Chỉ 29.000 việc làm mới: Cuộc họp tháng 10 của Fed gần như đã có câu trả lời?

Chủ tịch Fed Kevin Warsh trả lời báo chí sau cuộc họp FOMC ngày 16/9/2026. Ảnh: Federal Reserve.

Từ gần 70% xuống hơn 20% chỉ trong vài ngày

Báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng 9 đã làm thay đổi mạnh cách thị trường nhìn về cuộc họp ngày 27–28/10 của Fed. Nền kinh tế Mỹ chỉ tạo thêm 29.000 việc làm phi nông nghiệp, thấp xa so với mức tăng 90.000 mà các nhà kinh tế trong khảo sát Reuters dự báo. Tổng số việc làm tháng 7 và 8 cũng bị điều chỉnh giảm. Tính chung, số việc làm được tạo ra trong tháng 7 và tháng 8 thấp hơn 60.000 so với ước tính trước đó.

Theo báo cáo việc làm tháng 9, tỷ lệ thất nghiệp tăng từ 4,1% lên 4,2%, còn thu nhập bình quân theo giờ chỉ tăng 0,1% trong tháng và 3,0% so với cùng kỳ. Ba tín hiệu cùng xuất hiện - tuyển dụng chậm lại, thất nghiệp nhích lên và tiền lương hạ nhiệt - đang làm yếu đi lập luận rằng Fed cần tăng lãi suất ngay trong tháng 10. Thay vào đó, những tín hiệu này cho Fed thêm lý do để chờ và quan sát thêm.

Phản ứng trên thị trường cũng khá rõ. Sau báo cáo, xác suất Fed tăng thêm 0,25 điểm phần trăm vào cuối tháng 10 giảm còn 22,7%, từ mức 24,4% một ngày trước và 64,2% một tuần trước đó. Trong phiên 29/9, xác suất này từng ở gần 70%, trước khi phát biểu của Chủ tịch Fed New York John Williams kéo kỳ vọng xuống khoảng 50%.

Chứng khoán Mỹ cũng phản ánh sự thay đổi kỳ vọng đó. Trong phiên 2/10, Dow Jones tăng 0,49%, S&P 500 tăng 0,73% và Nasdaq tăng 1,19%, khi báo cáo việc làm yếu làm giảm lo ngại về một đợt tăng lãi suất ngay trong tháng này.

Dù vậy, báo cáo tháng 9 không phải một bức tranh yếu đi toàn diện. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tăng lên 61,8%, cho thấy nguồn cung lao động mở rộng; đây cũng là một phần lý do tỷ lệ thất nghiệp nhích lên 4,2% dù sa thải chưa tăng mạnh. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu vẫn quanh mức thấp nhất 57 năm, trong bối cảnh lợi nhuận doanh nghiệp tăng trưởng mạnh và nhu cầu trong nước vẫn duy trì khá vững.

Fed có thể chờ tới tháng 12

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, báo cáo này một lần nữa khẳng định trạng thái “tuyển ít, sa thải ít” của thị trường lao động và nhiều khả năng không làm thay đổi triển vọng chính sách tiền tệ trong ngắn hạn, khi lạm phát vẫn là mối quan tâm trọng tâm.

Olu Sonola, Trưởng bộ phận kinh tế Mỹ tại Fitch Ratings, nhận định: “Đây là một báo cáo việc làm đáng thất vọng và là lời nhắc rằng trạng thái ‘ít tuyển dụng, ít sa thải’ của thị trường lao động chưa bao giờ thực sự biến mất. Tăng trưởng việc làm yếu, tỷ lệ thất nghiệp nhích lên, mức tăng tiền lương được kiềm chế và việc điều chỉnh giảm các ước tính việc làm trước đó khiến Fed có rất ít lý do để tiếp tục cân nhắc khả năng tăng lãi suất trong tháng 10”.

Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack sau báo cáo cho rằng mức tăng 29.000 việc làm phù hợp với xu hướng gần đây. Bà lưu ý trung bình 12 tháng qua, nền kinh tế tạo khoảng 41.000 việc làm mỗi tháng, gần với ước tính của bà về mức cần thiết để giữ thị trường lao động ổn định. Hammack cũng nhấn mạnh Fed vẫn còn nhiều dữ liệu trước cuộc họp cuối tháng và có thời gian để quyết định bước đi tiếp theo.

“Chúng tôi vẫn sẽ nhận được rất nhiều thông tin trước cuộc họp vào cuối tháng, vì vậy vẫn còn nhiều thời gian để quyết định lập trường chính sách phù hợp nhằm bảo đảm Fed hoàn thành cả hai mục tiêu trong nhiệm vụ kép của mình”, bà Hammack nói.

Thông điệp này đáng chú ý bởi Hammack từ lâu thuộc nhóm quan chức Fed có quan điểm cứng rắn hơn với lạm phát và sớm ủng hộ việc tăng lãi suất nhằm hạ nhiệt áp lực lạm phát - vốn được đánh giá là vẫn còn quá cao. Trong tuần này, một số quan chức chủ chốt của Fed cũng cho rằng ngân hàng trung ương vẫn có thời gian để cân nhắc các dữ liệu kinh tế trước khi quyết định có tăng lãi suất trở lại hay không.

Trong đó, Chủ tịch Fed New York John Williams cho rằng Fed không cần vội thay đổi chính sách, song vẫn có thể cần thêm một lần tăng lãi suất vào cuối năm nếu kinh tế diễn biến như dự kiến.

Giới phân tích nhận định Fed có thể “bỏ qua” quyết định tăng lãi suất trong tháng 10 nhưng vẫn cân nhắc tăng trong tháng 12; đồng thời lưu ý báo cáo chỉ số giá tiêu dùng được công bố ngay trước cuộc họp cuối tháng 10 vẫn có thể làm thay đổi cán cân.

Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân tháng 8 tăng 3,4% so với cùng kỳ, thấp hơn dự báo nhưng vẫn cao đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed. Bên cạnh đó, giá năng lượng cao và những rủi ro địa chính trị cũng có thể tiếp tục tạo áp lực lên giá cả. Vì vậy, báo cáo việc làm tháng 9 làm suy yếu mạnh khả năng tăng lãi suất trong tháng 10, nhưng chưa đủ để khép lại câu chuyện tháng 12.

Với nhà đầu tư, câu hỏi tiếp theo là liệu lạm phát có đủ dai dẳng để buộc Fed hành động vào tháng 12. Khi khả năng tăng trong tháng 10 đang lùi xa, cuộc họp tháng 12 vẫn phụ thuộc nhiều biến số dữ liệu tiếp theo.