Ngành Ngân hàng đồng hành cùng nông dân các tỉnh Tây Nguyên

Toàn cảnh Hội nghị

Đối thoại giúp hoạch định chính sách

Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết sau hai lần đối thoại với nông dân vào năm 2018 và 2019, nhiều chính sách đã được ban hành phù hợp với thực tiễn, giúp người nông dân thuận lợi hơn trong hoạt động sản xuất nông nghiệp, thị trường tiêu thụ nông sản được mở rộng. Kinh tế nông nghiệp đã thực sự trở thành trụ đỡ cho kinh tế đất nước qua các thời kỳ.

Thủ tướng nhấn mạnh, kinh tế nông nghiệp luôn là mỏ vàng nhưng nếu không biết khai thác thì cũng sẽ cạn kiệt và kém hiệu quả. Xuất khẩu nông sản của Việt Nam hoàn toàn có khả năng vào top 10, thậm chí top 5 thế giới trong những thập niên tới.

Cuộc đối thoại với nông dân lần nay có hơn 1.400 câu hỏi của nông dân cả nước, trong đó đa số đến từ miền Trung - Tây Nguyên gửi tới và 22 câu hỏi được các nông dân tham dự hội nghị hỏi trực tiếp dành cho Thủ tướng và lãnh đạo các bộ, ngành.

Nông dân Đỗ Quý Toán - huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk, chuyên sản xuất cà phê chồn theo đơn đặt hàng của Tập đoàn Lộc Trời - đặt câu hỏi, vừa qua, lô cà phê đầu tiên đã được xuất khẩu sang châu Âu theo Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - châu Âu (EVFTA) với thuế suất 0%. Đây là cơ hội tốt mở ra cho ngành sản xuất, chế biến cà phê, nhất là khi trong số 39 chỉ dẫn địa lý của Việt Nam được EU cam kết bảo hộ có cà phê Buôn Ma Thuột. Chính phủ có giải pháp gì để phát triển ngành chế biến, xuất khẩu cà phê bền vững? Cùng với đó, thời gian qua, giá cà phê xuống rất thấp khiến nông dân nhiều địa phương lo lắng, muốn chặt đi để trồng cây khác. Vì vậy, Thủ tướng cho biết, người trồng cà phê có nên tiếp tục duy trì cây trồng gắn với lịch sử, văn hóa của Tây Nguyên hay không?

Trả lời nông dân Đỗ Quý Toán, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ, cà phê là sản phẩm chủ lực chiến lược của Việt Nam, chất lượng cà phê Việt Nam tốt, được thế giới đánh giá cao. Vì vậy, bà con chúng ta vẫn tiếp tục trồng cà phê. Tuy nhiên, cần quy hoạch vùng sản xuất, quy hoạch hoạt động sản xuất, nâng cao chất lượng trồng, thâm canh tốt hơn nữa. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương mở rộng ổn định thị trường; tái canh cà phê, chế biến sâu hơn nữa, phải giữ giá trị “quý hơn vàng” của cây cà phê để cạnh tranh với các nước…

Bên cạnh đó, cần phải đẩy mạnh chế biến sâu. Hiện nay, tỷ lệ chế biến sâu mới đạt 12%, còn lại chủ yếu là sản xuất thô, cùng với đó quy hoạch vùng trồng nơi nào phù hợp nhất. Trách nhiệm của nông dân và doanh nghiệp là phải giữ vững thương hiệu cà phê Tây Nguyên. Cà phê Tây Nguyên là thương hiệu quý hơn vàng.

Không chỉ khâu sản xuất, nhiều ý kiến nông dân thể hiện quan tâm đến cả lĩnh vực chế biến. Nông dân Phạm Lê Mạnh, huyện M'drắk (Đăk Lăk) nêu vấn đề, Tây Nguyên có tới 2 triệu ha đất canh tác nông nghiệp với một loạt nông sản chủ lực nhưng lại có rất ít nhà máy chế biến nông sản. Thủ tướng, Chính phủ có giải pháp gì để xây dựng, mở rộng nhiều nhà máy chế biến nông sản, biến Tây Nguyên thành khu vực công nghiệp chế biến nông sản lớn của cả khu vực Đông Nam Á?

Thủ tướng cho rằng, đây là câu hỏi sát sườn và ghi nhận ý kiến của anh Phạm Lê Mạnh, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, những năm qua, công nghiệp chế biến nông sản của Việt Nam đã có tiến bộ. Ví như trong năm nay, Việt Nam khánh thành 15 nhà máy chế biến nông sản, trong đó có nhà máy chế biến thịt gà đứng vào top lớn nhất thế giới… Dù vậy, dư địa về phát triển chế biến nông sản của Việt Nam còn rất lớn. Thủ tướng khẳng định sẽ tạo mọi cơ chế chính sách để kêu gọi các doanh nghiệp tìm kiếm thị trường và đầu tư vào chế biến nông sản. Ai làm chế biến nông sản thì Trung ương sẽ hỗ trợ về vốn và địa phương sẽ hỗ trợ mặt bằng.

Nhưng quan trọng, muốn phát triển được chế biến nông sản thì không thể sản xuất nhỏ lẻ, manh mún mà chúng ta phải sản xuất có quy hoạch. Nếu như Đăk Lăk không tổ chức quy hoạch sản xuất được thì kêu gọi tất cả các địa phương khác cùng bắt tay tham gia phát triển. Phát triển nông nghiệp chế biến là hướng đi đúng giúp nâng cao giá trị nông nghiệp của Việt Nam.

Chị Trần Thị Hoàng Anh - Hợp tác xã Mật ong Phương Di, xã Ia Der, huyện Ia Grai, Gia Lai, liên kết với doanh nghiệp trồng 600ha điều hữu cơ, nuôi ong lấy mật, có chứng nhận hữu cơ - đặt câu hỏi: Để sản xuất nông nghiệp tốt hơn, làm ra nông sản sạch, an toàn hơn thì thời gian tới đây Chính phủ, các bộ, ngành có giải pháp nào triệt để hơn để chấm dứt tình trạng phân bón giả?

Phó Thống đốc thường trực NHNN Đào Minh Tú trả lời đối thoại

Thủ tướng nhấn mạnh, các ngành và địa phương; nhất là ngành công an phải làm quyết liệt và điều tra, truy tố nghiêm khắc nhất theo Bộ luật Hình sự đối với những tổ chức, cá nhân sản xuất phân bón giả.

Còn theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường, 4 năm trước chúng ta có chưa đến 80.000 tấn phân bón hữu cơ thì đến nay chúng ta có gần 4 triệu tấn phân hữu cơ. Đó là một sự thay đổi rất lớn về nhận thức. Nông nghiệp hữu cơ trong 4 năm qua có bước phát triển rất mạnh. Đến nay, nước ta có 125.000 ha gieo trồng nông nghiệp bằng phương thức hữu cơ. Và năm ngoái, chúng ta đã xuất khẩu 353 triệu USD nông sản hữu cơ đi 80 nước. Điều đó chứng minh rằng chúng ta đang vận hành một nền nông nghiệp văn minh, một nền nông nghiệp sạch, ổn định. Tuy nhiên, không phải tất cả đã tốt rồi, còn nhiều chỗ vẫn cần phải tiếp tục chấn chỉnh, kể cả những đơn vị sản xuất phân bón, kể cả quy trình ứng dụng.

Ngân hàng luôn đồng hành cùng nông dân

Liên quan đến vấn đề vốn và dịch vụ ngân hàng, nông dân Nguyễn Sỹ Thanh, Đăk Nông nêu vấn đề, NHNN Việt Nam có nhiều chính sách liên quan đến nông nghiệp. Thời gian tới Chính phủ, NHNN có chính sách đặc biệt ưu tiên, khoanh nợ đối với nông dân gặp rủi ro về giá cả, dịch bệnh đối với cây trồng, dịch bệnh chăn nuôi… Như các hộ trồng tiêu có nguồn vốn vay lớn hơn tài sản thế chấp, song hiện tiêu chết không có nguồn thu để trả vốn vay ngân hàng, cần có giải pháp để giúp nông dân tháo gỡ khó khăn? Số cây ATM rất ít, khó khăn trong sử dụng dịch vụ tài chính ngân hàng, xây dựng các gói thẻ?

Đối với vấn đề này, Phó Thống đốc thường trực NHNN Đào Minh Tú chia sẻ, những năm qua, ngành Ngân hàng luôn đồng hàng cùng nông dân cả nước. Đặc biệt tại khu vực Tây Nguyên, ngành Ngân hàng cùng với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã khởi xướng và đẩy mạnh triển khai cho vay tái canh cây cà phê. Ngành Ngân hàng đã dành gói tín dụng 12 ngàn tỷ đồng để cho vay tái canh cây cà phê. Vốn cho vay tái canh cà phê đã giúp người nông dân, doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn. Song, do nhiều yếu tố khách quan, chưa đạt như kỳ vọng, đến nay tỷ lệ giải ngân còn thấp…

Ngành Ngân hàng trao tặng 100 căn nhà tình nghĩa với tổng trị giá 7 tỷ đồng cho đồng bào có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Đăk Lăk

Đối với câu chuyện người nông dân gặp rủi ro đối với cây hồ tiêu, Phó Thống đốc cho hay, hiện còn 2.400 tỷ đồng đối với cây hồ tiêu rất khó thu hồi. Câu chuyện cây tiêu, đến nay NHNN đã làm việc nhiều lần với 2 tỉnh Đăk Lăk và Gia Lai để tìm hướng xử lý, tháo gỡ khó khăn cho người nông dân. Trong lúc chờ các giải pháp xử lý, NHNN đã chỉ đạo các NHTM xem xét miễn, giảm lãi vay; đối với các hộ có nhu cầu vốn để tiếp tục sản xuất thì các NHTM xem xét gia hạn nợ, cơ cấu nợ, giãn thời gian trả nợ và cho vay mới để tạo điều kiện cho người nông dân có vốn sản xuất.

Đối với cây công nghiệp khó khăn rủi ro, dịch bệnh cộng với Covid-19 vừa qua, ngành Ngân hàng đã triển khai rất tích cực Thông tư 01, giảm lãi suất, giãn nợ cho nông dân. Đây là khó khăn kép, do đó sẽ tiếp tục thực hiện Thông tư 01 trên cả nước đến cuối năm 2020.

Đối với thanh toán không dùng tiền mặt, ngành Ngân hàng đã triển khai mạnh mẽ trong thời gian qua, tới đây sẽ phát triển dịch vụ Mobile Banking để triển khai hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt. Ngành Ngân hàng luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của nông dân về nhu cầu vốn và cung cấp đầy đủ các dịch vụ để tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất kinh doanh của người dân phát triển…

Cuộc đối thoại còn tập trung vào thảo luận những vấn đề lớn, gồm tiêu thụ nông sản, phát triển thị trường, vấn đề đất đai, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn, biến đổi khí hậu, bảo đảm nông thôn văn minh, hiện đại; vấn đề vốn, chống tín dụng đen, di dân tự do…

Cho rằng cuộc đối thoại là một kênh quan trọng đối với Chính phủ trong hoạch định chính sách, Thủ tướng nêu rõ, sự phát triển mạnh mẽ của nông nghiệp, nông thôn như ngày hôm nay có sự đóng góp rất lớn của hơn 10,2 triệu hộ nông dân, đặc biệt là 19 triệu lao động nông nghiệp.

“Bà con nông dân chúng ta một nắng hai sương, tần tảo, lo cuộc sống gia đình và sản xuất ra sản phẩm nông nghiệp có sản lượng lớn, giữ cho nông nghiệp là trụ đỡ của nền kinh tế", Thủ tướng ghi nhận.

"Đảng, Nhà nước luôn quan tâm đến nông nghiệp, nông thôn và nông dân. Trong khó khăn, chúng tôi đã dồn sức đầu tư cho nông nghiệp, nông dân”, Thủ tướng nói. “Thách thức càng lớn thì quyết tâm của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đối với nông nghiệp, nông dân và nông thôn càng mạnh mẽ cũng như quyết tâm của người nông dân càng cao”.

Hiện nước ta còn 65% dân số sống ở khu vực nông thôn. Cho nên, phát triển khu vực nông thôn văn minh, hiện đại, đời sống nhân dân ấm no, hạnh phúc chính là nội hàm quan trọng hàng đầu, là bản chất của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Nông dân càng giàu thì đất nước càng mạnh, xã hội càng thịnh vượng.

Trong khuôn khổ hội nghị, Thủ tướng và các bộ, ngành đã có cuộc làm việc với Tỉnh ủy Đăk Lăk. Tại đây, Phó Thống đốc Đào Minh Tú đại diện ngành Ngân hàng đã trao tài trợ 100 căn nhà tình nghĩa cho bà con đồng bào dân tốc thiểu số với tổng giá trị 7 tỷ đồng.