tháng 5/2020, Bộ Công an phát hiện đường dây đánh bạc 20.000 tỷ đồng có sử dụng thẻ cào điện thoại. Trước đó, vào năm 2017, một đường dây đánh bạc 10.000 tỷ đồng có sử dụng thẻ cào điện thoại cũng đã bị phanh phui. Đây là những minh chứng cho thấy, tiềm ẩn rủi ro trong hoạt động của Mobile Money sẽ không hề nhỏ, đòi hỏi phải có cơ chế cấp phép và quản lý loại tiền di động này phù hợp.

Do đó các bộ ngành liên quan cần phải phối hợp chặt chẽ với nhau thay vì chỉ quan tâm đến lợi ích gắn với những lĩnh vực mà mình được quản lý. Về vấn đề bộ, ngành nào cấp phép hoạt động cho Mobile Money, TS. Thành cho rằng, nếu Mobile Money thanh toán không dùng tài khoản ngân hàng, Bộ Thông tin - Truyền thông sẽ là cơ quan chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, các bộ ngành khác nhất là NHNN phối hợp chặt chẽ, trao đổi thông tin để kiểm soát hoạt động này an toàn hiệu quả hơn. “Có thể các giao dịch giá trị nhỏ nhưng tổng thể cộng các khoản giao dịch sẽ lớn và nó liên quan đến cung tiền. Do vậy, NHNN phải nắm được. Hay là các bộ ngành khác cùng phối hợp xử lý những sự cố không mong muốn như bảo mật, xử lý tranh chấp, giao dịch những lĩnh vực mà pháp luật cho phép như rửa tiền...”, ông Thành lưu ý thêm. Về cơ chế giám sát, theo quan điểm của một chuyên gia khác, công ty viễn thông định danh khách hàng thì nên có cơ chế giám sát dòng tiền trong Mobile Money và các công ty này tự quản, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Nếu muốn thực hiện được điều này theo vị chuyên gia, Chính phủ phải có một hệ sinh thái thích hợp để các bên có thể cùng chia sẻ thông tin dữ liệu và kết quả thẩm định, đánh giá khách hàng cho nhau. Điều đó cũng đòi hỏi Việt Nam cần phải hoàn thiện môi trường pháp lý, trong đó có pháp lý riêng cho tiền di động.

Nguyễn Vũ

Tags: Mobile Money thanh toán không dùng tiền mặt

Tin khác

Ngân hàng mở rộng vốn quốc tế tiếp sức doanh nghiệp nhỏ và vừa

Thực tế cho thấy, huy động vốn quốc tế đang trở thành một kênh bổ sung nguồn lực đáng kể cho các ngân hàng Việt Nam. Dòng vốn này được mở rộng khá mạnh trong năm 2025 và đặc biệt rõ nét trong năm 2026, với nhiều khoản vay gắn với các mục tiêu phát triển bền vững, tín dụng xanh, xã hội và hỗ trợ DNNVV.

Sáng 2/10: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.636 đồng

Ngày 2/10, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.636 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 10-50 đồng so với phiên trước.

Tài chính tiêu dùng tại TP. Hồ Chí Minh: Tăng trưởng gắn với kiểm soát chất lượng tín dụng

Đến cuối tháng 8/2026, tổng dư nợ của các công ty tài chính trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh đạt 182,3 nghìn tỷ đồng, tăng 9,6% so với cuối năm. Cùng với quy mô tín dụng, kiểm soát chất lượng tín dụng, ứng dụng công nghệ đang là những yếu tố quan trọng đối với hiệu quả hoạt động và xu hướng phát triển tài chính tiêu dùng.

Thông tư 50 hướng ngân hàng tới nền tảng vốn ổn định hơn

Thông tư 50/2026/TT-NHNN đưa ra nhiều thay đổi quan trọng đối với các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng, trong đó đáng chú ý là việc điều chỉnh LDR và đưa LCR, NSFR vào lộ trình áp dụng. Trao đổi với Thời báo Ngân hàng, TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP.Hồ Chí Minh cho rằng khuôn khổ mới sẽ tạo thêm dư địa cân đối nguồn vốn, đồng thời thúc đẩy các ngân hàng chuyển sang cấu trúc nguồn vốn ổn định, bền vững hơn.

NHNN quy định tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi tối đa 95%

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành Thông tư số 50/2026/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Đáng chú ý, Thông tư đưa vào lộ trình áp dụng các chỉ tiêu thanh khoản LCR, NSFR, đồng thời quy định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) tối đa 95%.

Agribank được vinh danh 3 giải thưởng Ngân hàng Việt Nam tiêu biểu 2026

Tối 30/9/2026, trong khuôn khổ Diễn đàn Ngân hàng Bán lẻ Việt Nam 2026 (Vietnam Retail Banking Forum 2026) diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) được vinh danh tại 03 hạng mục của Giải thưởng Ngân hàng Việt Nam tiêu biểu 2026 (Vietnam Outstanding Banking Awards).

AI, Deepfake gia tăng rủi ro: Công ty tài chính phải ‘kiểm soát chính xác hơn’

Ngày 1/10, Câu lạc bộ Tài chính Tiêu dùng thuộc Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) tổ chức Hội thảo “Quản trị rủi ro và phòng, chống gian lận hoạt động tài chính tiêu dùng trong bối cảnh mới”, tập trung nhận diện những rủi ro mới và giải pháp bảo đảm thị trường phát triển an toàn, minh bạch, bền vững.

Sáng 1/10: Tỷ giá trung tâm giảm 3 đồng

Ngày 1/10, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.624 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh giảm với biên độ phổ biến từ 5-15 đồng so với phiên trước.

Vì sao lãi suất cho vay khó giảm?

Nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng nhanh đang tạo sức ép lên khả năng cân đối nguồn vốn của các ngân hàng. Khi tín dụng tăng nhanh hơn khả năng huy động, chi phí đầu vào khó giảm, trong khi áp lực lạm phát, tỷ giá, nợ xấu và dự phòng vẫn hiện hữu. Bởi vậy, dư địa giảm lãi suất cho vay trên diện rộng được đánh giá không còn nhiều.

Cho vay dự án bất động sản: Ngân hàng thiết kế tỷ lệ và phương thức cấp vốn linh hoạt

Đề xuất nâng tỷ lệ vốn chủ sở hữu tại dự án bất động sản đang đặt thêm bài toán đối với hoạt động tài trợ vốn. Khi phần vốn đối ứng thay đổi, dư địa cấp tín dụng, cách thiết kế khoản vay và yêu cầu quản trị rủi ro của ngân hàng cũng sẽ chịu tác động.