Nâng cao tính tự chủ, khả năng thích ứng của nền kinh tế

Khép lại năm cũ, mở ra kỳ vọng mới

Bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2025 khép lại với gam màu tích cực khi tăng trưởng được cải thiện dần qua từng quý và bứt tốc mạnh trong quý cuối năm. Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, GDP quý IV/2025 ước tăng 8,46% so với cùng kỳ năm trước - mức tăng cao nhất của quý IV trong giai đoạn 2011-2025, đồng thời tiếp tục duy trì xu hướng quý sau cao hơn quý trước. Tính chung năm 2025, GDP ước tăng 8,02% so với năm trước, chỉ thấp hơn mức tăng của năm 2022 trong giai đoạn 2011-2025.

Quy mô GDP theo giá hiện hành năm 2025 ước đạt 12.847,6 nghìn tỷ đồng, tương đương 514 tỷ USD, tăng 38 tỷ USD so với năm 2024. GDP bình quân đầu người năm 2025 theo giá hiện hành ước đạt 125,5 triệu đồng/người, tương đương 5.026 USD, tăng 326 USD so với năm 2024. Đây là những thành quả đáng ghi nhận nếu đặt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu năm vừa qua tiếp tục chịu tác động đan xen của xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng và chính sách tiền tệ thắt chặt kéo dài tại nhiều nền kinh tế lớn.

Trong tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế năm 2025, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,78%, đóng góp 5,30%; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,95%, đóng góp 43,62%; khu vực dịch vụ tăng 8,62%, đóng góp 51,08%. Cơ cấu đóng góp này cho thấy dịch vụ tiếp tục là khu vực dẫn dắt tăng trưởng, trong khi công nghiệp và xây dựng giữ vai trò trụ cột, đặc biệt là sự phục hồi mạnh mẽ của công nghiệp chế biến, chế tạo.

Một điểm nhấn đáng chú ý trong năm 2025 là sự khởi sắc rõ nét của khu vực công nghiệp. Giá trị tăng thêm ngành công nghiệp ước tăng 8,80% so với năm trước - mức tăng cao nhất kể từ năm 2019 đến nay - đóng góp 35,15% vào tốc độ tăng tổng giá trị tăng thêm toàn nền kinh tế. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục khẳng định vai trò động lực tăng trưởng khi tăng 9,97%, mức cao nhất trong giai đoạn 2019 - 2025, đóng góp 31,49%. Kết quả này phần nào phản ánh nỗ lực duy trì sản xuất của doanh nghiệp, khả năng thích ứng của khu vực sản xuất trước những biến động bên ngoài.

Cùng với công nghiệp, khu vực dịch vụ cũng ghi nhận mức tăng trưởng cao. Các hoạt động thương mại, du lịch phục hồi mạnh mẽ, đặc biệt là sự bứt phá về thu hút khách quốc tế, đã đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung. Trong đó, hoạt động thương mại trong nước duy trì đà tăng khá. Nhu cầu tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ và du lịch trong nước gia tăng, đã góp phần thúc đẩy lĩnh vực thương mại - dịch vụ. Quý IV/2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành ước tăng 8,4% so với cùng kỳ năm trước; vận tải hành khách tăng mạnh cả về vận chuyển và luân chuyển; vận tải hàng hóa tiếp tục tăng; doanh thu viễn thông tăng 6,7%; khách quốc tế đến Việt Nam tăng 17,5%. Tính chung năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 7.008,9 nghìn tỷ đồng, tăng 9,2% so với năm trước (nếu loại trừ yếu tố giá, tăng 6,7%). Khách quốc tế đến Việt Nam đạt gần 21,2 triệu lượt, tăng 20,4% so với năm 2024, cho thấy du lịch tiếp tục là điểm sáng của khu vực dịch vụ…

Tăng trưởng GDP phân theo khu vực kinh tế các quý năm 2025 (%)

Công tác phân tích, dự báo cần được tăng cường

Năm 2025 hoạt động xuất, nhập khẩu hàng hóa tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực và duy trì trạng thái xuất siêu tốt, đặc biệt trong quý IV. Trong tháng 12/2025, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 88,72 tỷ USD, tăng 25,7% so với cùng kỳ năm trước. Quý IV/2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 126,3 tỷ USD, tăng 20,0% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung cả năm 2025, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 930,05 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 475,04 tỷ USD, tăng 17,0%; kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 455,01 tỷ USD, tăng 19,4%. Cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu 20,03 tỷ USD, dù thấp hơn mức xuất siêu của năm 2024 nhưng vẫn góp phần quan trọng vào ổn định cán cân thanh toán và kinh tế vĩ mô.

Trên cơ sở đánh giá kết quả phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và bối cảnh thời gian tới, Cục Thống kê cho rằng, việc triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và các năm tiếp theo cần tiếp tục ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế-xã hội, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Theo đó, tiếp tục nâng cao tính tự chủ, khả năng thích ứng và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong điều kiện các yếu tố rủi ro, bất định bên ngoài vẫn hiện hữu. Công tác phân tích, dự báo cần được tăng cường, bám sát diễn biến trong nước và quốc tế; thường xuyên cập nhật các kịch bản về tăng trưởng, lạm phát, tỷ giá, lãi suất để có phản ứng chính sách kịp thời. Cùng với đó, việc phối hợp các chính sách tài khóa, tiền tệ cần tiếp tục được thực hiện chặt chẽ, hiệu quả, hài hòa và có trọng tâm, trọng điểm nhằm hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy các động lực tăng trưởng.

Đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm 2026, nhất là đối với các dự án quan trọng, dự án trọng điểm quốc gia có tính lan tỏa cao. Tháo gỡ các vướng mắc, xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng cần được triển khai đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội. Đồng thời, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách ưu đãi theo hướng cạnh tranh, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các dự án lớn, dự án công nghệ cao; xây dựng cơ chế thu hút vốn đầu tư nước ngoài có chọn lọc, tập trung vào các lĩnh vực có tiềm năng tạo đột phá và hình thành động lực tăng trưởng mới như chíp, bán dẫn, đổi mới sáng tạo, hydrogen xanh.

Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện tái cơ cấu ngành công nghiệp theo hướng hiện đại hóa, phát triển theo chiều sâu, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của sản phẩm các ngành công nghiệp có lợi thế. Ưu tiên phát triển, làm chủ công nghệ mới, các ngành, lĩnh vực công nghiệp mới nổi như chíp, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo... Phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ, tăng cường liên kết giữa khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và khu vực trong nước nhằm nâng cao mức độ tham gia của doanh nghiệp nội địa vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng.

Trong lĩnh vực thương mại, cần tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu gắn với đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất cũng như thị trường xuất, nhập khẩu, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do đã ký kết cần gắn với mục tiêu mở rộng xuất khẩu vào các thị trường lớn, chủ lực, đồng thời tăng cường khai thác các thị trường mới, tiềm năng, hướng tới duy trì thặng dư thương mại bền vững.

Bên cạnh đó, phát triển thị trường trong nước tiếp tục được xác định là trụ cột quan trọng của tăng trưởng. Theo đó, cần đẩy mạnh các giải pháp kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy du lịch, đổi mới nội dung và phương thức xúc tiến thương mại, quảng bá du lịch theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững; đồng thời thực hiện hiệu quả các chính sách an sinh xã hội và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là cho các ngành, lĩnh vực công nghiệp mới, nhằm bảo đảm phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.